Usługi elektroniczne B2C w Unii Europejskiej – kiedy stosować VAT OSS?
Sprzedaż usług cyfrowych konsumentom z innych państw Unii Europejskiej wymaga ustalenia trzech odrębnych kwestii. Najpierw trzeba sprawdzić, czy dane świadczenie rzeczywiście jest usługą elektroniczną w rozumieniu przepisów VAT. Następnie należy ustalić państwo opodatkowania. Dopiero na końcu można zdecydować, w jaki sposób rozliczyć zagraniczny VAT.
W praktyce szczególnie istotny jest próg 10 000 euro, który dla polskiego przedsiębiorcy wynosi 42 000 zł. Próg ten wpływa na miejsce opodatkowania usług elektronicznych B2C. Sam OSS ma charakter fakultatywny. Po powstaniu obowiązku rozliczenia VAT w państwie konsumenta przedsiębiorca może korzystać z OSS albo rozliczać podatek poprzez lokalne rejestracje VAT.
Od 2025 r. dodatkowo trzeba brać pod uwagę unijną procedurę SME. Część mniejszych przedsiębiorców może korzystać ze zwolnienia z VAT również w innych państwach członkowskich. W rezultacie przekroczenie 42 000 zł nie zawsze musi prowadzić do faktycznej zapłaty zagranicznego VAT.
Co jest usługą elektroniczną na potrzeby VAT?
Punktem wyjścia jest art. 2 pkt 26 ustawy o VAT. Zgodnie z tym przepisem:
26) usługach elektronicznych – rozumie się przez to usługi świadczone drogą elektroniczną, o których mowa w art. 7 rozporządzenia 282/2011.
Sama ustawa odsyła więc do rozporządzenia wykonawczego Rady (UE) nr 282/2011.
Zgodnie z art. 7 ust. 1 tego rozporządzenia:
Do „usług świadczonych drogą elektroniczną”, o których mowa w dyrektywie 2006/112/WE, należą usługi świadczone za pomocą Internetu lub sieci elektronicznej, których świadczenie – ze względu na ich charakter – jest zasadniczo zautomatyzowane i wymaga minimalnego udziału człowieka, a ich wykonanie bez wykorzystania technologii informacyjnej jest niemożliwe.
W praktyce kluczowe są więc trzy elementy. Usługa jest wykonywana przez internet lub sieć elektroniczną, jej wykonanie jest zasadniczo zautomatyzowane, a udział człowieka pozostaje minimalny.
Do typowych przykładów należą między innymi automatycznie udostępniane oprogramowanie SaaS, dostęp do baz danych, pobieranie aplikacji, automatycznie dostarczane treści cyfrowe, hosting, niektóre subskrypcje internetowe oraz usługi generowane automatycznie w odpowiedzi na dane wprowadzone przez użytkownika.
W mojej ocenie właśnie stopień automatyzacji jest najważniejszym praktycznym kryterium. Sam fakt, że klient zamawia usługę przez stronę internetową i otrzymuje rezultat drogą elektroniczną, jeszcze nie rozstrzyga jej kwalifikacji.
Usługa świadczona online może mieć inny charakter niż usługa elektroniczna
Rozporządzenie 282/2011 wprost wyłącza z definicji usług elektronicznych część świadczeń wykonywanych przy użyciu internetu.
Zgodnie z art. 7 ust. 3 lit. i i j rozporządzenia 282/2011 art. 7 ust. 1 nie ma zastosowania do:
i) usług świadczonych przez specjalistów, takich jak prawnicy i doradcy finansowi, którzy udzielają swym klientom porad za pomocą poczty elektronicznej;
j) usług edukacyjnych, w ramach których treść kursu przekazywana jest przez nauczyciela za pomocą Internetu lub sieci elektronicznej (tzn. przez zdalne połączenie).
Dlatego konsultacja podatkowa przeprowadzona przez Teams, indywidualna lekcja prowadzona przez lektora albo analiza przygotowana przez specjalistę i wysłana e-mailem mogą być usługami świadczonymi online, lecz ich kwalifikację VAT ustala się na podstawie charakteru rzeczywistego świadczenia.
Przekładając to na praktykę, automatycznie udostępniany kurs wideo może spełniać definicję usługi elektronicznej. Kurs prowadzony na żywo przez nauczyciela wymaga odrębnej analizy.
To rozróżnienie jest istotne, ponieważ próg 42 000 zł z art. 28k dotyczy usług telekomunikacyjnych, nadawczych i elektronicznych. Samo prowadzenie sprzedaży przez internet nie powoduje jego zastosowania.
Usługi elektroniczne B2C i B2B rozlicza się według różnych zasad
Art. 28k ustawy o VAT dotyczy świadczeń na rzecz podmiotów niebędących podatnikami. W typowym modelu chodzi przede wszystkim o konsumentów.
Jeżeli ten sam produkt cyfrowy kupuje przedsiębiorca działający jako podatnik, miejsce świadczenia co do zasady ustala się według reguł B2B, przede wszystkim art. 28b ustawy o VAT.
W praktyce sklepu z usługami cyfrowymi trzeba więc poprawnie rozpoznawać status nabywcy. Znaczenie może mieć między innymi podanie i weryfikacja numeru VAT UE, charakter zakupu oraz informacje posiadane przez sprzedawcę.
Dobrym przykładem jest interpretacja Dyrektora KIS z dnia 6 lipca 2026 r. (nr 0114-KDIP1-2.4012.240.2026.1.JO). Organ analizował sprzedaż usług cyfrowych przez platformę internetową. W odniesieniu do świadczenia na rzecz samej platformy będącej przedsiębiorcą zastosowanie miały reguły B2B, a art. 28k dotyczący konsumentów nie wyznaczał miejsca opodatkowania.
Gdzie opodatkowane są usługi elektroniczne sprzedawane konsumentom?
Podstawową regulację zawiera art. 28k ustawy o VAT.
Zgodnie z art. 28k ust. 1-6:
- Miejscem świadczenia usług telekomunikacyjnych, usług nadawczych i usług elektronicznych na rzecz podmiotów niebędących podatnikami jest miejsce, w którym podmioty te posiadają siedzibę, stałe miejsce zamieszkania lub zwykłe miejsce pobytu.
- Przepis ust. 1 nie ma zastosowania, w przypadku gdy łącznie są spełnione następujące warunki:
- usługodawca posiada siedzibę działalności gospodarczej, a w razie braku takiej siedziby – stałe miejsce zamieszkania lub zwykłe miejsce pobytu, tylko na terytorium jednego państwa członkowskiego;
- usługi, o których mowa w ust. 1, są świadczone na rzecz podmiotów niebędących podatnikami, posiadających siedzibę, stałe miejsce zamieszkania lub zwykłe miejsce pobytu na terytorium państwa członkowskiego innym niż terytorium państwa członkowskiego, o którym mowa w pkt 1;
- suma całkowitej wartości usług, o których mowa w ust. 1, świadczonych na rzecz podmiotów, o których mowa w pkt 2, oraz całkowitej wartości dostaw towarów, o których mowa w art. 22a ust. 1 pkt 3, pomniejszona o kwotę podatku lub podatku od wartości dodanej, nie przekroczyła w trakcie roku podatkowego ani w poprzednim roku podatkowym kwoty 10 000 euro lub jej równowartości wyrażonej w walucie krajowej państwa członkowskiego, o którym mowa w pkt 1, przy czym w przypadku usługodawcy posiadającego siedzibę działalności gospodarczej, a w razie braku takiej siedziby – stałe miejsce zamieszkania lub zwykłe miejsce pobytu, tylko na terytorium kraju wyrażona w złotych równowartość kwoty w euro wynosi 42 000 zł.
- Jeżeli w trakcie roku podatkowego kwota, o której mowa w ust. 2 pkt 3, zostanie przekroczona, przepis ust. 1 stosuje się począwszy od usługi, w związku ze świadczeniem której przekroczono tę kwotę.
- Podatnik, do którego ma zastosowanie przepis ust. 2, może wskazać jako miejsce świadczenia usług miejsce, o którym mowa w ust. 1. Podatnik posiadający siedzibę działalności gospodarczej, a w razie braku takiej siedziby – stałe miejsce zamieszkania lub zwykłe miejsce pobytu, tylko na terytorium kraju, wskazuje miejsce świadczenia usług przez złożenie zawiadomienia o takim wyborze w terminie do 10. dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym dokonano tego wyboru, na zasadach określonych w art. 28p.
- W przypadku, o którym mowa w ust. 4, podatnik nie może zmienić miejsca świadczenia usług wcześniej niż po upływie 2 kolejnych lat, licząc od dnia wykonania pierwszej usługi, dla której miejsce świadczenia zostało określone zgodnie z ust. 1.
- Podatnik posiadający siedzibę działalności gospodarczej, a w razie braku takiej siedziby – stałe miejsce zamieszkania lub zwykłe miejsce pobytu, tylko na terytorium kraju, może ponownie określić miejsce świadczenia usług zgodnie z ust. 2, po uprzednim zawiadomieniu o rezygnacji z dokonanego wyboru, o którym mowa w ust. 4, przed początkiem miesiąca, w którym rezygnuje z określania miejsca świadczenia usług zgodnie z ust. 1, na zasadach określonych w art. 28p.
Podstawową zasadą jest zatem opodatkowanie w państwie konsumenta. Próg 42 000 zł stanowi wyjątek przeznaczony dla mniejszych sprzedawców działających wyłącznie z jednego państwa członkowskiego.
Jak działa próg 10 000 euro, czyli 42 000 zł?
Dla polskiego przedsiębiorcy ustawowa równowartość 10 000 euro wynosi 42 000 zł. Kwoty nie przelicza się każdego roku według aktualnego kursu euro.
Warunek trzeba badać zarówno dla poprzedniego, jak i bieżącego roku. Każdy rok analizuje się odrębnie. Przykładowo sprzedaż w wysokości 30 000 zł w 2025 r. i 30 000 zł w 2026 r. nie daje sumy 60 000 zł na potrzeby przekroczenia progu. W obu latach przedsiębiorca pozostaje poniżej 42 000 zł.
Sytuację można przedstawić następująco:
| Sytuacja polskiego sprzedawcy | Miejsce opodatkowania |
|---|---|
| W poprzednim roku sprzedaż objęta limitem wyniosła 25 000 zł, a w bieżącym 30 000 zł | Co do zasady Polska |
| W poprzednim roku sprzedaż wyniosła 50 000 zł | Od początku kolejnego roku reguła państwa konsumenta |
| W bieżącym roku sprzedaż rośnie z 39 000 zł do 44 000 zł wskutek kolejnej transakcji | Reguła państwa konsumenta od transakcji powodującej przekroczenie |
| Podatnik pozostaje poniżej 42 000 zł, lecz dobrowolnie wybiera opodatkowanie w państwie konsumpcji | Państwo konsumenta zgodnie z wyborem z art. 28k ust. 4 |
Szczególnie ważne jest brzmienie art. 28k ust. 3. Podatek zagraniczny pojawia się już przy usłudze powodującej przekroczenie 42 000 zł. Ustawa nie przewiduje opodatkowania zagranicznego wyłącznie od nadwyżki ponad limit.
Jeżeli przykładowo obrót wynosi 41 000 zł, a kolejna sprzedana subskrypcja kosztuje 2 000 zł, to właśnie ta usługa podlega zasadzie miejsca konsumpcji.
Limit 42 000 zł obejmuje również określoną sprzedaż towarów
W praktyce e-commerce często pomijany jest jeszcze jeden element art. 28k ust. 2 pkt 3. Do jednego limitu wlicza się zarówno określone usługi telekomunikacyjne, nadawcze i elektroniczne, jak również wewnątrzwspólnotową sprzedaż towarów na odległość objętą art. 22a ust. 1 pkt 3.
Przedsiębiorca może więc nie przekroczyć 42 000 zł samymi usługami cyfrowymi, a mimo to przekroczyć próg po doliczeniu sprzedaży wysyłkowej towarów do konsumentów z innych państw UE.
Przykładowo w danym roku polska firma osiąga 25 000 zł sprzedaży subskrypcji SaaS konsumentom z Niemiec i Francji oraz 20 000 zł WSTO. Łączna wartość sprzedaży uwzględnianej przy limicie wynosi 45 000 zł.
Z praktycznego punktu widzenia próg powinien być więc monitorowany centralnie dla całej objętej nim sprzedaży transgranicznej B2C.
Czy po przekroczeniu 42 000 zł trzeba zarejestrować się do VAT OSS?
Po przekroczeniu progu przedsiębiorca musi prawidłowo rozliczyć VAT w państwie konsumpcji. Procedura OSS jest jednym ze sposobów wykonania tego obowiązku.
3) procedurze unijnej – rozumie się przez to rozliczenie VAT należnego z tytułu czynności określonych w pkt 2 lit. a-c państwu członkowskiemu konsumpcji za pośrednictwem państwa członkowskiego identyfikacji.
Z kolei art. 130b ust. 1 stanowi w całości:
Podatnik może złożyć zgłoszenie informujące o zamiarze skorzystania z procedury unijnej w państwie członkowskim identyfikacji. Procedura unijna ma zastosowanie do wszystkich dostaw towarów lub każdego świadczenia usług objętych tą procedurą, dokonywanych przez podatnika na terytorium Unii Europejskiej.
Ustawodawca posługuje się słowem „może”. OSS jest więc uproszczeniem. Podatnik może zamiast niego rejestrować się do VAT w poszczególnych państwach konsumpcji.
Dla przedsiębiorcy sprzedającego usługi cyfrowe konsumentom z kilku państw UE procedura OSS jest zwykle znacznie prostsza. Pozwala rozliczać VAT należny Niemcom, Francji, Hiszpanii czy innym państwom poprzez jedną rejestrację w Polsce.
Poniżej 42 000 zł również można wybrać opodatkowanie w państwie klienta
Art. 28k ust. 4 daje podatnikowi możliwość rezygnacji z uproszczenia związanego z progiem 42 000 zł.
Takie rozwiązanie może mieć sens przykładowo wtedy, gdy przedsiębiorca od początku planuje dynamiczną sprzedaż na wielu rynkach i chce stosować jeden model rozliczeń bez zmiany zasad w trakcie roku.
Wybór wymaga zawiadomienia i wiąże podatnika przez co najmniej dwa kolejne lata. Dopiero po skutecznym wyborze miejscem świadczenia staje się państwo konsumenta, co otwiera możliwość rozliczania tych usług przez OSS.
Mechanizm ten bardzo dobrze pokazuje interpretacja Dyrektora KIS z dnia 29 lipca 2025 r. (nr 0111-KDIB3-3.4012.123.2025.5.MAZ). Spółka świadczyła automatyczne usługi cyfrowe i pozostawała poniżej limitu. Nie wybrała jednocześnie opodatkowania w państwie konsumenta. KIS przyjął więc, że miejscem świadczenia pozostaje Polska, a OSS nie może być w tym modelu stosowany.
Organ wskazał wprost:
do tych usług nie znajdzie zastosowania procedura unijna One Stop Shop (OSS).
W praktyce oznacza to, że sama rejestracja do OSS nie zmienia miejsca opodatkowania. Najpierw z przepisów musi wynikać opodatkowanie w państwie konsumpcji albo podatnik musi skutecznie wybrać tę zasadę na podstawie art. 28k ust. 4.
Jak rozlicza się VAT przez OSS?
Polski przedsiębiorca korzystający z procedury unijnej rejestruje się za pomocą zgłoszenia VIU-R. Następnie rozlicza transakcje objęte OSS w deklaracji VIU-DO.
Zgodnie z art. 130c ust. 1-3 ustawy o VAT:
- Podatnicy zidentyfikowani na potrzeby procedury unijnej są obowiązani składać za pomocą środków komunikacji elektronicznej deklaracje na potrzeby rozliczenia VAT, zwane dalej „deklaracjami VAT”, do właściwego urzędu skarbowego, niezależnie od tego, czy dostawy towarów i świadczenia usług objęte procedurą unijną miały miejsce.
- Deklaracje VAT składa się za okresy kwartalne w terminie do końca miesiąca następującego po każdym kolejnym kwartale.
- Termin, o którym mowa w ust. 2, upływa również, gdy ostatni dzień terminu przypada na sobotę lub dzień ustawowo wolny od pracy.
Ważny jest ostatni przepis. Termin OSS zachowuje swój koniec także wtedy, gdy przypada w sobotę albo święto. Nie działa tutaj typowe przesunięcie terminu na następny dzień roboczy.
Jak długo trzeba przechowywać ewidencję OSS?
OSS wymaga prowadzenia odrębnej, szczegółowej ewidencji elektronicznej.
Zgodnie z art. 130d ust. 1-3 ustawy o VAT:
- Podatnicy zidentyfikowani na potrzeby procedury unijnej są obowiązani prowadzić w postaci elektronicznej ewidencję transakcji objętych procedurą unijną, zgodnie z wymogami, o których mowa w art. 63c rozporządzenia 282/2011.
- Ewidencja, o której mowa w ust. 1, jest udostępniana przez podatnika drogą elektroniczną na każde żądanie państwa członkowskiego identyfikacji oraz państwa członkowskiego konsumpcji. W przypadku wystąpienia problemów technicznych uniemożliwiających udostępnienie ewidencji drogą elektroniczną ewidencję udostępnia się w sposób i w terminie wskazanych przez właściwy organ podatkowy.
- Ewidencję, o której mowa w ust. 1, należy przechowywać przez okres 10 lat od zakończenia roku, w którym dokonano dostaw towarów lub świadczenia usług objętych procedurą unijną.
Z tego względu system sprzedażowy powinien umożliwiać odtworzenie konkretnej transakcji, państwa konsumpcji, podstawy opodatkowania, stawki VAT, kwoty podatku oraz danych wykorzystanych do ustalenia miejsca klienta.
Jak ustalić, w którym państwie mieszka konsument?
To jeden z najważniejszych praktycznych problemów przy usługach cyfrowych.
Rozporządzenie 282/2011 przewiduje szczególne domniemania i dowody pozwalające ustalać lokalizację klienta. W typowych przypadkach mogą mieć znaczenie między innymi adres rozliczeniowy, adres IP, dane rachunku bankowego, geolokalizacja oraz informacje dotyczące karty SIM lub łącza stacjonarnego.
Art. 24f rozporządzenia 282/2011 stanowi:
Do celów stosowania zasad zawartych w art. 58 dyrektywy 2006/112/WE oraz spełnienia wymogów art. 24b lit. d) lub art. 24d ust. 1 niniejszego rozporządzenia, jako dowody służą w szczególności:
- adres na fakturze wystawianej usługobiorcy;
- adres IP urządzenia używanego przez usługobiorcę lub dowolna inna metoda geolokalizacji;
- dane dotyczące rachunku bankowego, takie jak miejsce, w którym prowadzony jest rachunek bankowy wykorzystywany do dokonywania płatności lub adres na fakturze wystawianej usługobiorcy, posiadany przez bank;
- kod MCC i międzynarodowy numer tożsamości telefonicznej abonenta mobilnego (IMSI) zapisane na karcie SIM, której używa usługobiorca;
- lokalizacja łącza stacjonarnego usługobiorcy, za pomocą którego usługa jest świadczona na jego rzecz;
- inne informacje istotne z handlowego punktu widzenia.
Co do zasady przy typowej sprzedaży elektronicznej stosuje się dwa niesprzeczne dowody. Dla określonych mniejszych sprzedawców, których wartość takich usług w bieżącym i poprzednim roku nie przekracza 100 000 euro, przepisy przewidują uproszczenie pozwalające w określonych przypadkach oprzeć lokalizację na jednym dowodzie pochodzącym od osoby uczestniczącej w świadczeniu innej niż sprzedawca lub klient.
W praktyce dobrze skonfigurowany checkout powinien więc zapisywać więcej danych niż sam kraj wybrany ręcznie przez kupującego.
Jaką stawkę VAT zastosować w OSS?
Po ustaleniu, że miejscem opodatkowania jest państwo konsumenta, trzeba zastosować stawkę obowiązującą dla danej usługi w tym państwie.
OSS nie wprowadza jednej europejskiej stawki VAT. Polski przedsiębiorca sprzedający tę samą usługę konsumentowi z Niemiec, Francji i Czech może być zobowiązany do zastosowania różnych stawek.
Znaczenie ma także dokładna kwalifikacja produktu. W poszczególnych państwach określone publikacje elektroniczne lub inne treści cyfrowe mogą korzystać z preferencyjnego opodatkowania, podczas gdy typowa usługa SaaS będzie objęta stawką podstawową.
Z mojego doświadczenia wynika, że przy wdrażaniu OSS warto przygotować matrycę obejmującą kraj konsumenta, rodzaj sprzedawanego produktu, właściwą stawkę VAT oraz sposób udokumentowania lokalizacji klienta. Pozwala to uniknąć sytuacji, w której system prawidłowo identyfikuje państwo, ale automatycznie nalicza polskie 23% VAT.
Sprzedaż przez platformę może zmienić odpowiedź na pytanie, kto ma rozliczyć VAT
Przy sprzedaży przez marketplace, sklep z aplikacjami albo inną platformę trzeba dodatkowo ustalić, kto z punktu widzenia VAT świadczy usługę końcowemu konsumentowi.
Ma to bardzo duże znaczenie dla OSS. W określonych modelach przepisy unijne mogą traktować platformę jako podmiot otrzymujący usługę od twórcy i następnie świadczący ją konsumentowi we własnym imieniu.
Aktualnym przykładem jest wspomniana już interpretacja Dyrektora KIS z dnia 6 lipca 2026 r. (nr 0114-KDIP1-2.4012.240.2026.1.JO). Analizowano w niej między innymi zakres kontroli platformy nad cenami, płatnościami, zasadami sprzedaży, fakturowaniem i relacją z końcowym klientem. KIS uznał w konkretnym modelu, że to platforma uczestniczy w świadczeniu usług jako podmiot działający we własnym imieniu.
Dla twórcy oznaczało to zupełnie inny model VAT niż bezpośrednia sprzedaż B2C.
W podobnych przypadkach zwykle zaczynam analizę od regulaminu platformy. Znaczenie ma przede wszystkim to, kto ustala warunki sprzedaży, pobiera płatność, wystawia dokument klientowi, obsługuje zwroty oraz posiada dane kupującego.
Od 2025 r. warto sprawdzić również procedurę SME
Od 1 stycznia 2025 r. funkcjonuje unijna procedura szczególna SME. Pozwala ona przedsiębiorcy mającemu siedzibę w Polsce korzystać, po spełnieniu warunków, ze zwolnienia z VAT także w innych państwach członkowskich.
Zgodnie z art. 113b ust. 1 i 2 ustawy o VAT:
- Podatnik, który posiada siedzibę działalności gospodarczej na terytorium kraju i którego roczny obrót na terytorium Unii Europejskiej nie przekroczył w poprzednim ani bieżącym roku podatkowym kwoty 100 000 euro, może skorzystać ze zwolnienia dla dostaw towarów i świadczenia usług w państwie członkowskim innym niż Rzeczpospolita Polska, na warunkach określonych przez to państwo członkowskie, jeżeli to państwo członkowskie wprowadziło zwolnienie na zasadach odpowiadających regulacjom, o których mowa w art. 113a.
- W celu skorzystania ze zwolnienia podatnik składa właściwemu naczelnikowi urzędu skarbowego powiadomienie o zamiarze skorzystania ze zwolnienia, zwane dalej „uprzednim powiadomieniem”.
Przedsiębiorca może korzystać z SME w wybranych państwach, a jednocześnie stosować OSS dla sprzedaży opodatkowanej w pozostałych państwach.
To bardzo istotna zmiana względem starszych opracowań dotyczących VAT OSS. W 2026 r. analiza małego sprzedawcy cyfrowego powinna obejmować również możliwość uzyskania numeru EX i korzystania ze zwolnienia w państwach konsumpcji.
Przykład – polska firma SaaS przekracza 42 000 zł
Załóżmy, że polski przedsiębiorca sprzedaje automatyczny dostęp do aplikacji osobom fizycznym z Niemiec, Czech i Francji. Usługa ma charakter w pełni zautomatyzowany i spełnia definicję usługi elektronicznej.
W 2025 r. wartość takiej sprzedaży wyniosła 20 000 zł. W 2026 r. do końca sierpnia przedsiębiorca osiągnął 40 500 zł sprzedaży objętej limitem.
We wrześniu konsument z Niemiec kupuje roczną subskrypcję za 3 000 zł netto.
Sprzedaż w 2026 r. wzrasta do 43 500 zł. Transakcja za 3 000 zł powoduje przekroczenie limitu. Zgodnie z art. 28k ust. 3 już jej miejscem świadczenia jest Niemcy.
Jeżeli przedsiębiorca nie korzysta tam ze zwolnienia SME, musi rozliczyć niemiecki VAT. Może zarejestrować się lokalnie albo skorzystać z unijnej procedury OSS w Polsce.
Kolejne usługi świadczone w 2026 r. konsumentom z innych państw UE będą już rozliczane według zasad państwa konsumpcji. Z uwagi na przekroczenie progu w 2026 r. reguła ta będzie miała również zastosowanie od początku 2027 r., o ile nie wystąpi inna podstawa szczególnego rozliczenia, przykładowo zwolnienie SME.
Co w praktyce sprawdzić przed uruchomieniem sprzedaży cyfrowej do UE?
W praktyce mojej Kancelarii analizę zacząłbym od kwalifikacji samego produktu. Trzeba ustalić, ile udziału człowieka wymaga realizacja świadczenia i czy usługa rzeczywiście spełnia definicję z art. 7 rozporządzenia 282/2011.
Kolejny etap obejmuje ustalenie statusu klientów i modelu sprzedaży. Szczególnej uwagi wymaga sprzedaż przez marketplace lub platformę, ponieważ sprzedawcą dla celów VAT może być inny podmiot niż wynikałoby to z potocznego rozumienia transakcji.
Następnie należy sprawdzić obrót z poprzedniego roku i monitorować wartość sprzedaży objętej wspólnym limitem 42 000 zł w roku bieżącym. System powinien także zachowywać odpowiednie dowody lokalizacji konsumenta.
Po przejściu na zasadę państwa konsumpcji trzeba ustalić stawki VAT dla poszczególnych krajów. W przypadku mniejszych firm warto równolegle zbadać możliwość skorzystania z procedury SME.
Dopiero na tym etapie można świadomie wybrać pomiędzy OSS a lokalnymi rejestracjami VAT.
Podsumowanie
Najważniejszą kwestią przy usługach elektronicznych B2C jest miejsce opodatkowania. Zasadą pozostaje państwo, w którym konsument posiada siedzibę, stałe miejsce zamieszkania lub zwykłe miejsce pobytu.
Dla przedsiębiorcy mającego siedzibę wyłącznie w Polsce działa uproszczenie do 42 000 zł rocznie, pod warunkiem zachowania limitu również w poprzednim roku. Próg obejmuje łącznie odpowiednie usługi elektroniczne, telekomunikacyjne i nadawcze oraz określoną WSTO.
Po przekroczeniu 42 000 zł zasada państwa konsumpcji zaczyna obowiązywać od transakcji powodującej przekroczenie. OSS pozwala wtedy rozliczać zagraniczny VAT za pośrednictwem Polski zamiast dokonywać odrębnych rejestracji w każdym państwie.
W 2026 r. do tej analizy dochodzi procedura SME. Mały przedsiębiorca może w określonych państwach skorzystać ze zwolnienia z VAT, a w innych nadal rozliczać opodatkowaną sprzedaż przez OSS.
Z praktycznego punktu widzenia prawidłowe wdrożenie sprzedaży cyfrowej wymaga więc połączenia kwalifikacji usługi, kontroli progu 42 000 zł, identyfikacji państwa konsumenta, ustalenia lokalnej stawki VAT oraz wyboru właściwej procedury rozliczeniowej.
Potrzebujesz indywidualnej analizy podatkowej?
Opisz krótko swoją sytuację i zakres zagadnień, które chcesz przeanalizować.
Artur Chamot – licencjonowany doradca podatkowy (nr wpisu 13805) i radca prawny (nr wpisu GD/GD/2830). Z ponad 13-letnim doświadczeniem, specjalizuje się we wspieraniu przedsiębiorców i osób fizycznych w kluczowych obszarach podatków (CIT, PIT, VAT) i prawa gospodarczego. Praktyczne doświadczenie zdobywał, prowadząc złożone projekty, w tym badania due diligence w procesach M&A oraz prowadząc bieżące doradztwo podatkowe dla osób fizycznych i prawnych.