Rozliczenie licencji na znak towarowy i know-how z zagranicy w CIT, WHT i cenach transferowych
Polska spółka może płacić zagranicznemu kontrahentowi za korzystanie z marki, technologii albo poufnej wiedzy produkcyjnej. Taka opłata wymaga równoczesnej oceny kosztów CIT, podatku u źródła oraz, przy powiązaniach, cen transferowych. Wysokość wynagrodzenia i treść umowy wpływają na każdy z tych obszarów.
W mojej ocenie analizę warto rozpocząć jeszcze przed podpisaniem umowy. Trzeba ustalić, jakie prawa otrzymuje polska firma, kto nimi dysponuje i jak obliczana jest opłata. Następnie należy zbadać rezydencję odbiorcy, jego rolę gospodarczą oraz warunki ewentualnych preferencji WHT.
Artykuł dotyczy polskiej spółki rozliczającej klasyczny CIT i płatności na rzecz zagranicznej spółki. Koncentruje się na licencji na znak towarowy i know-how. Zakup aplikacji na własne potrzeby omawiam osobno w tekście SaaS i oprogramowanie z zagranicy.
Co polska spółka otrzymuje w zamian za opłatę
Licencja na znak towarowy
Licencja może pozwalać na oznaczanie towarów cudzą marką, używanie jej w reklamie albo prowadzenie sprzedaży pod określoną nazwą. Umowa powinna wskazywać znak, terytorium, produkty oraz zakres dopuszczalnego używania. Warto również określić wyłączność, kontrolę jakości i możliwość udzielania sublicencji.
Przy opłacie za markę szczególnie istotna jest gospodarcza korzyść polskiej spółki. Rozpoznawalny znak może zwiększać sprzedaż lub ułatwiać wejście na rynek. Przy marce dopiero rozwijanej potrzebne będzie dokładniejsze uzasadnienie, dlaczego niezależny przedsiębiorca zapłaciłby proponowane wynagrodzenie.
Know-how i przekazanie poufnej wiedzy
Know-how może obejmować recepturę, technologię produkcji, parametry procesu albo poufne doświadczenie handlowe. Umowa powinna pozwalać ustalić, jakie informacje przekazano i jak firma może je wykorzystać. Samo określenie świadczenia jako know-how pozostawia zbyt wiele pytań.
Z praktycznego punktu widzenia warto zachować dokumentację techniczną, protokoły przekazania oraz dowody wdrożenia wiedzy w przedsiębiorstwie. Znaczenie mają też poufność, ograniczenia dostępu i obowiązki stron dotyczące ochrony informacji. Przy pakiecie obejmującym szkolenia lub doradztwo trzeba zbadać relację poszczególnych świadczeń.
Przykładowo przekazanie istniejącej, poufnej receptury różni się gospodarczo od zamówienia nowej ekspertyzy. W pierwszym przypadku nabywca uzyskuje określoną wiedzę do własnego wykorzystania. W drugim kontrahent wykonuje pracę, której wynikiem jest dopiero opracowanie rekomendacji. Ta różnica może wpływać na kwalifikację płatności w umowie podatkowej.
Oznaczenie na produkcie może być elementem innego świadczenia
Warto zbadać również sytuacje graniczne. Prawo do umieszczenia znaku potwierdzającego certyfikację produktu może stanowić element usługi certyfikacyjnej. Całość świadczenia trzeba wtedy ocenić na podstawie umowy i rzeczywistego celu zakupu.
Potwierdza to interpretacja Dyrektora KIS z dnia 9 kwietnia 2026 r. (nr 0114-KDIP2-1.4010.58.2026.4.PP). Sprawa dotyczyła badań, certyfikatu oraz używania oznaczenia jakości. W tezie opublikowanej w EUREKA wskazano, że nabycie opisanych usług:
nie mieści się w zakresie wypłat należności z tytułów wymienionych w art. 21 ust. 1 ustawy o CIT
Organ zaakceptował brak WHT w konkretnym modelu certyfikacji. Zastosowanie tego stanowiska wymaga porównania treści własnej umowy z opisem tej sprawy. Klasyczna licencja na markę sprzedawanych produktów podlega odrębnej ocenie.
WHT od licencji na znak i know-how
Krajowa stawka wynosi 20 procent przychodu
Podstawę analizy stanowi art. 21 ust. 1 pkt 1 ustawy o CIT. Poniżej przytaczam ten punkt wraz ze wspólnym zdaniem określającym stawkę:
Podatek dochodowy z tytułu uzyskanych na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej przez podatników, o których mowa w art. 3 ust. 2, przychodów:
1) z odsetek, z praw autorskich lub praw pokrewnych, z praw do projektów wynalazczych, znaków towarowych i wzorów zdobniczych, w tym również ze sprzedaży tych praw, z należności za udostępnienie tajemnicy receptury lub procesu produkcyjnego, za użytkowanie lub prawo do użytkowania urządzenia przemysłowego, w tym także środka transportu, urządzenia handlowego lub naukowego, za informacje związane ze zdobytym doświadczeniem w dziedzinie przemysłowej, handlowej lub naukowej (know-how) – ustala się w wysokości 20 % przychodów.
Dla polskiej spółki oznacza to obowiązek zbadania WHT przy wypłacie wynagrodzenia za znak lub know-how zagranicznemu podatnikowi. Podatek oblicza się od przychodu odbiorcy. Kwalifikacja wydatku jako kosztu polskiej spółki jest osobnym zagadnieniem.
Umowa podatkowa może obniżyć stawkę
Zgodnie z art. 21 ust. 2 ustawy o CIT:
Przepisy ust. 1 stosuje się z uwzględnieniem umów w sprawie zapobieżenia podwójnemu opodatkowaniu, których stroną jest Rzeczpospolita Polska.
Najpierw trzeba ustalić państwo rezydencji odbiorcy, a następnie sprawdzić odpowiednią umowę podatkową. Znaczenie mają definicja należności licencyjnych, status osoby uprawnionej oraz ewentualny związek praw z zakładem w Polsce. W poszczególnych umowach zakres należności i stawki mogą się różnić.
Przykładowo art. 12 ust. 2 umowy polsko-niemieckiej stanowi:
Jednakże należności licencyjne, o których mowa w ustępie 1 niniejszego artykułu, mogą być także opodatkowane w Umawiającym się Państwie, w którym powstają, i zgodnie z jego ustawodawstwem, ale jeżeli osoba uprawniona do należności licencyjnych ma miejsce zamieszkania lub siedzibę w drugim Umawiającym się Państwie, to podatek w ten sposób ustalony nie może przekroczyć 5 procent kwoty brutto należności licencyjnych.
Przy spełnieniu warunków umowy stawka dla należności licencyjnych może więc wynosić 5%. Trzeba jednocześnie uwzględnić krajowe wymogi stosowania preferencji oraz mechanizm poboru podatku przy przekroczeniu progu 2 mln zł.
Przy opłacie brutto 100 000 zł podatek według stawki 5% wynosi 5 000 zł. Odbiorca otrzymuje 95 000 zł. Jeżeli umowa gwarantuje mu 100 000 zł po potrąceniu podatku, potrzebne jest ubruttowienie. Przy tej samej stawce kwota brutto wynosi 105 263,16 zł, a podatek 5 263,16 zł.
To przykład rachunkowy, zakładający skuteczne zastosowanie stawki 5%. Klauzulę dotyczącą ciężaru WHT warto uzgodnić przed zawarciem umowy. Może ona istotnie zwiększyć koszt korzystania z licencji.
Certyfikat rezydencji i należyta staranność
Art. 26 ust. 1 ustawy o CIT stanowi:
Osoby prawne, jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej oraz osoby fizyczne będące przedsiębiorcami, które dokonują wypłat należności z tytułów wymienionych w art. 21 ust. 1 oraz art. 22 ust. 1, są obowiązane jako płatnicy pobierać, z zastrzeżeniem ust. 2, 2b, 2d i 2e, w dniu dokonania wypłaty zryczałtowany podatek dochodowy od tych wypłat, z uwzględnieniem odliczeń przewidzianych w art. 22 ust. 1a-1e. Zastosowanie stawki podatku wynikającej z właściwej umowy o unikaniu podwójnego opodatkowania albo niepobranie podatku zgodnie z taką umową jest możliwe pod warunkiem udokumentowania siedziby podatnika dla celów podatkowych uzyskanym od podatnika certyfikatem rezydencji. Przy weryfikacji warunków zastosowania stawki podatku innej niż określona w art. 21 ust. 1 lub art. 22 ust. 1, zwolnienia lub warunków niepobrania podatku, wynikających z przepisów szczególnych lub umów o unikaniu podwójnego opodatkowania, płatnik jest obowiązany do dochowania należytej staranności. Przy ocenie dochowania należytej staranności uwzględnia się charakter, skalę działalności prowadzonej przez płatnika oraz powiązania w rozumieniu art. 11a ust. 1 pkt 5 płatnika z podatnikiem.
Certyfikat rezydencji potwierdza siedzibę odbiorcy dla celów podatkowych. Pozostałe warunki preferencji wymagają własnej weryfikacji. Przy licencjach wewnątrz grupy warto zebrać dokumenty pokazujące prawa do znaku lub know-how, strukturę właścicielską i rzeczywistą rolę odbiorcy.
Weryfikacja powinna odpowiadać wartości i okolicznościom transakcji. Przy dużych, powtarzalnych opłatach trzeba przewidzieć aktualizację dokumentów oraz sprawdzanie zmian w strukturze grupy. Dokumentację należy przygotować przed wypłatą, aby decyzja o zastosowaniu preferencji miała konkretne uzasadnienie.
Zwolnienie z WHT dla licencji w grupie kapitałowej
Warunki zwolnienia trzeba spełnić łącznie
Dla określonych płatności wewnątrz grupy możliwe jest zwolnienie z podatku. Podstawowy zestaw warunków określa art. 21 ust. 3 ustawy o CIT:
Zwalnia się od podatku dochodowego przychody, o których mowa w ust. 1 pkt 1, jeżeli spełnione są łącznie następujące warunki:
- wypłacającym należności, o których mowa w ust. 1 pkt 1, jest:
- spółka będąca podatnikiem podatku dochodowego mająca siedzibę lub zarząd na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej albo
- położony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej zagraniczny zakład spółki podlegającej w państwie członkowskim Unii Europejskiej opodatkowaniu podatkiem dochodowym od całości swoich dochodów bez względu na miejsce ich osiągania, jeżeli wypłacane przez ten zagraniczny zakład należności, o których mowa w ust. 1 pkt 1, podlegają zaliczeniu do kosztów uzyskania przychodów przy określaniu dochodów podlegających opodatkowaniu w Rzeczypospolitej Polskiej;
- uzyskującym przychody, o których mowa w ust. 1 pkt 1, jest spółka podlegająca w innym niż Rzeczpospolita Polska państwie członkowskim Unii Europejskiej lub w innym państwie należącym do Europejskiego Obszaru Gospodarczego opodatkowaniu podatkiem dochodowym od całości swoich dochodów bez względu na miejsce ich osiągania;
- spółka:
- o której mowa w pkt 1, posiada bezpośrednio niemniej niż 25 % udziałów (akcji) w kapitale spółki, o której mowa w pkt 2, lub
- o której mowa w pkt 2, posiada bezpośrednio niemniej niż 25 % udziałów (akcji) w kapitale spółki, o której mowa w pkt 1;
- (uchylona)
- rzeczywistym właścicielem należności, o których mowa w ust. 1 pkt 1, jest:
- spółka, o której mowa w pkt 2, albo
- zagraniczny zakład spółki, o której mowa w pkt 2, jeżeli dochód osiągnięty w następstwie uzyskania tych należności podlega opodatkowaniu w tym państwie członkowskim Unii Europejskiej, w którym ten zagraniczny zakład jest położony.
W typowej relacji dwóch spółek oznacza to odpowiedni status podatkowy odbiorcy z UE lub EOG, bezpośrednie powiązanie kapitałowe co najmniej 25% oraz status rzeczywistego właściciela. Ustawa przewiduje również wariant wspólnej spółki posiadającej udziały w obu podmiotach.
Zgodnie z art. 21 ust. 3a ustawy o CIT:
Warunek posiadania udziałów (akcji), o którym mowa w ust. 3 pkt 3, uważa się także za spełniony, jeżeli zarówno w kapitale spółki, o której mowa w ust. 3 pkt 1, jak i w kapitale spółki, o której mowa w ust. 3 pkt 2, inna spółka podlegająca w państwie członkowskim Unii Europejskiej lub w innym państwie należącym do Europejskiego Obszaru Gospodarczego opodatkowaniu podatkiem dochodowym od całości swoich dochodów, bez względu na miejsce ich osiągania, posiada bezpośrednio – niemniej niż 25 % udziałów (akcji). Przepisy ust. 4 i 5 stosuje się odpowiednio.
Art. 21 ust. 3b i 3c ustawy o CIT określają dodatkowo:
Zwolnienie, o którym mowa w ust. 3, stosuje się, jeżeli posiadanie udziałów (akcji), o którym mowa w ust. 3 pkt 3 oraz ust. 3a, wynika z tytułu własności.
Zwolnienie, o którym mowa w ust. 3, stosuje się, jeżeli spółka, o której mowa w ust. 3 pkt 2, nie korzysta ze zwolnienia z opodatkowania podatkiem dochodowym od całości swoich dochodów, bez względu na źródło ich osiągania.
Samo posiadanie wspólnego właściciela przez polską i zagraniczną spółkę wymaga więc dokładniejszej analizy. Trzeba sprawdzić jego status, wielkość bezpośrednich udziałów oraz podstawę ich posiadania. Istotna pozostaje też dopuszczalna forma prawna podmiotów i zakres ustawowych wyłączeń.
Jedno z istotnych wyłączeń wynika z art. 21 ust. 9 ustawy o CIT:
Zwolnienia, o którym mowa w ust. 3, nie stosuje się jeżeli wypłacającym należności jest spółka, o której mowa w art. 1 ust. 3 pkt 1.
Przepis obejmuje polskie spółki komandytowe i komandytowo-akcyjne wskazane w art. 1 ust. 3 pkt 1. Dlatego model płatności z takiej spółki trzeba ocenić z uwzględnieniem dostępnych preferencji traktatowych.
Dwuletni okres posiadania udziałów
Zgodnie z art. 21 ust. 4 ustawy o CIT:
Przepis ust. 3 ma zastosowanie w przypadku, kiedy spółki, o których mowa w ust. 3 pkt 3, posiadają udziały (akcje) w wysokości, o której mowa w ust. 3 pkt 3, nieprzerwanie przez okres dwóch lat.
Ustawa dopuszcza także zakończenie tego okresu po wypłacie. Art. 21 ust. 5 stanowi:
Przepisy ust. 3 i 4 mają również zastosowanie w przypadku, gdy okres dwóch lat nieprzerwanego posiadania udziałów (akcji), w wysokości określonej w ust. 3 pkt 3, upływa po dniu uzyskania przez spółkę, o której mowa w ust. 3 pkt 2, przychodów, o których mowa w ust. 1 pkt 1. W przypadku niedotrzymania warunku posiadania udziałów (akcji), o których mowa w ust. 3 pkt 3, nieprzerwanie przez okres dwóch lat, spółka, o której mowa w ust. 3 pkt 2, jest obowiązana do zapłaty podatku, wraz z odsetkami za zwłokę, od przychodów określonych w ust. 1 pkt 1 w wysokości 20 % przychodów, z uwzględnieniem umów w sprawie unikania podwójnego opodatkowania, których stroną jest Rzeczpospolita Polska. Odsetki nalicza się od następnego dnia po upływie terminu, o którym mowa w art. 26 ust. 3.
Jeżeli grupa planuje sprzedaż udziałów albo reorganizację, warunek dwuletni trzeba uwzględnić w harmonogramie. W mojej ocenie szczególnie ważne jest ustalenie, kto poniesie ekonomiczny ciężar podatku i odsetek przy utracie preferencji.
Oświadczenie zagranicznej spółki
Dokumenty potrzebne przy stosowaniu zwolnienia obejmują certyfikat rezydencji oraz odpowiednie oświadczenie odbiorcy. Art. 26 ust. 1f ustawy o CIT stanowi:
W przypadku należności z tytułów, o których mowa w art. 21 ust. 1 pkt 1 oraz art. 22 ust. 1, wypłacanych na rzecz spółki, o której mowa w art. 21 ust. 3 pkt 2 oraz art. 22 ust. 4 pkt 2, lub jej zagranicznego zakładu, jeżeli łączna kwota należności, wypłacona z tych tytułów temu podatnikowi w obowiązującym u płatnika roku podatkowym, nie przekracza kwoty, o której mowa w ust. 2e, osoby prawne i jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej, które dokonują wypłat tych należności, stosują zwolnienia wynikające z art. 21 ust. 3 oraz art. 22 ust. 4, z uwzględnieniem ust. 1c, pod warunkiem uzyskania od tej spółki lub jej zagranicznego zakładu sporządzonego na piśmie oświadczenia, że w stosunku do wypłacanych należności spełnione zostały warunki, o których mowa odpowiednio w art. 21 ust. 3a i 3c lub art. 22 ust. 4 pkt 4. W przypadku należności, o których mowa w art. 21 ust. 1 pkt 1, sporządzone na piśmie oświadczenie powinno wskazywać, że spółka albo zagraniczny zakład jest rzeczywistym właścicielem wypłacanych należności.
Oświadczenie powinno odpowiadać faktycznej sytuacji odbiorcy. Polska spółka powinna zachować także materiały uzasadniające przyjęte stanowisko. Przy przekroczeniu progu wypłat trzeba dodatkowo uwzględnić szczególne zasady opisane dalej.
Gospodarcze uzasadnienie struktury
Zwolnienie wymaga również zbadania ustawowych ograniczeń dotyczących nadużycia. Art. 22c ust. 1 ustawy o CIT stanowi:
Przepisów art. 17 ust. 1 pkt 57 i 58, art. 20 ust. 3, art. 21 ust. 3, art. 22 ust. 4, art. 24n ust. 1 oraz art. 24o ust. 1 nie stosuje się, jeżeli skorzystanie ze zwolnienia określonego w tych przepisach było:
- sprzeczne w danych okolicznościach z przedmiotem lub celem tych przepisów;
- głównym lub jednym z głównych celów dokonania transakcji lub innej czynności albo wielu transakcji lub innych czynności, a sposób działania był sztuczny.
Zgodnie z art. 22c ust. 2:
Na potrzeby ust. 1 sposób działania nie jest sztuczny, jeżeli na podstawie istniejących okoliczności należy przyjąć, że podmiot działający rozsądnie i kierujący się zgodnymi z prawem celami zastosowałby ten sposób działania w dominującej mierze z uzasadnionych przyczyn ekonomicznych. Do przyczyn, o których mowa w zdaniu pierwszym, nie zalicza się celu skorzystania ze zwolnienia określonego w przepisach art. 17 ust. 1 pkt 57 i 58, art. 20 ust. 3, art. 21 ust. 3, art. 22 ust. 4, art. 24n ust. 1 oraz art. 24o ust. 1, sprzecznego z przedmiotem lub celem tych przepisów.
Przy tworzeniu spółki zarządzającej prawami warto udokumentować jej funkcje i ekonomiczny cel. Znaczenie mają rzeczywisty podział zadań, decyzje dotyczące marki lub technologii oraz sposób finansowania działalności. Uzasadnienie powinno odpowiadać faktycznemu funkcjonowaniu grupy.
Rzeczywisty właściciel opłat licencyjnych
Art. 4a pkt 29 ustawy o CIT zawiera następującą definicję:
rzeczywistym właścicielu – oznacza to podmiot, który spełnia łącznie następujące warunki:
- otrzymuje należność dla własnej korzyści, w tym decyduje samodzielnie o jej przeznaczeniu i ponosi ryzyko ekonomiczne związane z utratą tej należności lub jej części,
- nie jest pośrednikiem, przedstawicielem, powiernikiem lub innym podmiotem zobowiązanym do przekazania całości lub części należności innemu podmiotowi,
- prowadzi rzeczywistą działalność gospodarczą w kraju siedziby, jeżeli należności są uzyskiwane w związku z prowadzoną działalnością gospodarczą, przy czym przy ocenie, czy podmiot prowadzi rzeczywistą działalność gospodarczą, uwzględnia się charakter oraz skalę działalności prowadzonej przez ten podmiot w zakresie otrzymanej należności;
Przy licencji znaczenie ma swoboda dysponowania otrzymanym wynagrodzeniem oraz rzeczywista działalność związana z tym przychodem. Trzeba sprawdzić, czy odbiorca zarządza prawami, podejmuje decyzje i ponosi odpowiednie ryzyko. Istotne są też umowy zobowiązujące go do dalszego przekazywania płatności.
Pomoc w analizie stanowią objaśnienia podatkowe Ministra Finansów z 3 lipca 2025 r. dotyczące klauzuli rzeczywistego właściciela. Rozwijają one między innymi ocenę działalności odbiorcy i zakres weryfikacji w relacjach powiązanych oraz niezależnych.
W praktycznym badaniu warto ustalić, kto negocjuje licencje, nadzoruje korzystanie z marki i decyduje o ochronie praw. Potrzebne mogą być informacje o personelu, zapleczu oraz sposobie wykonywania tych zadań. Charakter wymaganej działalności powinien odpowiadać funkcjom danego podmiotu.
Przykładowo spółka posiadająca znak może korzystać z obsługi prawnej innych podmiotów. Trzeba wtedy zbadać, jakie decyzje podejmuje sama oraz jak kontroluje zlecane zadania. Ocena wymaga powiązania dokumentów organizacyjnych z rzeczywistym przebiegiem działalności.
Wypłaty ponad 2 mln zł i mechanizm pay and refund
Limit dotyczy tego samego odbiorcy
Przy płatnościach na rzecz zagranicznego podmiotu powiązanego szczególne znaczenie ma art. 26 ust. 2e ustawy o CIT:
Jeżeli łączna kwota należności wypłacanych z tytułów wymienionych w art. 21 ust. 1 pkt 1 oraz art. 22 ust. 1 na rzecz podmiotu powiązanego, przekroczyła w roku podatkowym obowiązującym u wypłacającego te należności łącznie kwotę 2 000 000 zł na rzecz tego samego podatnika, osoby prawne, jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej oraz osoby fizyczne będące przedsiębiorcami są obowiązane jako płatnicy pobrać, z zastrzeżeniem ust. 2g, w dniu dokonania wypłaty zryczałtowany podatek dochodowy od tych wypłat według stawki podatku określonej w art. 21 ust. 1 pkt 1 lub art. 22 ust. 1 od nadwyżki ponad kwotę 2 000 000 zł:
- z uwzględnieniem odliczeń przewidzianych w art. 22 ust. 1a-1e;
- bez możliwości niepobrania podatku na podstawie właściwej umowy o unikaniu podwójnego opodatkowania, a także bez uwzględniania zwolnień lub stawek wynikających z przepisów szczególnych lub umów o unikaniu podwójnego opodatkowania.
Limit obejmuje łącznie odpowiednie należności dla tego samego podatnika w roku podatkowym płatnika. Mogą to być opłaty licencyjne, odsetki i dywidendy. Przy typowym dwunastomiesięcznym roku próg wynosi 2 mln zł. Krótszy lub dłuższy rok wymaga odrębnego ustalenia limitu.
Przykładowo polska spółka wypłaciła zagranicznej spółce matce 1,6 mln zł opłat za markę oraz 300 tys. zł odsetek. Następna płatność licencyjna wynosi 400 tys. zł. W tym uproszczonym przykładzie suma osiąga 2,3 mln zł, a nadwyżka wynosi 300 tys. zł.
Jeżeli nie zastosowano skutecznie odpowiedniej procedury preferencyjnej i brak szczególnego wyłączenia, WHT od nadwyżki licencyjnej wyniesie 60 tys. zł. Późniejszy zwrot wymaga wykazania prawa do preferencji. Mechanizm wpływa zatem również na płynność stron.
Opinia o stosowaniu preferencji albo WH-OSC
Zgodnie z art. 26 ust. 2g ustawy o CIT:
Jeżeli łączna kwota należności z tytułów wymienionych w art. 21 ust. 1 pkt 1 oraz art. 22 ust. 1 wypłacona podatnikowi w obowiązującym u płatnika roku podatkowym przekracza kwotę, o której mowa w ust. 2e, osoby prawne, jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej oraz osoby fizyczne będące przedsiębiorcami mogą nie pobrać podatku na podstawie właściwej umowy o unikaniu podwójnego opodatkowania, zastosować stawkę wynikającą z takiej umowy bądź zwolnienie, o którym mowa w art. 21 ust. 3 lub art. 22 ust. 4, na podstawie obowiązującej opinii o stosowaniu preferencji, o której mowa w art. 26b.
Drugą ścieżkę przewiduje art. 26 ust. 7a ustawy o CIT:
Przepisu ust. 2e nie stosuje się, jeżeli płatnik złożył oświadczenie, że:
- posiada dokumenty wymagane przez przepisy prawa podatkowego dla zastosowania stawki podatku albo zwolnienia lub niepobrania podatku, wynikających z przepisów szczególnych lub umów o unikaniu podwójnego opodatkowania;
- po przeprowadzeniu weryfikacji, o której mowa w ust. 1, nie posiada wiedzy uzasadniającej przypuszczenie, że istnieją okoliczności wykluczające możliwość zastosowania stawki podatku albo zwolnienia lub niepobrania podatku, wynikających z przepisów szczególnych lub umów o unikaniu podwójnego opodatkowania.
W praktyce oświadczenie składa się na formularzu WH-OSC. Osobę uprawnioną określa art. 26 ust. 7b:
Oświadczenie, o którym mowa w ust. 7a, składa kierownik jednostki w rozumieniu art. 3 ust. 1 pkt 6 ustawy o rachunkowości, a w przypadku gdy jednostką kieruje organ wieloosobowy – wyznaczona osoba wchodząca w skład tego organu, przy czym nie jest dopuszczalne złożenie tego oświadczenia przez pełnomocnika.
Termin złożenia oświadczenia określa art. 26 ust. 7c ustawy o CIT:
Oświadczenie, o którym mowa w ust. 7a, płatnik jest obowiązany złożyć do organu podatkowego wskazanego w art. 28b ust. 15, nie później niż ostatniego dnia drugiego miesiąca następującego po miesiącu, w którym doszło do przekroczenia kwoty określonej w ust. 2e, przy czym wykonanie tego obowiązku po dokonaniu wypłaty nie zwalnia płatnika z obowiązku dochowania należytej staranności przed jej dokonaniem.
Wybór ścieżki powinien uwzględniać regularność wypłat, kwoty i kompletność dokumentacji. Przy stałym modelu opłat w grupie warto zaplanować procedurę przed przekroczeniem limitu. Oświadczenie wymaga przeprowadzonej weryfikacji i udokumentowania wszystkich warunków preferencji.
Zwolnienie lub niższa stawka pozostawiają także obowiązki informacyjne. Zgodnie z art. 26 ust. 3d ustawy o CIT:
Informację, o której mowa w ust. 3 pkt 2, sporządzają i przekazują również podmioty, które dokonują wypłat należności z tytułów wymienionych w art. 21 ust. 1 oraz art. 22 ust. 1, gdy na podstawie umowy o unikaniu podwójnego opodatkowania lub ustawy nie są obowiązane do poboru podatku. Przepisy ust. 3b i 3c stosuje się odpowiednio.
Dotyczy to informacji IFT-2/IFT-2R. Płatnik powinien uwzględnić jej sporządzenie w procedurze rozliczania licencji również przy skutecznym zwolnieniu z WHT.
Jak rozliczyć opłatę licencyjną w kosztach CIT
Związek z działalnością i dowody korzystania
Art. 15 ust. 1 ustawy o CIT stanowi:
Kosztami uzyskania przychodów są koszty poniesione w celu osiągnięcia przychodów ze źródła przychodów lub w celu zachowania albo zabezpieczenia źródła przychodów, z wyjątkiem kosztów wymienionych w art. 16 ust. 1. Koszty poniesione w walutach obcych przelicza się na złote według kursu średniego ogłaszanego przez Narodowy Bank Polski z ostatniego dnia roboczego poprzedzającego dzień poniesienia kosztu.
Polska spółka powinna wykazać, dlaczego korzystanie z marki lub know-how służy jej działalności. Umowa i faktura wymagają powiązania z dowodami wykonania świadczenia. Przy know-how istotne są przekazane materiały i ich wykorzystanie. Przy marce znaczenie ma sposób oznaczania produktów oraz działalność sprzedażowa.
Moim zdaniem warto opisać gospodarczą korzyść jeszcze przed uruchomieniem płatności. Taki dokument może wyjaśniać wpływ marki na sprzedaż albo rolę technologii w produkcji. Ułatwia również późniejsze przygotowanie analizy cen transferowych.
Nabyta licencja jako wartość niematerialna i prawna
Zgodnie z art. 16b ust. 1 ustawy o CIT:
Amortyzacji podlegają, z zastrzeżeniem art. 16c, nabyte od innego podmiotu, nadające się do gospodarczego wykorzystania w dniu przyjęcia do używania:
- (uchylony)
- spółdzielcze prawo do lokalu użytkowego,
- (uchylony)
- autorskie lub pokrewne prawa majątkowe,
- licencje,
- prawa określone w ustawie z dnia 30 czerwca 2000 r. – Prawo własności przemysłowej,
- wartość stanowiącą równowartość uzyskanych informacji związanych z wiedzą w dziedzinie przemysłowej, handlowej, naukowej lub organizacyjnej (know-how) – o przewidywanym okresie używania dłuższym niż rok, wykorzystywane przez podatnika na potrzeby związane z prowadzoną przez niego działalnością gospodarczą albo oddane przez niego do używania na podstawie umowy licencyjnej (sublicencji), umowy najmu, dzierżawy lub umowy określonej w art. 17a pkt 1, zwane wartościami niematerialnymi i prawnymi.
Dla nabytej licencji lub know-how trzeba zatem sprawdzić okres używania i możliwość gospodarczego wykorzystania. Jeżeli spełniono ustawowe warunki, koszt może podlegać rozliczeniu przez amortyzację. Konstrukcja umowy i sposób wynagradzania wymagają przy tym wspólnej oceny.
Art. 16m ust. 1 ustawy o CIT stanowi:
Z zastrzeżeniem ust. 2 i 3 oraz art. 16ł ust. 1-3, okres dokonywania odpisów amortyzacyjnych od wartości niematerialnych i prawnych nie może być krótszy niż:
- od licencji (sublicencji) na programy komputerowe oraz od praw autorskich – 24 miesiące;
- od licencji na wyświetlanie filmów oraz na emisję programów radiowych i telewizyjnych – 24 miesiące;
- od poniesionych kosztów zakończonych prac rozwojowych – 12 miesięcy;
- od pozostałych wartości niematerialnych i prawnych – 60 miesięcy.
Dla znaku towarowego i know-how mieszczących się w kategorii pozostałych wartości niematerialnych i prawnych minimalny okres wynosi zasadniczo 60 miesięcy. Przykładowo nabyta, gotowa do wykorzystania wartość o wartości początkowej 300 tys. zł daje przy takim okresie odpis 5 tys. zł miesięcznie.
Przykład zakłada spełnienie warunków amortyzacji i brak szczególnych ograniczeń. Samo opisanie miesięcznej faktury jako licencji wymaga dalszej analizy przed uznaniem wydatku za nabycie amortyzowanego prawa.
Opłata zależna od przychodów
Szczególną regułę zawiera art. 16g ust. 14 ustawy o CIT:
Wartość początkową praw majątkowych, w tym licencji i autorskich praw majątkowych, stanowi cena nabycia tych praw; jeżeli wynagrodzenie (opłaty) wynikające z umowy licencyjnej albo z umowy o przeniesienie innych praw majątkowych jest uzależnione od wysokości przychodów z licencji lub praw uzyskanych przez licencjobiorcę albo nabywcę, przy ustalaniu wartości początkowej praw majątkowych, w tym licencji, nie uwzględnia się tej części wynagrodzenia.
Jeżeli umowa przewiduje opłatę wstępną oraz wynagrodzenie zależne od przychodów z wykorzystywanego prawa, obie części wymagają odrębnego rozliczenia. Część zależna od przychodów pozostaje poza wartością początkową na zasadach wskazanych w tym przepisie. Jej potrącalność ocenia się według ogólnych zasad kosztowych.
Dla kosztów pośrednich art. 15 ust. 4d ustawy o CIT stanowi:
Koszty uzyskania przychodów, inne niż koszty bezpośrednio związane z przychodami, są potrącalne w dacie ich poniesienia. Jeżeli koszty te dotyczą okresu przekraczającego rok podatkowy, a nie jest możliwe określenie, jaka ich część dotyczy danego roku podatkowego, w takim przypadku stanowią koszty uzyskania przychodów proporcjonalnie do długości okresu, którego dotyczą.
Z kolei art. 15 ust. 4e określa:
Za dzień poniesienia kosztu uzyskania przychodów, z zastrzeżeniem ust. 4a i 4f-4h, uważa się dzień, na który ujęto koszt w księgach rachunkowych (zaksięgowano) na podstawie otrzymanej faktury (rachunku), albo dzień, na który ujęto koszt na podstawie innego dowodu w przypadku braku faktury (rachunku), z wyjątkiem sytuacji gdy dotyczyłoby to ujętych jako koszty rezerw albo biernych rozliczeń międzyokresowych kosztów.
Wynagrodzenie może jednak pozostawać bezpośrednio związane z konkretną sprzedażą lub produktem. Dlatego sama procentowa formuła nie rozstrzyga momentu potrącenia kosztu. Trzeba ustalić, czy wydatek można przypisać do określonych przychodów, oraz sprawdzić okres objęty rozliczeniem.
Ceny transferowe przy licencji wewnątrz grupy
Rynkowe wynagrodzenie obowiązuje także poniżej progu dokumentacyjnego
Zgodnie z art. 11c ust. 1 ustawy o CIT:
Podmioty powiązane są obowiązane ustalać ceny transferowe na warunkach, które ustaliłyby między sobą podmioty niepowiązane.
Przy opłacie za markę lub know-how należy więc zbadać, jakie wynagrodzenie zaakceptowałyby podmioty niezależne. Wybór stawki 3% albo 5% sprzedaży wymaga uzasadnienia. Istotne są prawa nabywcy, terytorium, wyłączność, rentowność, korzyści gospodarcze oraz obowiązki stron.
Przy porównywaniu umów trzeba sprawdzić również podstawę naliczania wynagrodzenia. Stawka od całej sprzedaży może prowadzić do innego wyniku niż identyczna stawka od sprzedaży określonych produktów. Ważne są rabaty, zwroty, opłaty minimalne i dodatkowe koszty ponoszone przez licencjobiorcę.
Kto rozwija markę i ponosi koszty
W analizie ekonomicznej warto ustalić, kto rozwija, utrzymuje, chroni i wykorzystuje wartość niematerialną. Taką perspektywę opisuje rozdział VI Wytycznych OECD w sprawie cen transferowych z 2022 r.. Wytyczne wspierają analizę funkcji i ryzyka, natomiast obowiązek stosowania cen rynkowych wynika z ustawy.
Przykładowo polska spółka może finansować znaczną część reklamy marki na lokalnym rynku. Przy ustalaniu opłaty należy wtedy uwzględnić zakres jej działań i ryzyka. Trzeba także ocenić, czy wynagrodzenie pozostałych podmiotów odpowiada ich faktycznemu wkładowi.
W mojej ocenie przy opłatach grupowych szczególnie ważne jest porównanie umowy z faktycznym podziałem zadań. Pomocne będą budżety marketingowe, decyzje dotyczące rozwoju marki, dokumenty ochrony praw oraz zasady zarządzania technologią.
Dokumentacja i informacja TPR
Art. 11k ust. 2 ustawy o CIT stanowi:
Lokalna dokumentacja cen transferowych jest sporządzana dla transakcji kontrolowanej o charakterze jednorodnym, której wartość przekracza w roku podatkowym następujące progi dokumentacyjne:
- 10 000 000 zł – w przypadku transakcji towarowej;
- 10 000 000 zł – w przypadku transakcji finansowej;
- 2 000 000 zł – w przypadku transakcji usługowej;
- 2 000 000 zł – w przypadku innej transakcji niż określona w pkt 1-3.
Typowa transakcja licencyjna mieści się w kategorii, dla której próg wynosi 2 mln zł. Trzeba określić transakcję jednorodną oraz jej wartość za rok. Liczba faktur i podział płatności wymagają oceny według zasad ustawowych.
Zgodnie z art. 11k ust. 4 ustawy o CIT:
Wartość transakcji kontrolowanej o charakterze jednorodnym, o której mowa w ust. 2-3, jest ustalana bez względu na liczbę dokumentów księgowych, dokonanych lub otrzymanych płatności oraz podmiotów powiązanych, z którymi zawierana jest transakcja kontrolowana.
Jeżeli polska spółka ponosi jednorodne opłaty licencyjne wobec kilku podmiotów powiązanych, możliwe jest ich łączne uwzględnienie dla progu. Każdą grupę świadczeń trzeba ocenić pod kątem ekonomicznej jednorodności. Podział umowy na kilku odbiorców może zatem pozostawić obowiązek dokumentacyjny.
Termin przygotowania dokumentacji określa art. 11k ust. 1:
Podmioty powiązane są obowiązane do sporządzania w postaci elektronicznej lokalnej dokumentacji cen transferowych za rok podatkowy, w terminie do końca dziesiątego miesiąca po zakończeniu roku podatkowego, w celu wykazania, że ceny transferowe zostały ustalone na warunkach, które ustaliłyby między sobą podmioty niepowiązane.
Art. 11t ust. 1 ustawy o CIT określa natomiast obowiązek informacyjny:
Podmioty powiązane:
- obowiązane do sporządzania lokalnej dokumentacji cen transferowych – w zakresie transakcji objętych tym obowiązkiem lub
- realizujące transakcje kontrolowane określone w art. 11n pkt 1-2 lub 10-12 – składają naczelnikowi urzędu skarbowego właściwemu dla podatnika, w terminie do końca jedenastego miesiąca po zakończeniu roku podatkowego, informację o cenach transferowych za rok podatkowy, sporządzoną według wzoru dokumentu elektronicznego zamieszczonego w Biuletynie Informacji Publicznej na stronie podmiotowej urzędu obsługującego ministra właściwego do spraw finansów publicznych.
Przy ocenie obowiązków trzeba sprawdzić również ustawowe zwolnienia, zakres wymaganej analizy cen oraz szczególne zasady transakcji z rajami podatkowymi. Standardowy próg 2 mln zł dotyczy typowej transakcji licencyjnej poza tymi szczególnymi przypadkami.
Dwa progi 2 mln zł dotyczą różnych obowiązków
| Element | WHT | Dokumentacja cen transferowych |
|---|---|---|
| Zakres progu | Odpowiednie wypłaty temu samemu podatnikowi | Jednorodna transakcja kontrolowana |
| Agregacja | M.in. licencje, odsetki i dywidendy dla jednego odbiorcy | Bez względu na liczbę dokumentów, płatności i podmiotów powiązanych |
| Podstawa badania | Wypłaty w roku podatkowym płatnika | Wartość transakcji dotyczącej danego roku |
| Skutek przekroczenia | Szczególny pobór od nadwyżki z uwzględnieniem dostępnych procedur | Obowiązek dokumentacyjny po uwzględnieniu zwolnień |
Ta sama opłata może wejść do obu analiz. Dla WHT liczy się suma odpowiednich wypłat dla tego samego podatnika. Dla dokumentacji TP bada się wartość transakcji jednorodnej w roku podatkowym, z uwzględnieniem zasad agregacji. Terminy fakturowania, ujęcia kosztów i wypłat mogą więc prowadzić do różnych wyników.
Zawyżona opłata wpływa także na zwolnienie z WHT
Art. 21 ust. 7 ustawy o CIT stanowi:
Jeżeli w wyniku powiązań w rozumieniu art. 11a ust. 1 pkt 5 między podmiotem wypłacającym i uzyskującym należności, o których mowa w ust. 1 pkt 1, zostaną ustalone lub narzucone warunki różniące się od warunków, które ustaliłyby między sobą podmioty niepowiązane w rozumieniu art. 11a ust. 1 pkt 3, w wyniku czego kwota wypłaconych należności jest wyższa od tej, jakiej należałoby oczekiwać, gdyby powiązania te nie istniały, zwolnienie, o którym mowa w ust. 3, stosuje się tylko do kwoty należności określonej bez uwzględniania warunków wynikających z tych powiązań. Przepis art. 11d stosuje się odpowiednio.
Zwolnienie licencyjne obejmuje zatem rynkową część wynagrodzenia. Zawyżenie opłaty może równocześnie wywołać problem kosztowy i ograniczyć preferencję WHT. Dlatego dokumentacja cen transferowych powinna być spójna z uzasadnieniem zastosowania zwolnienia.
Przykładowo grupa ustala opłatę na 5% sprzedaży, a analiza konkretnej transakcji uzasadnia wynagrodzenie odpowiadające 3%. Przy spełnieniu pozostałych warunków zwolnienie może obejmować kwotę rynkową. Rozliczenie nadwyżki wymaga osobnej oceny podatkowej oraz sprawdzenia właściwej umowy międzynarodowej.
Dodatkowa ocena podatku od przerzuconych dochodów
Przy płatności na rzecz zagranicznego podmiotu powiązanego warto zbadać także przepisy o przerzuconych dochodach. Art. 24aa ust. 1 ustawy o CIT stanowi:
Podatek od spółek będących podatnikami, o których mowa w art. 3 ust. 1, z tytułu przerzuconych dochodów wynosi 19 % podstawy opodatkowania (podatek od przerzuconych dochodów).
Opłaty za korzystanie z praw i wartości wymienionych w art. 16b ust. 1 pkt 4-7 znajdują się w ustawowym katalogu kosztów objętych tą analizą. Art. 24aa ust. 3 pkt 2 określa je jako:
wszelkiego rodzaju opłat i należności za korzystanie lub prawo do korzystania z praw lub wartości, o których mowa w art. 16b ust. 1 pkt 4-7;
Powstanie podatku zależy od łącznego spełnienia odrębnych warunków. Trzeba zbadać między innymi opodatkowanie zagranicznego odbiorcy, strukturę jego przychodów, dalsze transfery oraz udział odpowiednich kosztów w kosztach polskiej spółki. Szczegółowe zasady przedstawiają objaśnienia Ministra Finansów z 9 września 2025 r. dotyczące podatku od przerzuconych dochodów.
Istotne wyłączenie określa art. 24aa ust. 10 ustawy o CIT:
Przepisów ust. 1-9 nie stosuje się w zakresie, w jakim koszty, o których mowa w ust. 2, zostały poniesione na rzecz podmiotu powiązanego, o którym mowa w ust. 2, podlegającego opodatkowaniu od całości swoich dochodów w państwie członkowskim Unii Europejskiej lub w państwie należącym do Europejskiego Obszaru Gospodarczego i prowadzącego w tym państwie istotną rzeczywistą działalność gospodarczą.
Warunki tego wyłączenia warto udokumentować odrębnie. Samo zbadanie WHT pozostawia otwartą ocenę przerzuconych dochodów. W większych strukturach grupowych obie analizy powinny zostać przeprowadzone razem.
Co ustalić przed pierwszą wypłatą
Przed uruchomieniem opłat rekomenduję zestawienie umowy z rzeczywistym modelem działalności. Polska spółka powinna potrafić wykazać przedmiot licencji, zakres otrzymanych praw i gospodarczą korzyść. Dokumenty przekazania know-how lub korzystania ze znaku powinny odpowiadać treści faktur.
Następnie warto ustalić rezydencję odbiorcy, podstawę stosowania stawki traktatowej albo zwolnienia i rolę rzeczywistego właściciela. Przy relacji powiązanej potrzebna będzie również ocena rynkowości wynagrodzenia. Harmonogram wypłat powinien pozwalać monitorować próg WHT i odpowiednio wcześnie przygotować wymaganą procedurę.
Na koniec trzeba uzgodnić sposób rozliczenia kosztu, dokumentację TP oraz obowiązki informacyjne. Szczególnej uwagi wymagają opłaty wstępne, wynagrodzenie zależne od sprzedaży i klauzule przenoszące ciężar WHT na polską spółkę. Tak przygotowana analiza pozwala określić rzeczywisty koszt korzystania z zagranicznej marki lub technologii.
Jeżeli planujesz taką umowę albo chcesz zweryfikować istniejące rozliczenia, mogę przygotować pisemną analizę CIT, WHT i cen transferowych. Do wyceny potrzebne będą umowa, kraj odbiorcy, opis powiązań oraz sposób obliczania wynagrodzenia. Zakres opracowania można uzgodnić przez formularz kontaktowy Kancelarii.
Potrzebujesz indywidualnej analizy podatkowej?
Opisz krótko swoją sytuację i zakres zagadnień, które chcesz przeanalizować.
Artur Chamot – licencjonowany doradca podatkowy (nr wpisu 13805) i radca prawny (nr wpisu GD/GD/2830). Z ponad 13-letnim doświadczeniem, specjalizuje się we wspieraniu przedsiębiorców i osób fizycznych w kluczowych obszarach podatków (CIT, PIT, VAT) i prawa gospodarczego. Praktyczne doświadczenie zdobywał, prowadząc złożone projekty, w tym badania due diligence w procesach M&A oraz prowadząc bieżące doradztwo podatkowe dla osób fizycznych i prawnych.
