Dywidenda rzeczowa – skutki podatkowe przekazania aktywów wspólnikowi
Dywidenda nie musi być wypłacona wyłącznie w pieniądzu. W praktyce spółka może rozważać przekazanie wspólnikowi nieruchomości, samochodu, udziałów lub akcji innej spółki, maszyn albo innych składników majątku. Takie rozwiązanie bywa atrakcyjne, gdy spółka posiada wartościowy majątek, a jednocześnie chce zachować płynność pieniężną.
Podatkowo dywidenda rzeczowa wymaga jednak osobnej analizy po stronie spółki oraz po stronie wspólnika. W typowej spółce z o.o. opodatkowanej klasycznym CIT może jednocześnie powstać przychód spółki na podstawie art. 14a ustawy o CIT, 19% PIT po stronie wspólnika będącego osobą fizyczną oraz VAT od przekazywanego aktywa. Przy nieruchomości dochodzą zasady zwolnień VAT i forma aktu notarialnego.
W dalszej części przyjmuję jako podstawowy model polską spółkę z o.o. opodatkowaną klasycznym CIT oraz krajowego wspólnika będącego osobą fizyczną. Przy wspólniku będącym spółką, fundacją rodzinną albo nierezydentem trzeba dodatkowo przeanalizować przepisy o podatku u źródła, zwolnieniach dywidendowych albo szczególnym statusie odbiorcy. Odrębnej analizy wymaga również spółka korzystająca z ryczałtu od dochodów spółek.
Czy spółka może wypłacić dywidendę w formie rzeczowej?
Prawo wspólnika do dywidendy wynika z Kodeksu spółek handlowych. Zgodnie z art. 191 § 1 Kodeksu spółek handlowych:
Wspólnik ma prawo do udziału w zysku wynikającym z rocznego sprawozdania finansowego i przeznaczonym do podziału uchwałą zgromadzenia wspólników, z uwzględnieniem przepisu art. 195 § 1.
Przepis określa źródło prawa do zysku, lecz nie narzuca pieniężnej formy świadczenia. W praktyce przed podjęciem uchwały warto sprawdzić umowę spółki, sposób określenia przedmiotu dywidendy, wartość aktywa oraz technikę przeniesienia własności.
Dyrektor KIS w interpretacji indywidualnej z dnia 13 maja 2025 r. (nr 0114-KDIP1-1.4012.351.2025.1.IZ) wskazał wprost:
Przepisy Kodeksu spółek handlowych nie określają formy wypłaty dywidendy. W praktyce obrotu gospodarczego najpopularniejszą formą wypłaty dywidendy jest świadczenie pieniężne. Jednak dozwolona jest także wypłata dywidendy w naturze.
Z praktycznego punktu widzenia uchwała powinna precyzyjnie wskazywać aktywo, jego wartość oraz kwotę dywidendy, którą spółka reguluje przez przeniesienie własności. Przy nieruchomości potrzebny będzie dodatkowo akt notarialny.
Zgodnie z art. 158 Kodeksu cywilnego:
Umowa zobowiązująca do przeniesienia własności nieruchomości powinna być zawarta w formie aktu notarialnego. To samo dotyczy umowy przenoszącej własność, która zostaje zawarta w celu wykonania istniejącego uprzednio zobowiązania do przeniesienia własności nieruchomości; zobowiązanie powinno być w akcie wymienione.
Najważniejszy skutek po stronie spółki – przychód z art. 14a ustawy o CIT
Kluczowym przepisem dla spółki przekazującej składnik majątku jest art. 14a ustawy o CIT. Regulacja obejmuje wprost dywidendę regulowaną świadczeniem niepieniężnym.
Zgodnie z art. 14a ust. 1 i 2 ustawy o CIT:
1. W przypadku gdy podatnik przez wykonanie świadczenia niepieniężnego reguluje w całości albo w części zobowiązanie, w tym z tytułu zaciągniętej pożyczki (kredytu), dywidendy, umorzenia albo zbycia w celu umorzenia udziałów (akcji), podziału pomiędzy wspólników (akcjonariuszy) majątku likwidowanej spółki albo spółdzielni, przychodem takiego podatnika jest wysokość zobowiązania uregulowanego w następstwie takiego świadczenia. Jeżeli jednak wartość rynkowa świadczenia niepieniężnego jest wyższa niż wysokość zobowiązania uregulowanego tym świadczeniem, przychód ten określa się w wysokości wartości rynkowej świadczenia niepieniężnego. Przepisy art. 14 ust. 1-3 stosuje się odpowiednio.
2. Przepis ust. 1 stosuje się odpowiednio w przypadku wykonania świadczenia niepieniężnego przez spółkę niebędącą osobą prawną.
W praktyce spółka porównuje więc dwie wartości. Pierwszą jest wysokość zobowiązania z tytułu dywidendy regulowanego poprzez przekazanie aktywa. Drugą jest wartość rynkowa tego aktywa. Przychodem spółki jest co najmniej wysokość regulowanego zobowiązania, a gdy wartość rynkowa aktywa jest wyższa – właśnie ta wyższa wartość.
Bardzo aktualne potwierdzenie takiego podejścia znajduje się w interpretacji Dyrektora KIS z dnia 26 sierpnia 2026 r. (nr 0111-KDIB1-2.4010.384.2026.1.END). Spółka argumentowała, że art. 14a nie powinien działać, gdy uchwała od początku ustanawia zobowiązanie rzeczowe. Organ przyjął odmienne stanowisko i wskazał:
Jak wskazano w art. 14a ust. 1 ustawy o CIT, przekazanie wspólnikowi składnika (składników) majątku tytułem dywidendy, prowadzi do wygaśnięcia zobowiązania spółki z tego tytułu. W ten sposób Spółka jako dłużnik zwolni się z długu, a ww. składniki majątku będą przysługiwały udziałowcowi. Prowadzi to do powstania po stronie spółki przychodu na podstawie art. 12 ust. 1 w zw. z art. 14a ust. 1 ustawy o CIT.
Dla przedsiębiorcy oznacza to, że dywidenda rzeczowa nie jest podatkowo zwykłym wyjęciem aktywa ze spółki. Na poziomie spółki pojawia się zdarzenie zbliżone ekonomicznie do odpłatnego zbycia aktywa, nawet gdy spółka nie otrzymuje od wspólnika żadnych pieniędzy.
Koszt podatkowy przekazywanego aktywa
Przychód z art. 14a nie musi być równy dochodowi do opodatkowania. Trzeba jeszcze ustalić koszt podatkowy przekazywanego składnika majątku. Dla środków trwałych punktem wyjścia jest art. 16 ust. 1 pkt 1 ustawy o CIT.
Zgodnie z art. 16 ust. 1 pkt 1 ustawy o CIT:
Nie uważa się za koszty uzyskania przychodów wydatków na:
a) nabycie gruntów lub prawa wieczystego użytkowania gruntów, z wyjątkiem opłat za wieczyste użytkowanie gruntów,
b) nabycie lub wytworzenie we własnym zakresie innych niż wymienione w lit. a środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych, w tym również wchodzących w skład nabytego przedsiębiorstwa lub jego zorganizowanych części,
c) ulepszenie środków trwałych, które zgodnie z art. 16g ust. 13 powiększają wartość środków trwałych, stanowiącą podstawę naliczania odpisów amortyzacyjnych
– wydatki te, zaktualizowane zgodnie z odrębnymi przepisami, pomniejszone o sumę odpisów amortyzacyjnych, o których mowa w art. 16h ust. 1 pkt 1, są jednak kosztem uzyskania przychodów, w przypadku odpłatnego zbycia środków trwałych lub wartości niematerialnych i prawnych, bez względu na czas ich poniesienia.
W interpretacji Dyrektora KIS z dnia 3 grudnia 2025 r. (nr 0111-KDIB2-1.4010.416.2025.1.AJ) organ zaakceptował rozpoznanie kosztów na zasadach analogicznych do odpłatnego zbycia. W uzasadnieniu, odnosząc się również do nieruchomości, wskazano:
Wypłata dywidendy poprzez przeniesienie przez Spółkę na rzecz udziałowców prawa własności opisanych we wniosku nieruchomości nie stanowi odpłatnego zbycia sensu stricto, ale z uwagi na takie same skutki, należy uznać, że kosztami uzyskania przychodu przy przeniesieniu własności nieruchomości w związku z wypłatą dywidendy rzeczowej, będą wydatki na jej nabycie, pomniejszone o dokonane odpisy amortyzacyjne, jeżeli nieruchomości te stanowiły środki trwałe Państwa Spółki.
Dla nieruchomości, samochodu, maszyny albo innego amortyzowanego środka trwałego oznacza to co do zasady konieczność ustalenia podatkowej wartości niezamortyzowanej. Przy gruncie, który nie podlega amortyzacji, znaczenie ma wartość wydatku na nabycie. Przy udziałach lub akcjach trzeba zastosować reguły kosztowe właściwe dla ich nabycia albo objęcia.
Przekazanie udziałów lub akcji może wejść do źródła zysków kapitałowych
Rodzaj przekazywanego aktywa może wpływać na źródło przychodu po stronie spółki. Szczególne znaczenie ma przekazanie udziałów albo akcji innego podmiotu.
Zgodnie z art. 7b ust. 1 pkt 3 lit. a ustawy o CIT:
Za przychody z zysków kapitałowych uważa się inne, niż określone w pkt 1 i 2, przychody z udziału (akcji) w osobie prawnej lub spółce, o której mowa w art. 1 ust. 3, w tym przychody ze zbycia udziału (akcji), w tym ze zbycia dokonanego celem ich umorzenia.
W przywołanej już interpretacji z dnia 3 grudnia 2025 r. (nr 0111-KDIB2-1.4010.416.2025.1.AJ) Dyrektor KIS stwierdził:
W rezultacie po Państwa stronie powstanie przychód podatkowy na podstawie art. 14a ust. 1 ustawy o CIT. Przychód uzyskany w związku z wykonaniem świadczenia niepieniężnego poprzez przeniesienie na rzecz wspólnika składników majątku w postaci akcji innej spółki należy zakwalifikować do źródła przychodów zyski kapitałowe.
To rozróżnienie ma praktyczne znaczenie przy rozliczaniu dochodu, strat oraz stawki podatku. W przypadku dywidendy rzeczowej trzeba więc ustalić nie tylko wartość aktywa, lecz również jego podatkową kategorię.
Przykład – nieruchomość przekazana jako dywidenda o wartości 1 mln zł
Załóżmy, że spółka z o.o. podejmuje uchwałę o wypłacie wspólnikowi dywidendy brutto w wysokości 1 000 000 zł.
Zamiast pieniędzy przekazuje lokal użytkowy o wartości rynkowej 1 000 000 zł. Podatkowa wartość niezamortyzowana lokalu wynosi 400 000 zł.
Po stronie spółki przychód z art. 14a wynosi 1 000 000 zł. Przy założeniu możliwości rozpoznania kosztu 400 000 zł dochód związany z przekazaniem aktywa wynosi 600 000 zł. Przy stawce CIT 19% daje to 114 000 zł podatku na poziomie spółki. Jest to podatek związany z samym przekazaniem aktywa i odrębny od podatku od dywidendy po stronie wspólnika.
Jeżeli wspólnikiem jest krajowa osoba fizyczna, dywidenda 1 000 000 zł podlega co do zasady 19% zryczałtowanemu PIT, czyli 190 000 zł. Jeżeli dodatkowo przekazanie nieruchomości podlega VAT, trzeba policzyć także ten podatek. Dlatego przy dywidendzie rzeczowej rzeczywisty koszt podatkowy może być znacznie wyższy niż wynikałoby z samego 19% podatku od dywidendy.
Podatek u wspólnika – 19% PIT także wtedy, gdy nie otrzymuje pieniędzy
Po stronie wspólnika będącego osobą fizyczną dywidenda rzeczowa pozostaje przychodem z kapitałów pieniężnych. Forma świadczenia nie zmienia źródła przychodu.
Zgodnie z art. 17 ust. 1 pkt 4 ustawy o PIT:
Za przychody z kapitałów pieniężnych uważa się dywidendy i inne przychody z tytułu udziału w zyskach osób prawnych faktycznie uzyskane z tego udziału, w tym również:
a) dywidendy z akcji złożonych przez członków pracowniczych funduszy emerytalnych na rachunkach ilościowych,
b) oprocentowanie udziałów członkowskich z nadwyżki bilansowej (dochodu ogólnego) w spółdzielniach,
c) podział majątku likwidowanej osoby prawnej lub spółki,
d) wartość dokonanych na rzecz wspólników spółek, nieodpłatnych lub częściowo odpłatnych świadczeń, określoną według zasad wynikających z art. 11 ust. 2-2b.
Stawkę określa art. 30a ust. 1 pkt 4 ustawy o PIT:
Od uzyskanych dochodów (przychodów) z dywidend i innych przychodów z tytułu udziału w zyskach osób prawnych pobiera się 19% zryczałtowany podatek dochodowy, z zastrzeżeniem art. 52a.
Dywidenda rzeczowa tworzy tutaj praktyczny problem płynnościowy. Wspólnik otrzymuje aktywo, a spółka jako płatnik musi pobrać podatek w pieniądzu.
Zgodnie z art. 41 ust. 4 ustawy o PIT:
Płatnicy, o których mowa w ust. 1, są obowiązani pobierać zryczałtowany podatek dochodowy od dokonywanych wypłat (świadczeń) lub stawianych do dyspozycji podatnika pieniędzy lub wartości pieniężnych z tytułów określonych w art. 29, art. 30 ust. 1 pkt 2, 4-5a, 13-17 oraz art. 30a ust. 1 pkt 1-11 oraz 11b-13, z zastrzeżeniem ust. 4d, 5, 10, 12 i 21.
Dyrektor KIS w interpretacji indywidualnej z dnia 4 sierpnia 2017 r. (nr 0114-KDIP3-2.4011.130.2017.2.MG) potwierdził, że obowiązek płatnika istnieje również przy dywidendzie rzeczowej:
Mając na uwadze powyższe stwierdzić należy, że Spółka jako płatnik będzie zobowiązana do poboru zryczałtowanego podatku dochodowego od przekazanej w formie rzeczowej dywidendy na rzecz udziałowca Spółki.
Ta sama interpretacja zaakceptowała model, w którym wspólnik wpłaca spółce kwotę podatku, a spółka przekazuje ją do urzędu skarbowego. Organ podkreślił zarazem, że brak wpłaty przez wspólnika nie usuwa obowiązku płatnika.
Zatem w sytuacji, gdy wspólnik dokona wpłaty należnego zryczałtowanego podatku na konto Spółki, Spółka, jako płatnik przekaże podatek na rachunek właściwego urzędu skarbowego. Ponadto, gdy wspólnik nie dokona wpłaty należnego zryczałtowanego podatku na konto Spółki, Spółka nie będzie zwolniona z obowiązku płatnika, bowiem i tak zobowiązana będzie do wpłaty należnego zryczałtowanego podatku z własnych środków.
W praktyce rekomenduję uregulowanie sposobu sfinansowania PIT jeszcze przed przeniesieniem aktywa. Można przykładowo połączyć część rzeczową z częścią pieniężną albo zobowiązać wspólnika do przekazania spółce kwoty potrzebnej na pobór podatku. Dokumentacja powinna być spójna z uchwałą o podziale zysku i wartością przekazywanego składnika.
VAT od dywidendy rzeczowej – decyduje prawo do odliczenia przy nabyciu
W VAT dywidenda rzeczowa jest analizowana jako nieodpłatne przekazanie towaru należącego do przedsiębiorstwa. Podstawowe znaczenie ma to, czy spółce przysługiwało prawo do odliczenia VAT przy nabyciu, imporcie lub wytworzeniu przekazywanego towaru albo jego części składowych.
Zgodnie z art. 7 ust. 2 ustawy o VAT:
Przez dostawę towarów, o której mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się również przekazanie nieodpłatnie przez podatnika towarów należących do jego przedsiębiorstwa, w szczególności:
1) przekazanie lub zużycie towarów na cele osobiste podatnika lub jego pracowników, w tym byłych pracowników, wspólników, udziałowców, akcjonariuszy, członków spółdzielni i ich domowników, członków organów stanowiących osób prawnych, członków stowarzyszeń,
2) wszelkie inne darowizny
– jeżeli podatnikowi przysługiwało, w całości lub w części, prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego z tytułu nabycia, importu lub wytworzenia tych towarów lub ich części składowych.
Sformułowanie w całości lub w części ma duże znaczenie przy samochodach osobowych. Jeżeli przy nabyciu samochodu spółce przysługiwało choćby częściowe prawo do odliczenia VAT, przesłanka z art. 7 ust. 2 jest spełniona. Następnie trzeba ustalić podstawę opodatkowania i ewentualne zwolnienie.
Zgodnie z art. 29a ust. 2 ustawy o VAT:
W przypadku dostawy towarów, o której mowa w art. 7 ust. 2, podstawą opodatkowania jest cena nabycia towarów lub towarów podobnych, a gdy nie ma ceny nabycia – koszt wytworzenia, określone w momencie tej dostawy towarów.
Nieruchomość – czasem VAT nie wystąpi już na poziomie art. 7 ust. 2
W interpretacji Dyrektora KIS z dnia 13 maja 2025 r. (nr 0114-KDIP1-1.4012.351.2025.1.IZ) spółka zamierzała przekazać wspólnikom nieruchomość gruntową jako dywidendę. Przy jej nabyciu spółce nie przysługiwało prawo do odliczenia VAT. Organ stwierdził:
W przedmiotowej sprawie Wnioskodawcy nie przysługiwało prawo obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego z tytułu nabycia Nieruchomości Gruntowej. Zatem nie zostały spełnione warunki do uznania tej czynności za czynność zrównaną z odpłatną dostawą towarów w rozumieniu art. 7 ust. 2 ustawy o VAT. (…) wypłata dywidendy w formie niepieniężnej (…) nie będzie podlegać opodatkowaniu podatkiem VAT.
Jeżeli spółka miała prawo do odliczenia VAT, analiza idzie dalej. Przy nieruchomości zabudowanej trzeba między innymi sprawdzić zwolnienie odnoszące się do pierwszego zasiedlenia.
Zgodnie z art. 43 ust. 1 pkt 10 ustawy o VAT:
Zwalnia się od podatku dostawę budynków, budowli lub ich części, z wyjątkiem gdy:
a) dostawa jest dokonywana w ramach pierwszego zasiedlenia lub przed nim,
b) pomiędzy pierwszym zasiedleniem a dostawą budynku, budowli lub ich części upłynął okres krótszy niż 2 lata.
Przy gruncie niezabudowanym znaczenie ma z kolei jego przeznaczenie. Zgodnie z art. 43 ust. 1 pkt 9 ustawy o VAT:
Zwalnia się od podatku dostawę terenów niezabudowanych innych niż tereny budowlane.
Dlatego sama informacja, że przedmiotem dywidendy jest nieruchomość, nie pozwala ustalić VAT. Trzeba przeanalizować historię odliczeń, charakter gruntu albo zabudowy, pierwsze zasiedlenie, nakłady na ulepszenie oraz aktualny sposób wykorzystania nieruchomości.
Samochód – trzeba osobno sprawdzić wykup z leasingu
Przy samochodzie często rozstrzygające znaczenie ma faktura dokumentująca jego nabycie przez spółkę. Szczególnie widoczne jest to po leasingu operacyjnym, ponieważ raty leasingowe i późniejszy wykup są odrębnymi zdarzeniami na gruncie VAT.
W interpretacji Dyrektora KIS z dnia 9 września 2026 r. (nr 0113-KDIPT1-3.4012.587.2026.2.EG) organ analizował nieodpłatne przekazanie samochodu wspólnikom po wykupie z leasingu. Spółka miała nie odliczać VAT z faktury wykupu i nie wykorzystywać samochodu po wykupie w działalności. Dyrektor KIS zaakceptował brak VAT od późniejszego przekazania. W uzasadnieniu wskazano:
Znaczenie ma przy tym prawo do odliczenia podatku VAT przy nabyciu towaru, który następnie ma być przedmiotem nieodpłatnego przekazania. W analizowanym zdarzeniu przyszłym takim nabyciem będzie wykup Samochodu po zakończeniu umowy leasingu operacyjnego. Wykup Samochodu stanowi bowiem odrębną czynność od samego korzystania z Samochodu na podstawie umowy leasingu operacyjnego.
W przypadku dywidendy rzeczowej w postaci samochodu warto więc odtworzyć pełną historię nabycia oraz odliczeń. Sam fakt, że samochód przez kilka lat był używany w firmie, nie zastępuje analizy prawa do odliczenia przy jego nabyciu przez spółkę.
Czy przy przekazaniu nieruchomości jako dywidendy powstaje PCC?
Podatek od czynności cywilnoprawnych opiera się na zamkniętym katalogu czynności. Dywidenda rzeczowa jako taka nie została w nim wymieniona. Podstawą przeniesienia jest uchwała o podziale zysku oraz czynność wykonująca zobowiązanie korporacyjne, a nie umowa sprzedaży.
Zgodnie z art. 1 ust. 1 pkt 1 ustawy o PCC:
Podatkowi podlegają następujące czynności cywilnoprawne:
a) umowy sprzedaży oraz zamiany rzeczy i praw majątkowych,
b) umowy pożyczki pieniędzy lub rzeczy oznaczonych tylko co do gatunku,
c) (uchylona),
d) umowy darowizny – w części dotyczącej przejęcia przez obdarowanego długów i ciężarów albo zobowiązań darczyńcy,
e) umowy dożywocia,
f) umowy o dział spadku oraz umowy o zniesienie współwłasności – w części dotyczącej spłat lub dopłat,
g) (uchylona),
h) ustanowienie hipoteki,
i) ustanowienie odpłatnego użytkowania, w tym nieprawidłowego, oraz odpłatnej służebności,
j) umowy depozytu nieprawidłowego,
k) umowy spółki.
Przy prawidłowo skonstruowanej dywidendzie rzeczowej samo przeniesienie aktywa tytułem dywidendy nie mieści się w tym katalogu. W praktyce trzeba jednak pilnować, aby dokumentacja nie wprowadzała dodatkowej umowy sprzedaży, zamiany albo innej czynności objętej PCC.
Nieruchomość, samochód, udziały i maszyny – gdzie najczęściej pojawia się ryzyko?
| Aktywo | CIT spółki | PIT wspólnika | VAT | Co sprawdzić w pierwszej kolejności |
|---|---|---|---|---|
| Nieruchomość | Przychód z art. 14a i koszt według podatkowej wartości aktywa | 19% PIT od dywidendy u osoby fizycznej | Historia odliczeń, pierwsze zasiedlenie, rodzaj gruntu | Wycena i akt notarialny |
| Samochód | Przychód z art. 14a, koszt co do zasady według wartości niezamortyzowanej | 19% PIT od dywidendy | Prawo do odliczenia przy nabyciu lub wykupie, podstawa z art. 29a ust. 2 | Sposób sfinansowania PIT i historia wykupu |
| Udziały lub akcje | Przychód z art. 14a, możliwe źródło zysków kapitałowych | 19% PIT od dywidendy | Zależnie od rodzaju aktywa poza typowym mechanizmem VAT towarów | Koszt nabycia lub objęcia i kwalifikacja źródła |
| Maszyna lub wyposażenie | Przychód z art. 14a i koszt podatkowy aktywa | 19% PIT od dywidendy | Prawo do odliczenia przy nabyciu lub wytworzeniu | Wartość rynkowa i stan zużycia |
Tabela pokazuje, że rodzaj aktywa nie zmienia podstawowego mechanizmu CIT i PIT, ale może zasadniczo zmieniać VAT, źródło przychodu oraz sposób ustalenia kosztu podatkowego. Z tego powodu analizę dywidendy rzeczowej zaczynam zwykle od konkretnego składnika majątku, a nie od samej uchwały o podziale zysku.
Dlaczego stara linia orzecznicza może dziś wprowadzać w błąd?
W starszych materiałach można znaleźć pogląd, że wypłata dywidendy rzeczowej pozostaje neutralna po stronie spółki. Takie stanowisko rzeczywiście pojawiało się w orzecznictwie przed wprowadzeniem art. 14a ustawy o CIT.
Przykładowo w wyroku NSA z dnia 8 lutego 2012 r. (sygn. akt II FSK 1384/10) sąd stwierdził:
Wypłata dywidendy w naturze nie jest bowiem dla spółki odpłatnym zbyciem nieruchomości. Wypłata dywidendy w formie rzeczowej przez przyznanie udziału w nieruchomości jako substytut świadczenia pieniężnego nie powoduje więc powstania przychodu po stronie spółki.
To orzeczenie dotyczyło wcześniejszego stanu prawnego. Obecnie art. 14a ustawy o CIT wprost wymienia dywidendę w katalogu zobowiązań, których uregulowanie świadczeniem niepieniężnym prowadzi do powstania przychodu. Aktualna praktyka KIS opiera się właśnie na tym przepisie.
Jak przygotować dywidendę rzeczową, żeby znać koszt podatkowy przed uchwałą?
W podobnych sprawach zaczynam analizę od wyceny rynkowej aktywa i jego podatkowej wartości netto. Te dwie liczby pozwalają oszacować CIT po stronie spółki. Następnie ustalam wartość dywidendy brutto i sposób sfinansowania 19% PIT przez wspólnika. Dopiero później przechodzę do VAT, ponieważ jego wynik zależy od historii nabycia i odliczeń konkretnego składnika.
Przy nieruchomości trzeba równolegle sprawdzić dokumenty dotyczące nabycia, faktury VAT, ewidencję środków trwałych, odpisy amortyzacyjne, nakłady na ulepszenie, pierwsze zasiedlenie oraz przeznaczenie gruntu. Przy samochodzie znaczenie ma umowa leasingu, faktura wykupu i sposób wykorzystania pojazdu po wykupie. Przy udziałach lub akcjach potrzebne są dokumenty nabycia albo objęcia oraz historia rozliczenia kosztu podatkowego.
W mojej ocenie szczególnie ważne jest zachowanie zgodności pomiędzy wartością rynkową aktywa a kwotą dywidendy określoną w uchwale. Jeżeli aktywo jest warte więcej niż zobowiązanie dywidendowe, art. 14a podnosi przychód spółki do wartości rynkowej. Rozbieżność komplikuje również rozliczenie wspólnika i może wymagać dodatkowej analizy charakteru powstałego przysporzenia.
Podsumowanie
Dywidenda rzeczowa może być użytecznym sposobem przekazania wspólnikowi nieruchomości, samochodu albo innego składnika majątku bez angażowania gotówki spółki. Podatkowo jest jednak znacznie bardziej wielowarstwowa niż zwykła wypłata pieniężna.
W klasycznym modelu spółka rozpoznaje przychód na podstawie art. 14a ustawy o CIT, a następnie ustala koszt podatkowy przekazywanego aktywa. Wspólnik będący osobą fizyczną uzyskuje dywidendę opodatkowaną co do zasady 19% PIT, przy czym spółka pozostaje płatnikiem. Dodatkowo trzeba zbadać VAT. W przypadku nieruchomości znaczenie mają zwolnienia dotyczące gruntów i pierwszego zasiedlenia, a przy samochodzie przede wszystkim prawo do odliczenia VAT przy nabyciu albo wykupie.
Z praktycznego punktu widzenia decyzję o dywidendzie rzeczowej warto poprzedzić kalkulacją całego podatkowego kosztu transakcji. Sam fakt, że spółka nie wypłaca wspólnikowi pieniędzy, nie eliminuje podatków wymagających zapłaty w gotówce.
Potrzebujesz indywidualnej analizy podatkowej?
Opisz krótko swoją sytuację i zakres zagadnień, które chcesz przeanalizować.
Artur Chamot – licencjonowany doradca podatkowy (nr wpisu 13805) i radca prawny (nr wpisu GD/GD/2830). Z ponad 13-letnim doświadczeniem, specjalizuje się we wspieraniu przedsiębiorców i osób fizycznych w kluczowych obszarach podatków (CIT, PIT, VAT) i prawa gospodarczego. Praktyczne doświadczenie zdobywał, prowadząc złożone projekty, w tym badania due diligence w procesach M&A oraz prowadząc bieżące doradztwo podatkowe dla osób fizycznych i prawnych.