Zmiany podatkowe od 2027 r.: PIT, ryczałt, CIT i danina solidarnościowa

W drugiej połowie sierpnia 2026 r. rząd ujawnił założenia jednego z największych od kilku lat pakietów zmian w podatkach dochodowych. Planowane przepisy mają dotyczyć zarówno osób rozliczających PIT według skali, przedsiębiorców korzystających z ryczałtu od przychodów ewidencjonowanych, osób osiągających dochody przekraczające 1 mln zł, jak i największych podatników CIT.

Największe znaczenie praktyczne dla przedsiębiorców może mieć jednak nie zmiana skali PIT, lecz radykalne obniżenie limitu przychodów uprawniającego do korzystania z ryczałtu – z 2 mln euro do 250 tys. euro. Jednocześnie ma zostać wprowadzona stawka 17% od części przychodów przekraczających 300 tys. euro.

Planowany termin wejścia nowych regulacji w życie to 1 stycznia 2027 r. Na dzień 24 sierpnia 2026 r. nie są to jednak obowiązujące przepisy. Mamy do czynienia z procesem legislacyjnym, którego ostateczny rezultat może jeszcze ulec zmianie. Publicznie przedstawione założenia przewidują m.in. nową stawkę PIT 24%, podwyższenie daniny solidarnościowej do 5%, ograniczenie ryczałtu oraz podwyższenie CIT dla największych podatników.

Nowa skala PIT – 12%, 24% i 32%

Obecnie podatnicy rozliczający się według skali podatkowej stosują dwie stawki – 12% i 32%. Zgodnie z art. 27 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:

Takie brzmienie przepisu wynika z aktualnego tekstu jednolitego ustawy o PIT, ogłoszonego w Dz.U. z 2026 r. poz. 592.

Według przedstawionych założeń od 2027 r. skala miałaby wyglądać inaczej. Stawka 12% miałaby obejmować dochód do 130.000 zł, następnie od nadwyżki ponad 130.000 zł do 150.000 zł obowiązywałaby nowa stawka 24%, a dopiero nadwyżka ponad 150.000 zł byłaby opodatkowana stawką 32%. Kwota wolna od podatku miałaby pozostać na obecnym poziomie 30.000 zł.

Nie jest więc do końca precyzyjne stwierdzenie, że rząd zamierza po prostu podwyższyć próg 32% ze 120.000 zł do 150.000 zł. Pomiędzy stawkami 12% i 32% ma pojawić się całkowicie nowy, trzeci przedział skali ze stawką 24%.

Danina solidarnościowa ma wzrosnąć z 4% do 5%

Znacznie mniej korzystną zmianę przewidziano dla osób osiągających najwyższe dochody. Obecnie zgodnie z art. 30h ust. 1 i 2 ustawy o PIT:

Aktualnie stawka wynosi zatem 4%, a danina jest obliczana od nadwyżki odpowiednio ustalonych dochodów ponad 1 mln zł.

Planowana zmiana ma pozostawić próg 1 mln zł bez zmian, ale zwiększyć stawkę daniny do 5%.

Różnica może być istotna przy wysokich dochodach. Jeżeli przykładowo podstawa obliczenia daniny po uwzględnieniu ustawowych pomniejszeń wynosi 2 mln zł, danina jest obecnie obliczana od nadwyżki 1 mln zł i wynosi 40.000 zł. Przy stawce 5% wzrosłaby do 50.000 zł.

Innymi słowy, dla podatników objętych daniną solidarnościową planowana zmiana oznaczałaby wzrost obciążenia o 25%, ponieważ stawka zwiększyłaby się z 4% do 5%.

Ryczałt od 2027 r. tylko do 250 tys. euro przychodów?

To właśnie zmiany dotyczące ryczałtu mogą mieć największe praktyczne znaczenie dla wielu jednoosobowych działalności gospodarczych.

Obecnie zgodnie z art. 6 ust. 4 ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne:

Takie brzmienie art. 6 ust. 4 jest nadal stosowane również w 2026 r.

Rząd zamierza obniżyć wskazany limit z 2 mln euro do zaledwie 250 tys. euro. Oznacza to ośmiokrotne zmniejszenie maksymalnej wysokości przychodów pozwalających na korzystanie z tej formy opodatkowania w kolejnym roku.

W praktyce 250 tys. euro to obecnie równowartość niewiele ponad 1 mln zł. Tym samym ryczałt, który w ostatnich latach stał się popularną formą opodatkowania także dla bardzo dobrze zarabiających specjalistów, może zostać ponownie skierowany przede wszystkim do mniejszych działalności.

Jest przy tym bardzo istotne, aby rozróżnić dwa odrębne limity, które pojawiają się w założeniach reformy.

Przekroczenie 300 tys. euro – stawka 17% od nadwyżki

Rząd planuje bowiem dodatkowe rozwiązanie. Podatnik, który prawidłowo rozpoczął rok na ryczałcie, ale następnie osiągnie przychody przekraczające 300 tys. euro, nie miałby automatycznie tracić prawa do ryczałtu w trakcie tego roku. Zamiast tego część przychodów przekraczająca 300 tys. euro miałaby zostać opodatkowana stawką 17%, niezależnie od stawki właściwej dla rodzaju wykonywanej działalności.

Ma to ogromne znaczenie np. dla przedsiębiorców świadczących usługi opodatkowane obecnie stawką 8,5%, 12%, 14% czy 15%.

Przykładowo przedsiębiorca wykonujący usługi opodatkowane stawką 12%, który prawidłowo rozpocząłby rok na ryczałcie i osiągnął w nim 350 tys. euro przychodu, według obecnych założeń zapłaciłby dotychczasową stawkę od przychodu do 300 tys. euro, natomiast od 50 tys. euro nadwyżki zastosowałby stawkę 17%.

Dopiero wysokość przychodów osiągniętych w danym roku wpływałaby następnie na możliwość korzystania z ryczałtu w roku kolejnym.

Jest to istotna zmiana również dlatego, że obecnie samo przekroczenie limitu 2 mln euro w trakcie roku nie powoduje utraty ryczałtu w tym samym roku. Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej w interpretacji indywidualnej z 26 lutego 2026 r., nr 0112-KDIL2-2.4011.4.2026.1.MC, wyjaśnił:

Organ wskazał następnie, że zmiana formy opodatkowania następuje dopiero od kolejnego roku.

Planowana stawka 17% od nadwyżki ponad 300 tys. euro byłaby więc nowym mechanizmem zwiększającym opodatkowanie jeszcze w trakcie roku, mimo zachowania przez podatnika samego prawa do ryczałtu.

Szczególnie ważne mogą być przychody osiągane już w 2026 r.

W przypadku obniżenia limitu ryczałtu pojawia się jeszcze jedna bardzo ważna kwestia.

Art. 6 ust. 4 ustawy o ryczałcie uzależnia prawo do stosowania ryczałtu od wysokości przychodów osiągniętych w roku poprzedzającym rok podatkowy.

Jeżeli więc nowelizacja zacznie obowiązywać 1 stycznia 2027 r. i ustawodawca nie wprowadzi szczególnych przepisów przejściowych chroniących podatników, przy ocenie prawa do ryczałtu w 2027 r. znaczenie mogą mieć przychody osiągnięte już w 2026 r.

CIT 22% dla największych podatników

Zmiany mają objąć również podatek dochodowy od osób prawnych.

Podstawowa stawka CIT wynosi obecnie 19%. Zgodnie z art. 19 ust. 1 pkt 1 ustawy o CIT:

Aktualna ustawa przewiduje jednocześnie odrębne stawki dla części sektora bankowego.

Według założeń reformy podstawowa stawka CIT dla podatników, których przychody w poprzednim roku przekroczyły równowartość 50 mln euro, ma zostać zwiększona z 19% do 22%. Stawką 22% mają zostać objęte również podatkowe grupy kapitałowe. Zmiana nie ma obejmować banków podlegających już szczególnemu reżimowi CIT.

Oznaczałoby to wzrost nominalnej stawki CIT dla największych przedsiębiorstw o 3 punkty procentowe, czyli o około 15,8% w stosunku do obecnej stawki 19%.

Czy przedsiębiorcy powinni już zmieniać formę opodatkowania?

Na obecnym etapie zdecydowanie za wcześnie byłoby traktować przedstawione rozwiązania tak, jak gdyby zostały już uchwalone.

Dotyczy to szczególnie przedsiębiorców korzystających z ryczałtu. Nie ma obecnie podstaw, aby wyłącznie na podstawie zapowiedzi rządu likwidować działalność, zakładać spółkę albo zmieniać model prowadzenia biznesu.

Warto jednak już teraz policzyć alternatywne scenariusze opodatkowania na 2027 r., zwłaszcza jeżeli roczne przychody działalności przekraczają lub mogą przekroczyć równowartość 250 tys. euro. W takiej sytuacji potencjalnymi alternatywami mogą być podatek liniowy, skala podatkowa albo prowadzenie działalności w odpowiednio dobranej formie spółki.

Przy takim porównaniu nie można ograniczać się wyłącznie do nominalnej stawki PIT. Trzeba uwzględnić m.in. możliwość rozpoznawania kosztów podatkowych, wysokość składki zdrowotnej, daninę solidarnościową, sposób wypłaty środków ze spółki oraz rzeczywisty poziom kosztów prowadzonej działalności.

Dopiero takie porównanie pokazuje rzeczywiste obciążenie podatkowo-składkowe.

Podsumowanie

Spośród przedstawionych obecnie zmian podatkowych szczególnie uważnie należy obserwować reformę ryczałtu od przychodów ewidencjonowanych. Obniżenie limitu z 2 mln euro do 250 tys. euro byłoby zmianą o bardzo dużej skali i mogłoby spowodować, że od 2027 r. wielu przedsiębiorców będzie musiało ponownie porównać opłacalność ryczałtu, podatku liniowego, skali podatkowej oraz prowadzenia działalności w formie spółki.

Istotna będzie również konstrukcja stawki 17% od nadwyżki ponad 300 tys. euro. Jest to rozwiązanie jakościowo nowe, ponieważ podatnik mógłby zachować ryczałt do końca danego roku, ale część jego przychodów zostałaby już w tym roku objęta wyższą stawką.

Jednocześnie planowana nowelizacja przynosi korzystniejszą skalę PIT dla części podatników, ale równolegle podwyższa daninę solidarnościową i CIT dla największych przedsiębiorstw.

Na dzień 24 sierpnia 2026 r. należy jednak cały pakiet traktować jako projektowane prawo, a nie jako obowiązujące regulacje. Szczególnie w przypadku ryczałtu ostateczne znaczenie będą miały przepisy przejściowe oraz odpowiedź na pytanie, w jaki sposób nowy limit zostanie zastosowany do przychodów osiągniętych w 2026 r.