Zondacrypto – podatki
1. Charakterystyka platformy z perspektywy podatkowej
Platformy oparte na aktywach cyfrowych, takie jak Zondacrypto, to z perspektywy podatkowej struktury wielowymiarowe i skomplikowane. Nie mamy tu do czynienia z jednym homogenicznym podmiotem, ale z agregatem usług, z których każda może podlegać odmiennej kwalifikacji na gruncie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych (PIT).
2. Giełda i platforma ZND jako miejsce zbycia walut wirtualnych
Podstawową funkcją platformy Zonda – zarówno wariantu P2P (Giełda), jak i modułu ze stałymi cenami (ZND Trade) – jest umożliwienie obrotu kryptoaktywami. Z punktu widzenia ustawy o PIT, kluczowe jest tu zidentyfikowanie momentu powstania obowiązku podatkowego.
3. Moment powstania przychodu – art. 17 ustawy o PIT
Za przychody z kapitałów pieniężnych uważa się przychody z odpłatnego zbycia waluty wirtualnej.
Przez odpłatne zbycie waluty wirtualnej rozumie się wymianę waluty wirtualnej na prawny środek płatniczy, towar, usługę lub prawo majątkowe inne niż waluta wirtualna lub regulowanie innych zobowiązań walutą wirtualną.
Jak wynika z powyższych przepisów, samo posiadanie konta i dokonywanie wymian pomiędzy różnymi kryptowalutami (krypto do krypto) jest neutralne podatkowo. Przychód generowany jest dopiero w momencie zamiany kryptowaluty na walutę tradycyjną (fiducjarną, FIAT), taką jak PLN czy EUR.
Zamiana kryptowaluty na walutę fiat podlega opodatkowaniu 19-procentową stawką zgodnie z art. 30b ust. 1a ustawy o PIT.
Transakcje wymiany jednej kryptowaluty na inną kryptowalutę są neutralne podatkowo – nie generują przychodu podlegającego opodatkowaniu w dacie ich zawarcia.
4. Bramka płatnicza Zondacrypto Pay w rozliczeniach B2B
Zondacrypto Pay to rozwiązanie bardzo interesujące z punktu widzenia rozliczeń przedsiębiorców. Zgodnie z regulaminem usługi, ostateczna kwalifikacja podatkowa zależy jednak od wybranego przez przedsiębiorcę ustawienia w panelu bramki. Konstrukcja tego narzędzia prowadzi do dwóch zupełnie różnych scenariuszy prawno-podatkowych.
| Ustawienie bramki | Opis mechanizmu | Kwalifikacja podatkowa |
|---|---|---|
| „Otrzymuj walutę zlecenia” | Natychmiastowa konwersja do fiat – na konto bankowe wpływa PLN/EUR | Przychód z działalności gospodarczej (art. 14 ust. 1 ustawy o PIT) |
| „Zachowaj walutę płatności” | Zapłata pozostaje w kryptowalucie na portfelu cyfrowym przedsiębiorcy | Podwójny obowiązek: przychód z działalności + późniejszy przychód z kapitałów pieniężnych |
5. Wariant 1: natychmiastowa konwersja do waluty fiat
Ten mechanizm zakłada, że klient sklepu płaci kryptowalutą, ale na konto bankowe sprzedawcy ostatecznie wpływa równowartość w EUR lub PLN. Z perspektywy podatkowej przedsiębiorca (sprzedawca) najprawdopodobniej w ogóle nie wchodzi w posiadanie waluty wirtualnej – bramka płatnicza pełni rolę natychmiastowego pośrednika-kantoru.
Oznacza to brak konieczności wykazywania transakcji w uciążliwym reżimie kapitałów pieniężnych i kryptowalut. Przedsiębiorca rozpoznaje standardowy przychód z pozarolniczej działalności gospodarczej.
Za przychód z działalności, o której mowa w art. 10 ust. 1 pkt 3, uważa się kwoty należne, choćby nie zostały faktycznie otrzymane, po wyłączeniu wartości zwróconych towarów, udzielonych bonifikat i skont. U podatników dokonujących sprzedaży towarów i usług opodatkowanych podatkiem od towarów i usług za przychód z tej sprzedaży uważa się przychód pomniejszony o należny podatek od towarów i usług.
Wartością przychodu jest w tym przypadku po prostu kwota w walucie FIAT, która ostatecznie zasila rachunek przedsiębiorcy z tytułu zbycia towaru lub usługi.
6. Wariant 2: otrzymanie zapłaty w kryptowalucie
Jeśli przedsiębiorca zdecyduje się na zachowanie zapłaty w kryptowalucie i zaksięgowanie jej na swoim cyfrowym portfelu, sytuacja staje się bardziej złożona. Traktuje się to jako formę zapłaty w naturze (kompensaty/barteru).
W dacie wykonania usługi lub wydania towaru powstaje przychód z działalności gospodarczej w wysokości określonej na fakturze w walucie tradycyjnej. Jednak późniejsza wymiana tak zgromadzonej kryptowaluty na FIAT rodzi odrębny obowiązek podatkowy.
7. Podwójne ewidencjonowanie – interpretacja KIS
Mechanizm ten szczegółowo wyjaśnia interpretacja indywidualna Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z 23 września 2022 r. (sygn. 0113-KDIPT2-1.4011.496.2022.2.MGR). Organ rozpatrywał w niej przypadek programisty, który wystawiał faktury w walucie tradycyjnej, ale jako formę zapłaty przyjmował przelewy w walucie wirtualnej, które następnie upłynniał na giełdzie.
Dokona Pan zatem odpłatnego zbycia waluty wirtualnej otrzymanej uprzednio jako płatność za wykonaną usługę, udokumentowaną fakturą w ramach prowadzonej działalności gospodarczej. Odpłatne zbycie waluty wirtualnej skutkować będzie powstaniem przychodu z kapitałów pieniężnych na dzień dokonania wymiany waluty wirtualnej na walutę tradycyjną. (…) Jako koszt tak uzyskanego przychodu należy uznać koszty poniesione na nabycie kryptowalut. W Pana przypadku, kosztem będzie wartość usługi wykonanej na rzecz Kontrahenta, w zamian za którą otrzymał zapłatę w formie waluty wirtualnej. Wskazana wartość będzie wynikała z wystawionej faktury (równowartość wykonanej usługi określona w walucie tradycyjnej).
Przedsiębiorca decydujący się na zachowanie płatności w kryptowalucie musi prowadzić dwa równoległe rejestry: rozliczenie sprzedaży w ramach firmy (PKPiR lub ryczałt) oraz – przy spieniężaniu krypto – odrębne zeznanie zysków kapitałowych, traktując jako koszt uzyskania przychodu nominalną wartość z wcześniej wystawionej faktury.
Interpretacja ta dowodzi, że przedsiębiorcy wybierający wariant zachowania kryptowaluty wpadają w obowiązek podwójnego ewidencjonowania. Rozliczają sprzedaż w ramach swojej firmy, ale równolegle – przy spieniężaniu krypto – muszą złożyć zeznanie zysków kapitałowych. Kosztem uzyskania przychodu z tytułu zbycia waluty wirtualnej jest nominalna wartość z wcześniej wystawionej faktury.
- Data wykonania usługi / wydania towaru – powstaje przychód z działalności gospodarczej w wysokości kwoty z faktury w walucie tradycyjnej.
- Ewidencja kryptowaluty – wartość nominalna z faktury staje się kosztem nabycia waluty wirtualnej na potrzeby przyszłego rozliczenia kapitałowego.
- Data wymiany krypto na fiat – powstaje odrębny przychód z kapitałów pieniężnych (art. 17 ust. 1 pkt 11 ustawy o PIT), rozliczany w zeznaniu rocznym PIT-38.
Artur Chamot – licencjonowany doradca podatkowy (nr wpisu 13805) i radca prawny (nr wpisu GD/GD/2830). Z ponad 13-letnim doświadczeniem, specjalizuje się we wspieraniu przedsiębiorców i osób fizycznych w kluczowych obszarach podatków (CIT, PIT, VAT) i prawa gospodarczego. Praktyczne doświadczenie zdobywał, prowadząc złożone projekty, w tym badania due diligence w procesach M&A oraz prowadząc bieżące doradztwo podatkowe dla osób fizycznych i prawnych.