Zagraniczny rachunek maklerski a PIT-38 – jak rozliczyć akcje, ETF-y, dywidendy i odsetki?
Korzystanie z Interactive Brokers, DEGIRO, Trading 212, Saxo Bank albo innego zagranicznego brokera jest dla polskiego inwestora stosunkowo proste. Znacznie więcej problemów pojawia się przy rocznym rozliczeniu podatku.
Zagraniczny broker z reguły nie wystawia polskiej informacji PIT-8C. Inwestor otrzymuje natomiast roczny raport zawierający takie pozycje jak realized P&L, dividends, withholding tax, interest, fees czy corporate actions. Kategorie stosowane przez brokera nie muszą odpowiadać polskim kategoriom podatkowym.
W rezultacie rocznego wyniku wskazanego przez platformę często nie można po prostu przepisać do PIT-38. Trzeba odtworzyć poszczególne transakcje według polskiej ustawy o PIT. Szczególne znaczenie mają daty transakcji, historyczne koszty nabycia, prowizje oraz kursy walut.
Z mojego doświadczenia wynika, że największe ryzyko powstaje przy rachunkach prowadzonych przez kilka lat. Dochodzą wtedy transfery pomiędzy brokerami, ETF-y akumulujące i dystrybucyjne, reinwestowane dywidendy, odsetki od gotówki oraz zdarzenia typu split lub merger.
Poniższa analiza dotyczy osoby fizycznej będącej polskim rezydentem podatkowym, która inwestuje prywatnie, poza działalnością gospodarczą.
Polski rezydent rozlicza również inwestycje prowadzone przez zagranicznego brokera
Punktem wyjścia jest zasada nieograniczonego obowiązku podatkowego.
Zgodnie z art. 3 ust. 1 ustawy o PIT:
Osoby fizyczne, jeżeli mają miejsce zamieszkania na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, podlegają obowiązkowi podatkowemu od całości swoich dochodów (przychodów) bez względu na miejsce położenia źródeł przychodów (nieograniczony obowiązek podatkowy).
Dla polskiego rezydenta miejsce prowadzenia rachunku maklerskiego zasadniczo nie przesądza więc o miejscu rozliczenia podatku. Polski PIT może obejmować zarówno sprzedaż akcji amerykańskich, jak i jednostek irlandzkiego ETF-u albo odsetki wypłacane przez brokera mającego siedzibę w innym państwie.
Znaczenie umowy o unikaniu podwójnego opodatkowania pojawia się przede wszystkim wtedy, gdy określony przychód może podlegać opodatkowaniu również w państwie źródła.
Raport brokera jest materiałem do rozliczenia, a nie gotowym PIT-38
Bardzo trafnie problem ten pokazuje interpretacja Dyrektora KIS z dnia 11 grudnia 2024 r. (nr 0115-KDIT1.4011.646.2024.2.MN). Sprawa dotyczyła właśnie inwestowania za pośrednictwem zagranicznych banków i instytucji inwestycyjnych.
Dyrektor KIS wskazał:
Zgromadzenie tych danych powinno następować w oparciu o informacje sporządzane i przekazywane podatnikowi przez podmioty, za pośrednictwem których uzyskuje on dochody.
W praktyce raport brokera stanowi więc podstawowy materiał źródłowy. Podatnik musi jednak samodzielnie dokonać kwalifikacji podatkowej danych.
W podobnych sprawach zaczynam analizę od rozdzielenia wszystkich operacji na odrębne kategorie podatkowe. Dopiero później ustalam wynik w PLN.
| Zdarzenie na rachunku | Zasadniczy sposób rozliczenia |
|---|---|
| sprzedaż akcji | dochód lub strata opodatkowane na zasadach art. 30b ustawy o PIT |
| sprzedaż ETF-u na giełdzie | najczęściej art. 30b, po ustaleniu prawnej kwalifikacji instrumentu |
| wykup lub umorzenie tytułów uczestnictwa w funduszu | art. 30b |
| dywidenda zagraniczna | 19% zryczałtowany PIT na zasadach art. 30a |
| wypłata z ETF-u dystrybucyjnego | kwalifikacja zależna od konstrukcji prawnej ETF-u i charakteru świadczenia |
| odsetki od gotówki u brokera | zasadniczo 19% PIT na podstawie art. 30a ust. 1 pkt 3 |
| niezrealizowany wzrost wartości akcji lub ETF-u | co do zasady bez rozliczenia do czasu wystąpienia zdarzenia podatkowego |
To rozdzielenie ma bardzo duże znaczenie. Przykładowo strata ze sprzedaży akcji może wpływać na dochód rozliczany na podstawie art. 30b. Nie obniża natomiast zagranicznej dywidendy opodatkowanej odrębnie na zasadach art. 30a.
Sprzedaż akcji i ETF-u – podatek wynosi 19% dochodu
Podstawowym przepisem dotyczącym prywatnej sprzedaży papierów wartościowych jest art. 30b ust. 1 ustawy o PIT.
Zgodnie z tym przepisem:
Od dochodów uzyskanych:
- z odpłatnego zbycia papierów wartościowych lub pochodnych instrumentów finansowych oraz z realizacji praw z nich wynikających,
- z odpłatnego zbycia udziałów (akcji),
- z odpłatnego zbycia udziałów w spółdzielni,
- z tytułu objęcia udziałów (akcji) albo wkładów w spółdzielni w zamian za wkład niepieniężny,
- z umorzenia, odkupienia, wykupienia albo unicestwienia w inny sposób tytułów uczestnictwa w funduszach kapitałowych
– podatek dochodowy wynosi 19% uzyskanego dochodu.
Przy zwykłej sprzedaży akcji podatek jest więc obliczany od dochodu, czyli w uproszczeniu od różnicy pomiędzy przychodem ze sprzedaży a kosztem podatkowym sprzedanych akcji.
Ważna jest tutaj właśnie różnica pomiędzy przychodem a dochodem. Sprzedaż akcji za 100.000 zł nie oznacza podatku od 100.000 zł. Jeżeli podatnik wcześniej wydał na ich nabycie 80.000 zł, punktem wyjścia jest dochód w wysokości 20.000 zł.
Cena nabycia akcji lub ETF-u staje się kosztem przy sprzedaży
Podstawowe znaczenie ma art. 23 ust. 1 pkt 38 ustawy o PIT.
Zgodnie z tym przepisem:
Nie uważa się za koszty uzyskania przychodów wydatków na objęcie lub nabycie udziałów albo wkładów w spółdzielni, udziałów (akcji) oraz papierów wartościowych, a także wydatków na nabycie tytułów uczestnictwa w funduszach kapitałowych; wydatki takie są jednak kosztem uzyskania przychodu z odpłatnego zbycia tych udziałów w spółdzielni, udziałów (akcji) oraz papierów wartościowych, z wykupu przez emitenta obligacji, a także z umorzenia, odkupienia, wykupienia albo unicestwienia w inny sposób tytułów uczestnictwa w funduszach kapitałowych, z zastrzeżeniem ust. 3e, w części niezaliczonej w jakiejkolwiek formie do kosztów uzyskania przychodów.
W typowym przypadku kosztem będzie więc historyczny wydatek na zakup instrumentu. Znaczenie mogą mieć również bezpośrednie koszty związane z nabyciem.
Przy wieloletnim rachunku właśnie rekonstrukcja historycznego kosztu bywa najtrudniejszą częścią rozliczenia. Problem pojawia się szczególnie wtedy, gdy papiery zostały przeniesione pomiędzy brokerami, a nowa platforma pokazuje jedynie aktualną wartość rynkową albo nie posiada pełnej informacji o pierwotnej cenie zakupu.
Z praktycznego punktu widzenia warto zachowywać historię transakcji również po zamknięciu starego rachunku.
Prowizja od sprzedaży wymaga prawidłowego ujęcia
Prowizja pobrana przy sprzedaży może mieć inne znaczenie niż wydatek na nabycie instrumentu.
Art. 17 ust. 2 ustawy o PIT stanowi:
Przy ustalaniu wartości przychodów, o których mowa w ust. 1 pkt 4 lit. c, pkt 6, 7 i 10, stosuje się odpowiednio przepisy art. 19.
Natomiast art. 19 ust. 1 ustawy o PIT przewiduje:
Przychodem z odpłatnego zbycia nieruchomości lub praw majątkowych oraz innych rzeczy, o których mowa w art. 10 ust. 1 pkt 8, jest ich wartość wyrażona w cenie określonej w umowie, pomniejszona o koszty odpłatnego zbycia. Jeżeli jednak cena, bez uzasadnionej przyczyny, znacznie odbiega od wartości rynkowej tych rzeczy lub praw, przychód ten określa organ podatkowy w wysokości wartości rynkowej. Przepis art. 14 ust. 1 zdanie drugie stosuje się odpowiednio.
Interesujące stanowisko przedstawił Dyrektor KIS w interpretacji z dnia 30 lipca 2025 r. (nr 0112-KDIL2-1.4011.538.2025.3.DJ). Sprawa dotyczyła sprzedaży akcji przez zagraniczne biuro maklerskie.
Organ przyjął, że prowizja pobrana przy sprzedaży stanowi koszt odpłatnego zbycia i pomniejsza przychód ze sprzedaży. Nie została w tej sprawie potraktowana jako koszt nabycia akcji.
To rozróżnienie może mieć znaczenie również techniczne przy wypełnianiu zeznania.
Kiedy powstaje przychód ze sprzedaży akcji?
Raporty brokerów często wskazują co najmniej dwie daty: trade date oraz settlement date. Jeszcze później może nastąpić faktyczny transfer pieniędzy na rachunek bankowy inwestora.
Ustawa wiąże przychód ze sprzedaży akcji z przeniesieniem ich własności.
Zgodnie z art. 17 ust. 1ab pkt 1 ustawy o PIT:
Przychód określony w ust. 1 pkt 6 z odpłatnego zbycia udziałów (akcji), udziałów w spółdzielni oraz papierów wartościowych powstaje w momencie przeniesienia na nabywcę własności udziałów (akcji), udziałów w spółdzielni oraz papierów wartościowych.
W przywołanej interpretacji z dnia 30 lipca 2025 r. Dyrektor KIS zastosował właśnie tę regułę. W stanie faktycznym podatnik wskazał, że przeniesienie własności nastąpiło w dniu sprzedaży. Organ przyjął tę datę jako dzień powstania przychodu.
Przy konkretnym rachunku trzeba zatem ustalić, kiedy zgodnie z charakterem instrumentu i zasadami rozliczenia rzeczywiście następuje przeniesienie własności. Sam dzień wypłaty pieniędzy z rachunku maklerskiego na rachunek bankowy nie jest właściwym punktem odniesienia.
Najwięcej błędów powstaje przy przeliczaniu USD i EUR na złote
Zagraniczny broker może prowadzić rachunek przykładowo w USD albo EUR. Część platform przygotowuje także podsumowanie całego roku w wybranej przez inwestora walucie bazowej.
Dla polskiego PIT takie podsumowanie może być niewystarczające. Ustawa nakazuje bowiem przeliczać przychody i koszty według odrębnych reguł.
Zgodnie z art. 11a ust. 1-3 ustawy o PIT:
- Przychody w walutach obcych przelicza się na złote według kursu średniego walut obcych ogłaszanego przez Narodowy Bank Polski z ostatniego dnia roboczego poprzedzającego dzień uzyskania przychodu.
- Koszty poniesione w walutach obcych przelicza się na złote według kursu średniego ogłaszanego przez Narodowy Bank Polski z ostatniego dnia roboczego poprzedzającego dzień poniesienia kosztu.
- Kwoty uprawniające do odliczenia od dochodu, podstawy obliczenia podatku lub obniżenia podatku, wydatki oraz podatek, wyrażone w walutach obcych przelicza się na złote według kursu średniego walut obcych ogłaszanego przez Narodowy Bank Polski z ostatniego dnia roboczego poprzedzającego dzień poniesienia wydatku lub zapłaty podatku.
W praktyce oznacza to, że koszt zakupu akcji w 2023 r. i przychód z ich sprzedaży w 2026 r. trzeba przeliczyć oddzielnie.
Nieprawidłowe byłoby przykładowo obliczenie przez podatnika zysku w wysokości 2.000 USD, a następnie przeliczenie całych 2.000 USD jednym kursem z dnia sprzedaży.
Polski dochód podatkowy powstaje przez porównanie przychodu w PLN z kosztem w PLN. Zmiana kursu waluty pomiędzy zakupem a sprzedażą wpływa więc na ostateczny wynik podatkowy.
Podatnik kupił 100 akcji po 40 USD. Wydał zatem 4.000 USD. Prowizja zakupowa wyniosła 5 USD.
Dla uproszczenia przyjmijmy, że właściwy kurs NBP dla kosztu wynosił 4,00 zł. Koszt wyniesie wtedy 16.020 zł.
Po pewnym czasie podatnik sprzedał akcje po 55 USD. Cena sprzedaży wyniosła 5.500 USD. Broker pobrał 7 USD prowizji od sprzedaży. Przy założeniu kursu 3,90 zł przychód po uwzględnieniu kosztu odpłatnego zbycia wyniesie 21.422,70 zł.
Dochód podatkowy wyniesie zatem 5.402,70 zł.
Ten sam inwestor może widzieć w raporcie brokera zupełnie inny wynik wyrażony w USD. Polski PIT powinien zostać oparty na wartościach ustalonych według zasad ustawy.
Jak rozliczyć ETF?
W przypadku ETF-u najpierw ustalam jego konstrukcję prawną i rodzaj zdarzenia.
ETF może być skonstruowany jako zagraniczny fundusz, spółka inwestycyjna albo inny wehikuł, którego tytuły są notowane na giełdzie. Z tego względu określenie instrumentu przez brokera jako „ETF” samo w sobie nie daje jeszcze pełnej kwalifikacji podatkowej.
Dla inwestora zasadnicze znaczenie mają dwa zdarzenia. Pierwszym jest sprzedaż jednostki albo akcji ETF-u na rynku. Drugim może być wykup lub umorzenie tytułu uczestnictwa przez sam fundusz. Oba rodzaje zdarzeń mieszczą się obecnie w reżimie art. 30b, choć podstawa szczegółowej kwalifikacji może być odmienna.
Szczególnie ważne jest rozróżnienie ETF-ów akumulujących i dystrybucyjnych.
W ETF-ie akumulującym dochody z aktywów są zasadniczo reinwestowane wewnątrz funduszu. Inwestor nie otrzymuje bieżącej wypłaty wyłącznie dlatego, że fundusz otrzymał dywidendę z posiadanych akcji.
ETF dystrybucyjny dokonuje natomiast wypłat na rzecz inwestora. Charakter takiej wypłaty trzeba ustalić na podstawie konstrukcji prawnej funduszu. Może ona mieścić się między innymi w regulacjach dotyczących dywidend albo świadczeń otrzymywanych z dochodów funduszu kapitałowego.
Z tego względu opis „dividend” w raporcie brokera traktowałbym jako informację źródłową. Kwalifikacja podatkowa powinna wynikać z charakteru instrumentu i wypłacanego świadczenia.
Dywidenda zagraniczna jest rozliczana inaczej niż sprzedaż akcji
Dywidenda podlega odrębnemu, zryczałtowanemu opodatkowaniu.
Zgodnie z art. 30a ust. 1 pkt 4 ustawy o PIT:
Od uzyskanych dochodów (przychodów) pobiera się 19% zryczałtowany podatek dochodowy, z zastrzeżeniem art. 52a, z dywidend i innych przychodów z tytułu udziału w zyskach osób prawnych.
Istotną różnicą jest sposób ustalenia podstawy opodatkowania.
Art. 30a ust. 6 ustawy o PIT stanowi:
Zryczałtowany podatek, o którym mowa w ust. 1 pkt 1, 2, 3-5, 6, 8 i 9, pobiera się bez pomniejszania przychodu o koszty uzyskania, z zastrzeżeniem art. 24 ust. 5 pkt 1 i 4, ust. 5a, 5d i 5e.
W typowej sytuacji zagraniczna dywidenda jest więc opodatkowana od kwoty przychodu. Strata poniesiona na sprzedaży innych akcji nie obniża podatku od dywidendy.
To jedna z ważniejszych różnic pomiędzy art. 30a i art. 30b.
Co z podatkiem pobranym za granicą od dywidendy?
Przy zagranicznych dywidendach broker lub inny podmiot pośredniczący często potrąca podatek u źródła.
Art. 30a ust. 9 ustawy o PIT stanowi:
Podatnicy, o których mowa w art. 3 ust. 1, uzyskujący poza granicami Rzeczypospolitej Polskiej przychody (dochody) określone w ust. 1 pkt 1-5, od zryczałtowanego podatku obliczonego zgodnie z ust. 1, od tych przychodów (dochodów), odliczają kwotę równą podatkowi zapłaconemu za granicą, jednakże odliczenie to nie może przekroczyć kwoty podatku obliczonego od tych przychodów (dochodów) przy zastosowaniu stawki 19%.
Przy każdej dywidendzie trzeba więc sprawdzić kwotę brutto, państwo źródła, podatek pobrany za granicą oraz właściwą umowę o unikaniu podwójnego opodatkowania.
Przykładowo podatnik otrzymuje dywidendę brutto 1.000 USD. Przyjmijmy kurs właściwy dla przychodu wynoszący 4,00 zł. Przychód wynosi 4.000 zł.
Jeżeli zgodnie z właściwą UPO za granicą prawidłowo pobrano 15%, zagraniczny podatek wynosi 600 zł. Polski podatek według stawki 19% wynosi 760 zł. Po odliczeniu zagranicznego podatku do zapłaty w Polsce pozostaje 160 zł.
Przy poborze zagranicznego podatku wyższego niż przewidziany w umowie trzeba dodatkowo zbadać możliwość odzyskania nadpłaty w państwie źródła.
Zagranicznej dywidendy nie należy dodawać do dochodu ze sprzedaży akcji
To praktycznie bardzo istotna kwestia.
Art. 30a i art. 30b ustanawiają dwa odrębne mechanizmy opodatkowania. Zagraniczna dywidenda nie staje się elementem dochodu ze sprzedaży papierów wartościowych tylko dlatego, że oba rodzaje przychodów powstały na tym samym rachunku maklerskim.
W przywołanej wcześniej interpretacji z dnia 11 grudnia 2024 r. Dyrektor KIS zajmował się sytuacją podatniczki, która wykazała w PIT-38 łącznie przychody opodatkowane na podstawie art. 30a oraz art. 30b. Organ uznał taki sposób rozliczenia za nieprawidłowy.
Wskazał, że przychody z art. 30a nie powinny zostać po prostu doliczone do przychodów podlegających rozliczeniu na podstawie art. 30b. W zeznaniu wykazuje się odpowiednie kwoty zryczałtowanego podatku oraz podatku zapłaconego za granicą.
To rozróżnienie jest szczególnie ważne przy automatycznym przetwarzaniu raportów brokera.
Odsetki od gotówki znajdującej się na rachunku maklerskim
Coraz więcej zagranicznych brokerów wypłaca odsetki od niewykorzystanej gotówki. Taka pozycja może pojawiać się w raporcie jako cash interest, credit interest albo interest income.
Podstawowe znaczenie ma art. 30a ust. 1 pkt 3 ustawy o PIT.
Zgodnie z tym przepisem:
Od uzyskanych dochodów (przychodów) pobiera się 19% zryczałtowany podatek dochodowy, z zastrzeżeniem art. 52a, z odsetek lub innych przychodów od środków pieniężnych zgromadzonych na rachunku podatnika lub w innych formach oszczędzania, przechowywania lub inwestowania, prowadzonych przez podmiot uprawniony na podstawie odrębnych przepisów, z zastrzeżeniem art. 14 ust. 2 pkt 5.
Takie odsetki są więc zasadniczo objęte stawką 19%.
Jeżeli broker wypłaca je przykładowo co miesiąc w EUR, każdą wypłatę trzeba przeliczyć na PLN zgodnie z art. 11a ust. 1. Rocznej sumy w EUR nie powinno się przeliczać jednym kursem z końca roku.
W interpretacji Dyrektora KIS z dnia 28 stycznia 2026 r. (nr 0115-KDIT2.4011.661.2025.2.ŁS) organ, analizując moment uzyskania odsetek, zwrócił uwagę również na kwoty faktycznie przekazane na rachunek i postawione do dyspozycji podatnika.
W przypadku brokera ma to praktyczne znaczenie, gdy raport rozróżnia accrued interest oraz interest paid.
Odsetki od gotówki i koszty finansowania margin to dwa różne zdarzenia
Na bardziej rozbudowanych rachunkach można jednocześnie otrzymywać odsetki od dodatnich sald oraz ponosić koszty związane z finansowaniem pozycji.
Nie zakładałbym automatycznego kompensowania tych kwot.
Przychody określone w art. 30a ust. 1 pkt 3 podlegają zryczałtowanemu opodatkowaniu, a przywołany art. 30a ust. 6 przewiduje opodatkowanie bez pomniejszania przychodu o koszty.
Sposób podatkowego potraktowania kosztów finansowania zakupu instrumentów wymaga natomiast odrębnej analizy. Szczególnie istotny może być bezpośredni związek określonego wydatku z konkretnym instrumentem lub transakcją.
Sprzedaż akcji i ETF-ów można rozliczać łącznie w ramach art. 30b
Inaczej działa rozliczenie wyników ze sprzedaży instrumentów objętych art. 30b. Ustawa pozwala ustalić roczny wynik tego reżimu, a w określonych przypadkach również rozliczać stratę w kolejnych latach.
Zgodnie z art. 9 ust. 3 ustawy o PIT:
O wysokość straty ze źródła przychodów, poniesionej w roku podatkowym, podatnik może:
- obniżyć dochód uzyskany z tego źródła w najbliższych kolejno po sobie następujących pięciu latach podatkowych, z tym że kwota obniżenia w którymkolwiek z tych lat nie może przekroczyć 50% wysokości tej straty, albo
- obniżyć jednorazowo dochód uzyskany z tego źródła w jednym z najbliższych kolejno po sobie następujących pięciu latach podatkowych o kwotę nieprzekraczającą 5.000.000 zł, nieodliczona kwota podlega rozliczeniu w pozostałych latach tego pięcioletniego okresu, z tym że kwota obniżenia w którymkolwiek z tych lat nie może przekroczyć 50% wysokości tej straty.
Art. 9 ust. 6 ustawy o PIT przewiduje:
Przepis ust. 3 ma zastosowanie do strat:
- z odpłatnego zbycia udziałów (akcji) w spółce, udziałów w spółdzielni, papierów wartościowych, w tym z odpłatnego zbycia papierów wartościowych na rynku regulowanym w ramach krótkiej sprzedaży;
- z odpłatnego zbycia pochodnych instrumentów finansowych;
- z realizacji praw wynikających z papierów wartościowych i pochodnych instrumentów finansowych;
- z tytułu objęcia udziałów (akcji) w spółce albo wkładów w spółdzielni w zamian za wkład niepieniężny;
- z umorzenia, odkupienia, wykupienia albo unicestwienia w inny sposób tytułów uczestnictwa w funduszach kapitałowych.
W praktyce oznacza to między innymi, że ujemny wynik z jednej grupy transakcji objętych art. 30b może wpływać na roczny wynik z pozostałych transakcji rozliczanych w tym samym reżimie.
Dywidendy i odsetki opodatkowane na podstawie art. 30a pozostają poza tym mechanizmem.
FIFO – problem przy wielokrotnym kupowaniu tego samego instrumentu
Inwestorzy często nabywają ten sam ETF lub tę samą akcję wielokrotnie, po różnych cenach.
Jeżeli nie można zidentyfikować ceny nabycia konkretnie sprzedanych papierów, ustawa przewiduje FIFO.
Art. 24 ust. 10 ustawy o PIT stanowi:
Jeżeli podatnik dokonuje odpłatnego zbycia papierów wartościowych nabytych po różnych cenach i nie jest możliwe określenie ceny nabycia zbywanych papierów, przy ustalaniu dochodu z takiego zbycia stosuje się zasadę, że każdorazowo zbycie dotyczy kolejno papierów wartościowych nabytych najwcześniej. Zasadę, o której mowa w zdaniu pierwszym, stosuje się odrębnie dla każdego rachunku papierów wartościowych.
Końcowe zdanie jest szczególnie ważne. FIFO stosuje się odrębnie dla każdego rachunku.
Dlatego przeniesienie aktywów pomiędzy brokerami wymaga zachowania danych pozwalających odtworzyć historię poszczególnych pozycji.
Czy zawsze trzeba składać PIT/ZG?
Sam fakt korzystania z zagranicznego brokera nie przesądza jeszcze o obowiązku dołączenia PIT/ZG.
Znaczenie ma charakter dochodu, państwo jego uzyskania, zasady wynikające z właściwej UPO oraz ewentualny podatek zapłacony za granicą.
Bardzo dobrym przykładem jest ponownie interpretacja Dyrektora KIS z dnia 30 lipca 2025 r. (nr 0112-KDIL2-1.4011.538.2025.3.DJ). W sprawie dotyczącej sprzedaży akcji spółki zagranicznej umowa międzynarodowa przewidywała opodatkowanie zysku wyłącznie w Polsce. Zagraniczne organy podatkowe nie pobrały podatku.
Dyrektor KIS uznał w takiej sytuacji, że podatnik nie musi dołączać PIT/ZG.
Takie stanowisko odpowiada również konstrukcji objaśnień do PIT-38, które wiążą PIT/ZG w tym zakresie z zagranicznymi dochodami objętymi mechanizmem odliczenia podatku zapłaconego za granicą.
W praktyce nie rekomenduję więc automatycznego dodawania PIT/ZG do każdego rachunku zagranicznego. Najpierw trzeba ustalić, jak opodatkowany jest konkretny dochód.
Wysoki zysk ze sprzedaży akcji może mieć znaczenie dla daniny solidarnościowej
Przy dużych portfelach warto pamiętać jeszcze o jednym podatku.
Zgodnie z art. 30h ust. 1 ustawy o PIT:
Osoby fizyczne są obowiązane do zapłaty daniny solidarnościowej w wysokości 4% podstawy obliczenia tej daniny.
Art. 30h ust. 2 stanowi:
Podstawę obliczenia daniny solidarnościowej stanowi nadwyżka ponad 1.000.000 zł sumy dochodów podlegających opodatkowaniu na zasadach określonych w art. 27 ust. 1, 9 i 9a, art. 30b, art. 30c oraz art. 30f po ich pomniejszeniu o:
- kwoty składek, o których mowa w art. 26 ust. 1 pkt 2 i 2a, oraz składek, o których mowa w art. 30c ust. 2 pkt 2,
- kwoty, o których mowa w art. 30f ust. 5
– odliczone od tych dochodów.
Dochód ze sprzedaży akcji lub ETF-ów opodatkowany na podstawie art. 30b może więc zwiększać podstawę daniny solidarnościowej.
Ma to szczególne znaczenie przy jednorazowej sprzedaży dużego pakietu akcji. Podatnik może prawidłowo obliczyć 19% PIT-38, a jednocześnie pominąć wpływ tej transakcji na dodatkowe 4% daniny od odpowiednio ustalonej nadwyżki ponad 1 mln zł.
Art. 30h ust. 2 nie wymienia natomiast art. 30a. Zagraniczne dywidendy i odsetki opodatkowane na zasadach art. 30a co do zasady nie zwiększają więc podstawy daniny solidarnościowej.
Corporate actions potrafią całkowicie zmienić rozliczenie
Przy większym portfelu historia kupna i sprzedaży to za mało. Potrzebny jest także raport corporate actions.
Split akcji może zmienić liczbę papierów i jednostkowy koszt ich nabycia. Połączenie spółek może powodować wymianę jednych papierów na inne. Spin-off może prowadzić do przyznania inwestorowi akcji nowej spółki. Cash in lieu może oznaczać pieniężne rozliczenie ułamkowej części papieru.
Każde z tych zdarzeń trzeba zakwalifikować oddzielnie.
W praktyce mojej Kancelarii jednym z pierwszych etapów analizy wieloletniego rachunku jest zatem uzgodnienie liczby papierów. Liczba wynikająca z zakupów, sprzedaży i corporate actions powinna odpowiadać stanowi końcowemu rachunku.
Jeżeli liczby się nie zgadzają, samo liczenie podatku zwykle jest jeszcze przedwczesne.
Jakie dokumenty warto zachować?
Przy prostym rachunku z kilkoma transakcjami wystarczy stosunkowo niewielka liczba danych. Przy portfelu prowadzonym przez kilka lat potrzebna jest pełna historia.
W praktyce warto zachować przede wszystkim roczne zestawienia brokera, historię wszystkich transakcji, informacje o prowizjach, raporty dywidend i odsetek, dane o podatku zagranicznym oraz pełną historię corporate actions.
Szczególne znaczenie mają dokumenty dotyczące ceny nabycia. Po kilku latach odzyskanie tych danych może okazać się trudne, zwłaszcza po przeniesieniu papierów do innego brokera.
Dobry arkusz rozliczeniowy powinien umożliwiać powiązanie każdej pozycji podatkowej z konkretną pozycją raportu źródłowego. Dzięki temu przy ewentualnym pytaniu urzędu można odtworzyć sposób obliczenia każdej kwoty.
Termin złożenia PIT-38
Zgodnie z art. 45 ust. 1 ustawy o PIT:
Podatnicy są obowiązani składać urzędom skarbowym zeznanie, według ustalonego wzoru, o wysokości osiągniętego dochodu (poniesionej straty) w roku podatkowym, w terminie od dnia 15 lutego do dnia 30 kwietnia roku następującego po roku podatkowym. Zeznania złożone przed początkiem terminu uznaje się za złożone w dniu 15 lutego roku następującego po roku podatkowym.
Natomiast art. 45 ust. 1a pkt 1 stanowi:
W terminie określonym w ust. 1 podatnicy są obowiązani składać urzędom skarbowym odrębne zeznania, według ustalonych wzorów, o wysokości osiągniętego w roku podatkowym dochodu (poniesionej straty) z kapitałów opodatkowanych na zasadach określonych w art. 30b.
Przy zagranicznym brokerze warto rozpocząć przygotowanie danych wcześniej. Szczególnie dużo czasu zajmuje odtworzenie kosztów historycznych oraz wyjaśnienie nietypowych corporate actions.
Najczęstszy błąd – przepisanie rocznego „P&L” brokera do PIT-38
Moim zdaniem właśnie tutaj powstaje najwięcej problemów.
Broker może wyliczyć wynik inwestycyjny według własnej waluty bazowej, własnego sposobu przypisywania kosztów oraz zasad stosowanych dla potrzeb raportowania w państwie swojej siedziby. Taki wynik może być ekonomicznie prawidłowy i jednocześnie różnić się od polskiego dochodu podatkowego.
Polskie rozliczenie powinno zostać zbudowane od poszczególnych zdarzeń.
Najpierw ustala się charakter przychodu. Następnie trzeba ustalić jego datę, wartość w walucie, właściwy kurs NBP i koszt podatkowy. Osobno rozlicza się zagraniczny podatek u źródła.
Dopiero suma tak przygotowanych pozycji daje wynik, który można przenieść do zeznania.
Zagraniczny broker – kiedy rozliczenie wymaga szczególnej analizy?
Przy kilku zwykłych transakcjach na akcjach rozliczenie może być stosunkowo proste. Stopień trudności szybko rośnie przy portfelach wieloletnich.
Szczególnej uwagi wymagają transfery papierów pomiędzy brokerami, RSU i programy akcyjne, ETF-y o nietypowej konstrukcji, opcje i inne instrumenty pochodne, inwestowanie z wykorzystaniem margin, zagraniczne fundusze oraz rozbudowane corporate actions.
W takich przypadkach roczne zestawienie brokera jest przede wszystkim punktem wyjścia do rekonstrukcji rozliczenia.
W mojej ocenie przy większej liczbie operacji najbardziej racjonalnym rozwiązaniem jest przygotowanie odrębnego arkusza podatkowego. Powinien on odtwarzać wynik według polskich przepisów i jednocześnie pozwalać powiązać każdą pozycję z dokumentami brokera.
Podsumowanie
Zagraniczny rachunek maklerski nie zmienia podstawowych zasad polskiego opodatkowania inwestycji. Zmienia natomiast sposób przygotowania danych do rozliczenia.
Sprzedaż akcji i większość typowych transakcji na ETF-ach wymaga ustalenia dochodu według zasad art. 30b. Dywidendy i odsetki podlegają odrębnemu reżimowi z art. 30a. Każdy przychód i koszt w walucie obcej trzeba prawidłowo przeliczyć na PLN. Zagraniczny podatek u źródła wymaga dodatkowo uwzględnienia właściwej umowy o unikaniu podwójnego opodatkowania.
Najważniejszą zasadą praktyczną jest dla mnie traktowanie raportu brokera jako materiału źródłowego, a nie gotowej deklaracji podatkowej. Im dłużej prowadzony jest rachunek i im więcej instrumentów się na nim znajduje, tym większe znaczenie ma systematyczne archiwizowanie historii transakcji, kosztów i corporate actions.
Potrzebujesz indywidualnej analizy podatkowej?
Opisz krótko swoją sytuację i zakres zagadnień, które chcesz przeanalizować.
Artur Chamot – licencjonowany doradca podatkowy (nr wpisu 13805) i radca prawny (nr wpisu GD/GD/2830). Z ponad 13-letnim doświadczeniem, specjalizuje się we wspieraniu przedsiębiorców i osób fizycznych w kluczowych obszarach podatków (CIT, PIT, VAT) i prawa gospodarczego. Praktyczne doświadczenie zdobywał, prowadząc złożone projekty, w tym badania due diligence w procesach M&A oraz prowadząc bieżące doradztwo podatkowe dla osób fizycznych i prawnych.
