Dochody z USA a podatek w Polsce – jak rozliczyć wynagrodzenie, działalność i inwestycje?
Polski rezydent podatkowy może mieć obowiązek rozliczenia w Polsce dochodów uzyskiwanych ze Stanów Zjednoczonych nawet wtedy, gdy wynagrodzenie wypłaca amerykańska firma, pieniądze trafiają na rachunek w dolarach, a część podatku została już pobrana w USA. O prawidłowym rozliczeniu decydują przede wszystkim rezydencja podatkowa, rodzaj dochodu, miejsce faktycznego wykonywania pracy lub działalności oraz postanowienia polsko-amerykańskiej umowy o unikaniu podwójnego opodatkowania.
W praktyce jednym z najczęstszych błędów jest traktowanie każdego przelewu z USA jako jednego rodzaju „dochodu zagranicznego”. Wynagrodzenie pracownika, przychód przedsiębiorcy świadczącego usługi dla amerykańskiego klienta, dywidenda ze spółki amerykańskiej, zysk ze sprzedaży akcji i świadczenie z amerykańskiego systemu Social Security podlegają różnym regułom. Z tego powodu rozliczenie podatkowe w USA i rozliczenie tego samego przepływu w Polsce trzeba analizować odrębnie.
W mojej ocenie analizę dochodów z USA warto zawsze zaczynać od czterech pytań: gdzie podatnik ma rezydencję podatkową, gdzie fizycznie wykonuje pracę lub działalność, jaki jest prawny charakter otrzymywanego świadczenia oraz czy w USA rzeczywiście powstał podatek, który można uwzględnić w polskim rozliczeniu. Taka kolejność pozwala uniknąć sytuacji, w której do polskiego zeznania bezrefleksyjnie przenosi się kwoty z formularzy W-2, 1099 albo zestawień brokerskich.
Najczęstsze sytuacje – gdzie pojawia się podatek?
| Sytuacja | USA | Polska | Najważniejszy element analizy |
|---|---|---|---|
| Praca zdalna z Polski dla firmy z USA | Co do zasady umowa podatkowa kieruje dochód do Polski, jeżeli praca jest faktycznie wykonywana w Polsce | Opodatkowanie w Polsce; przy braku polskiego płatnika podatnik sam wpłaca zaliczki | Miejsce wykonywania pracy |
| Praca wykonywana fizycznie w USA | USA może opodatkować wynagrodzenie, jeżeli nie działa wyjątek z art. 16 ust. 2 umowy | Polski rezydent wykazuje dochód także w Polsce i stosuje właściwą metodę unikania podwójnego opodatkowania | 183 dni, siedziba pracodawcy, zakład |
| JDG w Polsce – klient z USA | Zależy od rodzaju działalności, obecności w USA i ewentualnego zakładu | Co do zasady dochód polskiego przedsiębiorcy jest rozliczany w Polsce | Zakład, stała placówka, miejsce wykonywania usług |
| Dywidenda ze spółki amerykańskiej | Podatek w USA może wynosić do 15% kwoty brutto w typowym przypadku osoby fizycznej | 19% PIT z możliwością odliczenia podatku zagranicznego w granicach przepisów | Prawidłowy WHT i sposób odliczenia |
| Sprzedaż akcji spółki z USA | W typowym przypadku inwestora bez szczególnych powiązań z USA umowa ogranicza opodatkowanie w USA | 19% PIT od dochodu | Koszt nabycia, kurs walut, PIT-38 |
Najpierw trzeba ustalić rezydencję podatkową
Podstawowe znaczenie ma art. 3 ust. 1 ustawy o PIT. Zgodnie z tym przepisem:
„Osoby fizyczne, jeżeli mają miejsce zamieszkania na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, podlegają obowiązkowi podatkowemu od całości swoich dochodów (przychodów) bez względu na miejsce położenia źródeł przychodów (nieograniczony obowiązek podatkowy)”.
Z kolei art. 3 ust. 1a ustawy o PIT stanowi:
„Za osobę mającą miejsce zamieszkania na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej uważa się osobę fizyczną, która:
- posiada na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej centrum interesów osobistych lub gospodarczych (ośrodek interesów życiowych) lub
- przebywa na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej dłużej niż 183 dni w roku podatkowym”.
Przepisy krajowe trzeba stosować z uwzględnieniem umowy międzynarodowej. Art. 4a ustawy o PIT brzmi:
„Przepisy art. 3 ust. 1, 1a, 2a i 2b stosuje się z uwzględnieniem umów w sprawie unikania podwójnego opodatkowania, których stroną jest Rzeczpospolita Polska”.
Dla podatnika oznacza to, że osoba mająca polską rezydencję podatkową co do zasady rozlicza w Polsce także dochody uzyskiwane ze Stanów Zjednoczonych. Sam fakt, że płatnik, pracodawca, broker albo kontrahent znajduje się w USA, nie wyłącza polskiego obowiązku podatkowego.
Jeżeli podatnik spełnia kryteria rezydencji zarówno w Polsce, jak i w Stanach Zjednoczonych, trzeba sięgnąć do reguł kolizyjnych z art. 4 polsko-amerykańskiej umowy. W pierwszej kolejności bada się stałe miejsce zamieszkania, następnie ośrodek powiązań osobistych, zwykłe przebywanie i obywatelstwo. W praktyce właśnie moment przeprowadzki między Polską a USA bywa kluczowy dla rozdzielenia roku podatkowego na okres ograniczonego i nieograniczonego obowiązku podatkowego.
Dobrym przykładem jest interpretacja Dyrektora KIS z 3 lipca 2026 r., nr 0114-KDIP3-2.4011.495.2026.2.JM. Organ analizował zmianę rezydencji osoby przeprowadzającej się z USA do Polski i odrębnie oceniał dochody uzyskiwane przed relokacją oraz po niej.
Która umowa z USA obowiązuje?
W relacjach Polska-USA nadal stosowana jest umowa podpisana 8 października 1974 r. Polska i Stany Zjednoczone podpisały wprawdzie w 2013 r. nową konwencję, lecz do tej pory nie weszła ona w życie. Ma to duże znaczenie praktyczne, ponieważ stara umowa posługuje się konstrukcjami i sformułowaniami odmiennymi od nowszych polskich umów podatkowych.
W sprawach dotyczących podatków w USA zawsze sprawdzam więc najpierw, czy dana analiza rzeczywiście opiera się na obowiązującej umowie z 1974 r. W internecie nadal można znaleźć opracowania odwołujące się do tekstu umowy z 2013 r. tak, jak gdyby była ona stosowana. Przy rozliczeniu konkretnego podatnika prowadziłoby to do błędnych wniosków.
Wynagrodzenie od firmy z USA – najważniejsze jest miejsce wykonywania pracy
Zasady dotyczące pracy najemnej określa art. 16 polsko-amerykańskiej umowy. Przepis stanowi:
„1. Płace, wynagrodzenia i inne świadczenia o podobnym charakterze, otrzymywane przez osobę mającą miejsce zamieszkania lub siedzibę na terytorium jednego Umawiającego się Państwa z tytułu zatrudnienia, będą opodatkowane tylko przez to Umawiające się Państwo, chyba że osoba ta wykonuje pracę w drugim Umawiającym się Państwie. Jeżeli praca jest tam wykonywana, to takie wynagrodzenia świadczone za tę pracę mogą być opodatkowane przez to drugie Umawiające się Państwo.
2. Niezależnie od postanowień ustępu 1 wynagrodzenia, jakie osoba fizyczna mająca miejsce zamieszkania na terytorium jednego z Umawiających się Państw osiąga z pracy najemnej podejmowanej na terytorium drugiego Umawiającego się Państwa, mogą być opodatkowane tylko w pierwszym Umawiającym się Państwie, jeżeli:
- odbiorca przebywa na terytorium drugiego Umawiającego się Państwa łącznie nie dłużej niż 183 dni podczas danego roku podatkowego,
- wynagrodzenia są wypłacane przez osobę lub w imieniu osoby, która nie ma na terytorium drugiego Umawiającego się Państwa miejsca zamieszkania lub siedziby, oraz
- wynagrodzenia nie są wypłacane przez zakład, który posiada osoba płacąca wynagrodzenie na terytorium drugiego Umawiającego się Państwa.
3. Bez względu na postanowienia ustępu 2 wynagrodzenia otrzymywane z tytułu wykonywanej pracy lub usług osobistych jako pracownik na statku lub samolocie eksploatowanym w transporcie międzynarodowym przez osobę mającą miejsce zamieszkania lub siedzibę w jednym z Umawiających się Państw będą zwolnione od opodatkowania przez drugie Umawiające się Państwo, jeżeli taka osoba fizyczna jest członkiem regularnej załogi statku lub samolotu”.
Praca zdalna z Polski dla amerykańskiego pracodawcy
Jeżeli polski rezydent jest zatrudniony przez spółkę amerykańską, ale pracę wykonuje fizycznie z mieszkania lub biura w Polsce, art. 16 ust. 1 kieruje opodatkowanie wynagrodzenia do Polski. W takim układzie kraj siedziby pracodawcy sam w sobie nie przesądza o miejscu opodatkowania wynagrodzenia.
W praktyce trzeba następnie ustalić, czy amerykański pracodawca pełni w Polsce funkcję płatnika. Jeżeli wynagrodzenie ze stosunku pracy z zagranicy jest uzyskiwane bez pośrednictwa polskiego płatnika, obowiązek wpłacania zaliczek przechodzi na podatnika.
„Podatnicy osiągający dochody bez pośrednictwa płatników:
- ze stosunku pracy z zagranicy,
- z emerytur i rent z zagranicy,
- z tytułów określonych w art. 13 pkt 2, 4 i 6-9, z zastrzeżeniem ust. 1 pkt 1
– są obowiązani bez wezwania wpłacać w ciągu roku podatkowego zaliczki na podatek dochodowy, według zasad określonych w ust. 3a”.
„Podatnicy uzyskujący dochody, o których mowa w ust. 1a, są obowiązani w terminie do 20 dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym dochód był uzyskany, a za grudzień – przed upływem terminu określonego na złożenie zeznania, wpłacać zaliczki miesięczne, stosując do uzyskanego dochodu najniższą stawkę podatkową określoną w skali, o której mowa w art. 27 ust. 1. Za dochód, o którym mowa w zdaniu pierwszym, uważa się uzyskane w ciągu miesiąca przychody po odliczeniu miesięcznych kosztów uzyskania w wysokości określonej w art. 22 ust. 2 lub 9 oraz zapłaconych w danym miesiącu składek, o których mowa w art. 26 ust. 1 pkt 2 lub 2a. Przy obliczaniu zaliczki podatnik może stosować wyższą stawkę podatkową określoną w skali, o której mowa w art. 27 ust. 1”.
W interpretacji z 3 lipca 2026 r., nr 0114-KDIP3-2.4011.495.2026.2.JM Dyrektor KIS potwierdził w odniesieniu do wynagrodzenia z amerykańskiej umowy o pracę, że podatniczka „będzie zobowiązana do samodzielnego obliczania i odprowadzania z tego tytułu zaliczek na podatek”.
Mówiąc prościej, osoba pracująca z Polski dla firmy z USA może mieć co miesiąc obowiązek samodzielnego obliczenia polskiej zaliczki, mimo że wynagrodzenie wpływa z zagranicy i pracodawca nie wystawia polskiej informacji PIT-11.
Praca wykonywana fizycznie w Stanach Zjednoczonych
Sytuacja zmienia się, gdy polski rezydent faktycznie wykonuje pracę na terytorium USA. Wtedy art. 16 ust. 1 pozwala Stanom Zjednoczonym opodatkować wynagrodzenie za pracę wykonywaną w USA. Wyjątek z art. 16 ust. 2 działa wyłącznie wtedy, gdy wszystkie trzy warunki są spełnione łącznie.
Samo przebywanie w USA krócej niż 183 dni nie wystarcza. Trzeba jeszcze ustalić, kto ponosi koszt wynagrodzenia i czy pracodawca ma w USA siedzibę lub zakład. Jeżeli pracodawcą jest amerykańska spółka, warunek dotyczący pracodawcy z innego państwa zazwyczaj nie będzie spełniony. W takim przypadku wynagrodzenie za dni pracy w USA może podlegać podatkowi amerykańskiemu również przy krótkim pobycie.
Jak uniknąć podwójnego opodatkowania wynagrodzenia z USA?
Metodę unikania podwójnego opodatkowania po stronie polskiej określa art. 20 ust. 1 umowy z USA:
„Zgodnie z postanowieniami prawa polskiego i z zachowaniem przewidzianych w nim ograniczeń (z uwzględnieniem dokonywanych zmian bez naruszenia podstawowych zasad) Polska zezwoli osobie mającej miejsce zamieszkania lub siedzibę w Polsce na zaliczanie na poczet należnych w Polsce podatków odpowiednich kwot podatków, zapłaconych w Stanach Zjednoczonych”.
Mechanizm ten rozwija art. 27 ust. 9 ustawy o PIT:
„Jeżeli podatnik, o którym mowa w art. 3 ust. 1, osiąga również dochody z tytułu działalności wykonywanej poza terytorium Rzeczypospolitej Polskiej lub ze źródeł przychodów znajdujących się poza terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, a umowa o unikaniu podwójnego opodatkowania nie stanowi o zastosowaniu metody określonej w ust. 8, lub z państwem, w którym dochody są osiągane, Rzeczpospolita Polska nie zawarła umowy o unikaniu podwójnego opodatkowania, dochody te łączy się z dochodami ze źródeł przychodów położonych na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. W tym przypadku od podatku obliczonego od łącznej sumy dochodów odlicza się kwotę równą podatkowi dochodowemu zapłaconemu w obcym państwie. Odliczenie to nie może jednak przekroczyć tej części podatku obliczonego przed dokonaniem odliczenia, która proporcjonalnie przypada na dochód uzyskany w państwie obcym”.
W praktyce jest to metoda proporcjonalnego odliczenia. Polski rezydent wykazuje dochód w Polsce, oblicza polski podatek i odlicza podatek dochodowy zapłacony w USA do ustawowego limitu. Jeżeli amerykański podatek jest wyższy niż limit przypadający na zagraniczny dochód, nadwyżka nie obniży pozostałego polskiego podatku.
Podatek stanowy w USA – w 2026 r. pojawiło się restrykcyjne stanowisko KIS
W aktualnej interpretacji Dyrektora KIS z 3 lipca 2026 r., nr 0114-KDIP3-2.4011.495.2026.2.JM organ przyjął, że podatniczka powinna odliczyć w Polsce „wyłącznie zapłacony w Stanach Zjednoczonych Ameryki podatek federalny”.
To zagadnienie ma istotne znaczenie dla osób pracujących w stanach nakładających własny podatek dochodowy. W mojej ocenie przy większych kwotach warto oddzielnie przeanalizować charakter podatku stanowego oraz bieżącą praktykę interpretacyjną, zamiast automatycznie odliczać całość obciążeń widocznych w amerykańskim rozliczeniu. Aktualna interpretacja z 2026 r. pokazuje, że KIS może kwestionować takie odliczenie.
Ulga abolicyjna może mieć znaczenie przy pracy wykonywanej w USA
W określonych przypadkach podatnik rozliczający zagraniczny dochód metodą proporcjonalnego odliczenia może dodatkowo sprawdzić prawo do ulgi abolicyjnej. Art. 27g ust. 1-2 ustawy o PIT stanowi:
„1. Podatnik podlegający obowiązkowi podatkowemu określonemu w art. 3 ust. 1, rozliczający na zasadach określonych w art. 27 ust. 9 albo 9a uzyskane w roku podatkowym poza terytorium Rzeczypospolitej Polskiej dochody:
- ze źródeł, o których mowa w art. 12 ust. 1, art. 13, art. 14, lub
- z praw majątkowych w zakresie praw autorskich i praw pokrewnych w rozumieniu odrębnych przepisów, z wykonywanej poza terytorium Rzeczypospolitej Polskiej działalności artystycznej, literackiej, naukowej, oświatowej i publicystycznej, z wyjątkiem dochodów (przychodów) uzyskanych z tytułu korzystania z tych praw lub rozporządzania nimi
– ma prawo odliczyć od podatku dochodowego, obliczonego zgodnie z art. 27, kwotę obliczoną zgodnie z ust. 2.
2. Odliczeniu podlega kwota stanowiąca różnicę między podatkiem obliczonym zgodnie z art. 27 ust. 9 albo 9a a kwotą podatku obliczonego od dochodów ze źródeł, o których mowa w ust. 1, przy zastosowaniu do tych dochodów zasad określonych w art. 27 ust. 8. Odliczenie to nie może jednak przekroczyć kwoty 1360 zł”.
Przy wynagrodzeniu osiąganym za pracę rzeczywiście wykonywaną w USA ulgę warto więc policzyć jako dodatkowy element rozliczenia. Jej zastosowanie zależy od rodzaju dochodu i miejsca wykonywania pracy lub usług, a ustawowy limit powoduje, że w wielu przypadkach korzyść jest ograniczona.
Działalność gospodarcza w Polsce i klient z USA
Kolejna częsta sytuacja dotyczy polskiego przedsiębiorcy, który prowadzi JDG w Polsce i wystawia faktury amerykańskiemu kontrahentowi. Sam fakt, że klient ma siedzibę w USA, nie przesądza o powstaniu podatku dochodowego w Stanach Zjednoczonych. Trzeba ustalić przede wszystkim, gdzie działalność jest faktycznie wykonywana oraz czy przedsiębiorca posiada w USA zakład albo inną stałą placówkę objętą postanowieniami umowy.
„1. Zyski z przedsiębiorstwa Umawiającego się Państwa powinny być opodatkowane tylko w tym Państwie, chyba że przedsiębiorstwo prowadzi działalność w drugim Umawiającym się Państwie przez położony tam zakład. Jeżeli przedsiębiorstwo wykonuje działalność w ten sposób, to zyski przedsiębiorstwa mogą być opodatkowane w drugim Umawiającym się Państwie, jednak tylko w takiej mierze, w jakiej mogą być przypisane temu zakładowi.
2. Jeżeli przedsiębiorstwo Umawiającego się Państwa wykonuje działalność w drugim Umawiającym się Państwie przez położony tam zakład, to w każdym Umawiającym się Państwie należy przypisać temu zakładowi takie zyski, które mógłby on osiągnąć, gdyby wykonywał taką samą lub podobną działalność w takich samych lub podobnych warunkach jako samodzielne przedsiębiorstwo i był całkowicie niezależny w stosunkach z przedsiębiorstwem, którego jest zakładem.
3. Przy ustalaniu zysków zakładu dopuszcza się odliczenie nakładów ponoszonych dla tego zakładu, włącznie z kosztami zarządzania i ogólnymi kosztami administracyjnymi, niezależnie od tego, czy powstały w tym państwie, w którym leży zakład, czy gdzie indziej.
4. Nie można przypisać zysków zakładowi tylko z tego powodu, że zakład ten lub przedsiębiorstwo, do którego on należy, dokonują zakupu dóbr lub towarów dla przedsiębiorstwa.
5. Jeżeli w zyskach mieszczą się pozycje dochodu, które zostały odrębnie uregulowane w innych artykułach niniejszej Umowy, postanowienia tamtych artykułów zastąpią postanowienia tego artykułu, jeżeli nie stanowi on inaczej”.
„1. Dla celów niniejszej Umowy określenie „zakład” oznacza stałe miejsce, w którym całkowicie lub częściowo wykonuje się działalność gospodarczą przedsiębiorstwa.
2. Określenie „zakład” oznacza w szczególności:
- filię,
- biuro,
- fabrykę,
- warsztat,
- kopalnię, kamieniołom lub inne miejsce wydobycia zasobów naturalnych,
- plac budowy, budowę lub montaż, które trwają dłużej niż 18 miesięcy”.
Dla typowego polskiego programisty, konsultanta albo wykonawcy świadczącego usługi z Polski na rzecz spółki amerykańskiej oznacza to, że samo posiadanie klienta w USA co do zasady nie tworzy jeszcze amerykańskiego zakładu. Ryzyko rośnie, gdy przedsiębiorca posiada w USA stałe biuro, regularnie wykonuje tam działalność, dysponuje personelem lub osobą uprawnioną do zawierania umów albo przez dłuższy czas wykonuje czynności na miejscu.
Wolny zawód i inna samodzielna działalność
„1. Dochód osiągnięty przez osobę mającą miejsce zamieszkania lub siedzibę w Umawiającym się Państwie z wykonywania wolnego zawodu lub innej samodzielnej działalności może być opodatkowany przez to Umawiające się Państwo. Poza wyjątkami przewidzianymi w ustępie 2 taki dochód będzie zwolniony od opodatkowania przez drugie Umawiające się Państwo.
2. Dochód wymieniony w punkcie 1, uzyskany przez osobę fizyczną mającą miejsce zamieszkania w jednym z Umawiających się Państw z wykonywania wolnego zawodu o samodzielnym charakterze w drugim Umawiającym się Państwie może być opodatkowany przez drugie Umawiające się Państwo, jeżeli osoba fizyczna przebywa w tym drugim Umawiającym się Państwie przez okres lub okresy, sięgające łącznie lub przekraczające 183 dni w ciągu roku podatkowego.
3. Określenie „wolny zawód” obejmuje między innymi samodzielne wykonywanie działalności naukowej, literackiej, artystycznej jak również samodzielną działalność lekarzy, adwokatów, inżynierów, architektów, lekarzy dentystów, dziennikarzy i innych”.
Przy działalności usługowej trzeba więc najpierw zakwalifikować konkretny rodzaj aktywności na gruncie umowy. W praktyce właśnie kwalifikacja pomiędzy zyskami przedsiębiorstwa a samodzielną działalnością zawodową może zdecydować o tym, jakie kryterium obecności w USA należy badać.
Z perspektywy polskiego PIT trzeba równolegle rozliczać działalność według wybranej formy opodatkowania – skali, podatku liniowego albo ryczałtu – i prawidłowo przeliczać przychody w USD. Umowa z USA rozdziela prawo do opodatkowania między państwami, ale sama nie zastępuje polskich zasad ustalania przychodu, kosztów, stawki ryczałtu czy momentu powstania przychodu.
Przychody w dolarach – jaki kurs stosować w Polsce?
„1. Przychody w walutach obcych przelicza się na złote według kursu średniego walut obcych ogłaszanego przez Narodowy Bank Polski z ostatniego dnia roboczego poprzedzającego dzień uzyskania przychodu.
2. Koszty poniesione w walutach obcych przelicza się na złote według kursu średniego ogłaszanego przez Narodowy Bank Polski z ostatniego dnia roboczego poprzedzającego dzień poniesienia kosztu.
3. Kwoty uprawniające do odliczenia od dochodu, podstawy obliczenia podatku lub obniżenia podatku, wydatki oraz podatek, wyrażone w walutach obcych przelicza się na złote według kursu średniego walut obcych ogłaszanego przez Narodowy Bank Polski z ostatniego dnia roboczego poprzedzającego dzień poniesienia wydatku lub zapłaty podatku”.
Praktycznie oznacza to, że nie stosuje się jednego rocznego kursu USD ani kursu z dnia wpływu pieniędzy na polski rachunek, jeżeli dzień uzyskania przychodu jest inny. Podatek zapłacony w USA, który ma zostać odliczony w Polsce, również wymaga odrębnego przeliczenia według zasad art. 11a ust. 3.
Dywidendy z USA – 15% w USA i rozliczenie w Polsce
„1. Dywidendy, które płaci spółka mająca siedzibę na terytorium jednego Umawiającego się Państwa osobie mającej miejsce zamieszkania lub siedzibę na terytorium drugiego Umawiającego się Państwa, mogą być opodatkowane przez drugie Umawiające się Państwo.
2. Dywidendy te mogą być opodatkowane w tym państwie i według prawa tego Umawiającego się Państwa, na terytorium którego spółka ma swoją siedzibę; podatek ten nie może jednak przekroczyć:
- 5% kwoty dywidendy brutto, jeżeli odbiorca jest osobą prawną rozporządzającą bezpośrednio co najmniej 10% akcji z prawem głosu osoby prawnej, wypłacającej dywidendy,
- 15% kwoty dywidendy brutto we wszystkich innych przypadkach.
Niniejszy ustęp nie dotyczy opodatkowania osoby prawnej w odniesieniu do zysku, z którego są płacone dywidendy.
3. Ustępu 2 nie stosuje się, jeżeli odbiorca dywidendy mający miejsce zamieszkania lub siedzibę na terytorium jednego Umawiającego się Państwa posiada zakład na terytorium drugiego Umawiającego się Państwa, na którym znajduje się siedziba osoby prawnej wypłacającej dywidendy, a udziały, z tytułu których wypłaca się dywidendy, faktycznie należą do tego zakładu. W tym przypadku stosuje się artykuł 8 niniejszej Umowy”.
„Od uzyskanych dochodów (przychodów) pobiera się 19% zryczałtowany podatek dochodowy, z zastrzeżeniem art. 52a, z dywidend i innych przychodów z tytułu udziału w zyskach osób prawnych”.
„Podatnicy, o których mowa w art. 3 ust. 1, uzyskujący poza granicami Rzeczypospolitej Polskiej przychody (dochody) określone w ust. 1 pkt 1-5, od zryczałtowanego podatku obliczonego zgodnie z ust. 1, od tych przychodów (dochodów), odliczają kwotę równą podatkowi zapłaconemu za granicą, jednakże odliczenie to nie może przekroczyć kwoty podatku obliczonego od tych przychodów (dochodów) przy zastosowaniu stawki 19%”.
W interpretacji Dyrektora KIS z 10 października 2025 r., nr 0112-KDIL2-1.4011.632.2025.4.MB organ potwierdził przy dywidendzie z amerykańskiej spółki, że przy podatku 15% pobranym w USA w Polsce pozostaje zasadniczo dopłata do krajowej stawki 19%. Organ wskazał, że podatniczka mogła odliczyć podatek faktycznie zapłacony za granicą do wysokości 15% przewidzianej w umowie.
Dla typowego polskiego inwestora daje to ekonomicznie 19% podatku od dywidendy, jeżeli w USA prawidłowo pobrano 15% i cała ta kwota podlega odliczeniu w Polsce. W praktyce oznacza to najczęściej 4% dopłaty w polskim rozliczeniu.
Sprzedaż akcji spółek amerykańskich
„Osoba mająca miejsce zamieszkania lub siedzibę w jednym z Umawiających się Państw będzie zwolniona od opodatkowania w drugim Umawiającym się Państwie zysku ze sprzedaży, zamiany lub innej dyspozycji walorami kapitałowymi, chyba że:
- zysk został osiągnięty przez osobę mającą miejsce zamieszkania lub siedzibę w jednym z Umawiających się Państw ze sprzedaży, zamiany lub innej dyspozycji mieniem wymienionym w artykule 7 niniejszej Umowy, położonym na terytorium drugiego Umawiającego się Państwa,
- osoba osiągająca zysk, mająca miejsce zamieszkania lub siedzibę w jednym z Umawiających się Państw, posiada zakład w drugim Umawiającym się Państwie i wartość majątkowa przynosząca zysk jest rzeczywiście związana z tym zakładem lub
- osoba fizyczna osiągająca zysk, mająca miejsce zamieszkania w jednym z Umawiających się Państw, przebywa w drugim Umawiającym się Państwie przez okres lub okresy, sięgające łącznie lub przekraczające 183 dni w ciągu roku podatkowego”.
„Od dochodów uzyskanych z odpłatnego zbycia papierów wartościowych lub pochodnych instrumentów finansowych, w tym z realizacji praw wynikających z tych instrumentów, z odpłatnego zbycia udziałów (akcji), z odpłatnego zbycia udziałów w spółdzielni oraz z tytułu objęcia udziałów (akcji) albo wkładów w spółdzielni w zamian za wkład niepieniężny w postaci innej niż przedsiębiorstwo lub jego zorganizowana część, podatek dochodowy wynosi 19% uzyskanego dochodu”.
W typowym przypadku polskiego rezydenta inwestującego prywatnie w akcje spółek amerykańskich zysk ze sprzedaży będzie rozliczany w Polsce. Trzeba ustalić przychód, koszt nabycia, prowizje możliwe do uwzględnienia podatkowo oraz prawidłowe kursy walutowe. Sam fakt korzystania z zagranicznego brokera nie usuwa obowiązku rozliczenia w Polsce.
Taką konstrukcję potwierdza interpretacja Dyrektora KIS z 10 października 2025 r., nr 0112-KDIL2-1.4011.632.2025.4.MB, dotycząca sprzedaży akcji spółek z USA i dywidend otrzymywanych za pośrednictwem zagranicznego brokera.
Emerytura i Social Security z USA
Świadczenia z amerykańskiego systemu emerytalnego wymagają odrębnej kwalifikacji. W umowie z 1974 r. trzeba zwrócić uwagę na rodzaj świadczenia, ponieważ inne reguły mogą dotyczyć świadczeń z systemu ubezpieczeń społecznych, a inne wynagrodzeń i emerytur wypłacanych z tytułu służby publicznej.
W aktualnej interpretacji Dyrektora KIS z 11 maja 2026 r., nr 0115-KDIT2.4011.204.2026.2.KC organ analizował skutki podatkowe świadczenia emerytalnego wypłacanego z amerykańskiego systemu ubezpieczeń społecznych osobie mającej miejsce zamieszkania w Polsce. Interpretacja odwołuje się wprost do art. 27 ust. 9 i 9a ustawy o PIT, a więc do metody proporcjonalnego odliczenia.
Z praktycznego punktu widzenia przed rozliczeniem świadczenia warto ustalić jego dokładną nazwę i podstawę prawną w USA, źródło finansowania, podatek pobrany w USA oraz dokument potwierdzający jego zapłatę. Sama potoczna nazwa „emerytura z USA” jest zbyt ogólna do prawidłowej kwalifikacji.
Inne przychody z USA – nieruchomości, odsetki, należności licencyjne
Umowa z USA odrębnie reguluje także dochody z nieruchomości, odsetki i należności licencyjne. W przypadku nieruchomości położonej w USA art. 7 umowy pozwala Stanom Zjednoczonym opodatkować dochód z jej użytkowania, najmu, sprzedaży lub innej dyspozycji. Polski rezydent powinien następnie ustalić sposób wykazania tego dochodu w Polsce i zastosować właściwą metodę unikania podwójnego opodatkowania.
„1. Dochody z nieruchomości, włączając opłaty i inne płatności z tytułu eksploatacji zasobów naturalnych i zyski uzyskane ze sprzedaży, zamiany lub innej dyspozycji taką nieruchomością lub prawami, z których wynikają takie opłaty i płatności, mogą być opodatkowane przez to Umawiające się Państwo, w którym ta nieruchomość lub zasoby naturalne są położone.
Dla celów niniejszej Umowy odsetki od zobowiązań zabezpieczonych na nieruchomości lub zabezpieczonych prawem dochodzenia na opłatach lub innych płatnościach z tytułu eksploatacji zasobów naturalnych nie będą traktowane jako dochód z nieruchomości.
2. Ustęp 1 będzie miał zastosowanie do dochodu powstałego z użytkowania, posiadania, dzierżawy lub innej formy używania nieruchomości”.
Odsetki mają w umowie szczególną konstrukcję. Art. 12 ust. 1 przewiduje:
„Odsetki powstające w Umawiającym się Państwie płatne osobie mającej miejsce zamieszkania lub siedzibę na terytorium drugiego Umawiającego się Państwa będą zwolnione od opodatkowania w pierwszym z Umawiających się Państw”.
Przy należnościach licencyjnych umowa pozwala natomiast na opodatkowanie również w państwie źródła w granicach traktatowych. W takich sprawach szczególne znaczenie ma ustalenie, czy płatność rzeczywiście ma charakter należności licencyjnej, czy jest wynagrodzeniem za usługę albo sprzedaż prawa.
Jakie zeznanie złożyć w Polsce?
Rodzaj formularza zależy od źródła przychodu. Wynagrodzenie ze stosunku pracy z zagranicy oraz dochody rozliczane według skali wykazuje się zasadniczo w PIT-36, a przy dochodach zagranicznych podlegających rozliczeniu metodą proporcjonalnego odliczenia może pojawić się również PIT/ZG. Dochody ze sprzedaży akcji i zagraniczne dywidendy są rozliczane w PIT-38 zgodnie z zasadami właściwymi dla kapitałów pieniężnych.
„Podatnicy są obowiązani składać urzędom skarbowym zeznanie, według ustalonego wzoru, o wysokości osiągniętego dochodu (poniesionej straty) w roku podatkowym, w terminie od dnia 15 lutego do dnia 30 kwietnia roku następującego po roku podatkowym. Zeznania złożone przed początkiem terminu uznaje się za złożone w dniu 15 lutego roku następującego po roku podatkowym”.
Przy dochodach z USA szczególnie ważne jest rozdzielenie dochodów na poszczególne źródła. Podatnik może w jednym roku jednocześnie otrzymywać wynagrodzenie od amerykańskiego pracodawcy, dywidendy, sprzedawać akcje i prowadzić działalność gospodarczą. Każdy z tych przepływów może trafić do innej części rozliczenia.
Jakie dokumenty warto zebrać przed rozliczeniem?
W sprawach, z którymi spotykam się w praktyce, najwięcej problemów wynika z rozpoczynania polskiego rozliczenia bez pełnej dokumentacji amerykańskiej. Przed przygotowaniem zeznania warto zebrać dokumenty pokazujące źródło przychodu, okres jego uzyskania, miejsce wykonywania pracy oraz faktycznie zapłacony podatek.
- formularze W-2, 1099 i inne informacje od amerykańskich płatników, jeżeli zostały wystawione;
- federalne zeznanie podatkowe i ewentualne zeznania stanowe wraz z potwierdzeniem zapłaty podatku;
- zestawienie dni pracy wykonywanej w Polsce i w USA, jeżeli podatnik pracował w obu państwach;
- umowę o pracę albo umowę z kontrahentem oraz informacje o miejscu faktycznego wykonywania usług;
- zestawienia brokerskie dotyczące dywidend, podatku u źródła, sprzedaży akcji, kosztów nabycia i prowizji;
- dokumenty dotyczące świadczeń emerytalnych lub Social Security, jeżeli rozliczenie obejmuje takie wpływy;
- potwierdzenia kursów i dat potrzebnych do przeliczenia przychodów, kosztów i podatku na złote.
W mojej ocenie przy większych kwotach najważniejsze jest odtworzenie rozliczenia od dokumentu źródłowego do polskiego zeznania. Pozwala to wykazać, skąd pochodzi każda kwota w PIT, jaki kurs zastosowano i jaka część podatku zagranicznego została odliczona.
Dochody z USA a podatek w Polsce – najczęstsze pytania
Czy przelew od firmy z USA zawsze oznacza dochód do opodatkowania w USA?
O miejscu opodatkowania decyduje charakter dochodu i postanowienia umowy. Przy pracy zdalnej wykonywanej fizycznie w Polsce samo miejsce siedziby amerykańskiego pracodawcy nie powoduje jeszcze opodatkowania wynagrodzenia w USA na podstawie art. 16 umowy.
Czy polski rezydent musi wykazać dochód z USA w Polsce?
Co do zasady tak, ponieważ art. 3 ust. 1 ustawy o PIT obejmuje nieograniczonym obowiązkiem podatkowym całość dochodów polskiego rezydenta. Następnie trzeba zastosować odpowiedni artykuł umowy z USA i właściwą metodę unikania podwójnego opodatkowania.
Czy 183 dni w USA zawsze przesądza o podatku?
Próg 183 dni ma różne znaczenie w zależności od rodzaju dochodu. Przy pracy najemnej wyjątek z art. 16 ust. 2 wymaga spełnienia trzech warunków łącznie. Przy samodzielnej działalności zawodowej art. 15 posługuje się własną regułą 183 dni. Samo policzenie dni bez ustalenia źródła dochodu może więc prowadzić do błędnego wyniku.
Czy podatek potrącony w USA zawsze można w całości odliczyć w Polsce?
Zakres odliczenia zależy od rodzaju podatku, postanowień umowy i limitów przewidzianych w polskiej ustawie. Przy wynagrodzeniu z pracy zastosowanie ma limit z art. 27 ust. 9. Przy dywidendach działa odrębny mechanizm z art. 30a ust. 9. Szczególnej analizy wymaga podatek stanowy – interpretacja KIS z 3 lipca 2026 r. prezentuje restrykcyjne podejście i akceptuje odliczenie wyłącznie podatku federalnego.
Czy dochody z USA zawsze rozlicza się w PIT-36?
Formularz zależy od źródła. Zagraniczny stosunek pracy zazwyczaj prowadzi do PIT-36, sprzedaż akcji i dywidendy do PIT-38, a działalność gospodarcza jest rozliczana zgodnie z wybraną przez przedsiębiorcę formą opodatkowania. W jednym roku podatnik może więc mieć kilka równoległych obowiązków.
Przed złożeniem zeznania warto rozdzielić każdy rodzaj amerykańskiego dochodu
Przy rozliczeniu dochodów z USA zaczynam analizę od rezydencji podatkowej i faktycznego miejsca wykonywania pracy albo działalności. Następnie kwalifikuję każde świadczenie do właściwego artykułu umowy i dopiero wtedy ustalam polski formularz, metodę unikania podwójnego opodatkowania oraz wysokość podatku możliwego do odliczenia.
W praktyce szczególnej uwagi wymagają osoby, które w trakcie roku przeniosły się między Polską a USA, pracowały w obu państwach, płaciły jednocześnie podatek federalny i stanowy albo otrzymywały kilka rodzajów przychodów. W takich przypadkach warto sporządzić chronologiczną tabelę dochodów i podatków oraz przypisać każdy wpływ do konkretnego źródła i konkretnego okresu rezydencji. Taki materiał znacznie ułatwia późniejsze przygotowanie PIT i pozwala ograniczyć ryzyko podwójnego opodatkowania albo nieprawidłowego odliczenia zagranicznego podatku.
Potrzebujesz indywidualnej analizy podatkowej?
Opisz krótko swoją sytuację i zakres zagadnień, które chcesz przeanalizować.
Artur Chamot – licencjonowany doradca podatkowy (nr wpisu 13805) i radca prawny (nr wpisu GD/GD/2830). Z ponad 13-letnim doświadczeniem, specjalizuje się we wspieraniu przedsiębiorców i osób fizycznych w kluczowych obszarach podatków (CIT, PIT, VAT) i prawa gospodarczego. Praktyczne doświadczenie zdobywał, prowadząc złożone projekty, w tym badania due diligence w procesach M&A oraz prowadząc bieżące doradztwo podatkowe dla osób fizycznych i prawnych.