Dochody z zagranicy a podatek w Polsce – jak je rozliczyć?
Otrzymywanie wynagrodzenia z zagranicy może prowadzić do bardzo różnych skutków podatkowych. Osoba mieszkająca w Polsce może pracować fizycznie za granicą dla zagranicznego pracodawcy, wykonywać pracę zdalnie z Polski dla firmy niemieckiej lub amerykańskiej, pracować w ciągu jednego roku w kilku państwach albo przenieść się za granicę i jednocześnie zachować część swoich powiązań z Polską.
W każdej z tych sytuacji sposób rozliczenia PIT może wyglądać inaczej.
W swojej praktyce przy analizie dochodów zagranicznych zaczynam przede wszystkim od ustalenia rezydencji podatkowej, rzeczywistego miejsca wykonywania pracy, państwa siedziby pracodawcy oraz właściwej umowy o unikaniu podwójnego opodatkowania. Dopiero po ustaleniu tych elementów można określić, które państwo ma prawo opodatkować wynagrodzenie i jak rozliczyć je w Polsce.
Szczególnego znaczenia nabiera przy tym rozróżnienie dwóch metod unikania podwójnego opodatkowania. W jednym przypadku zagraniczny dochód może być w Polsce zwolniony i jedynie wpływać na wysokość stawki podatku od innych dochodów. W drugim zagraniczne wynagrodzenie podlega rozliczeniu również w Polsce, a podatek zapłacony za granicą podlega odliczeniu w ustawowym limicie.
Rezydencja podatkowa decyduje o zakresie opodatkowania w Polsce
Pierwszym etapem analizy powinno być ustalenie rezydencji podatkowej osoby uzyskującej dochód.
Zgodnie z art. 3 ust. 1 ustawy o PIT:
„Osoby fizyczne, jeżeli mają miejsce zamieszkania na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, podlegają obowiązkowi podatkowemu od całości swoich dochodów (przychodów) bez względu na miejsce położenia źródeł przychodów (nieograniczony obowiązek podatkowy)”.
Natomiast art. 3 ust. 1a ustawy o PIT stanowi:
„Za osobę mającą miejsce zamieszkania na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej uważa się osobę fizyczną, która:
- posiada na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej centrum interesów osobistych lub gospodarczych (ośrodek interesów życiowych) lub
- przebywa na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej dłużej niż 183 dni w roku podatkowym”.
Z kolei zgodnie z art. 3 ust. 2a ustawy o PIT:
„Osoby fizyczne, jeżeli nie mają na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej miejsca zamieszkania, podlegają obowiązkowi podatkowemu tylko od dochodów (przychodów) osiąganych na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej (ograniczony obowiązek podatkowy)”.
Polski rezydent podatkowy znajduje się więc co do zasady w systemie opodatkowania całości światowych dochodów. Obejmuje to również wynagrodzenia otrzymywane od zagranicznych pracodawców i dochody z pracy wykonywanej poza Polską.
Jednocześnie przepisy krajowe stosuje się z uwzględnieniem umów międzynarodowych. Wynika to wprost z art. 4a ustawy o PIT:
„Przepisy art. 3 ust. 1, 1a, 2a i 2b stosuje się z uwzględnieniem umów w sprawie unikania podwójnego opodatkowania, których stroną jest Rzeczpospolita Polska”.
W praktyce oznacza to, że samo stwierdzenie, iż podatnik spełnia polskie kryterium centrum interesów życiowych albo 183 dni, stanowi pierwszy etap analizy. Jeżeli również drugie państwo traktuje tę osobę jako swojego rezydenta, trzeba następnie zastosować właściwą umowę o unikaniu podwójnego opodatkowania i zawarte w niej reguły rozstrzygające podwójną rezydencję.
W sprawach tego rodzaju szczególne znaczenie mają miejsce stałego zamieszkania, ośrodek interesów życiowych, zwykłe przebywanie, sytuacja rodzinna, aktywność zawodowa i gospodarcza oraz faktyczny model życia podatnika. Pojedynczy element stanu faktycznego zwykle stanowi część znacznie szerszej analizy.
183 dni może mieć znaczenie w dwóch zupełnie różnych miejscach analizy
Liczba 183 dni bardzo często pojawia się przy dochodach zagranicznych, jednak może dotyczyć dwóch różnych zagadnień.
Pierwsze wynika z cytowanego art. 3 ust. 1a pkt 2 ustawy o PIT. Przebywanie w Polsce dłużej niż 183 dni w roku podatkowym stanowi jedną z krajowych przesłanek polskiej rezydencji podatkowej.
Drugi test 183 dni pojawia się w wielu umowach o unikaniu podwójnego opodatkowania w przepisach dotyczących pracy najemnej. Dotyczy on podziału prawa do opodatkowania wynagrodzenia pomiędzy państwo rezydencji pracownika a państwo, w którym praca jest faktycznie wykonywana.
W typowej konstrukcji umowy możliwość pozostawienia prawa do opodatkowania wyłącznie państwu rezydencji zależy łącznie od długości pobytu pracownika w drugim państwie, statusu pracodawcy oraz tego, czy wynagrodzenie jest ponoszone przez zakład pracodawcy znajdujący się w państwie wykonywania pracy. Dokładne warunki zawsze trzeba sprawdzić w umowie zawartej z konkretnym państwem.
Mówiąc prościej, 183 dni używane przy ustalaniu rezydencji podatkowej oraz 183 dni występujące w przepisach umowy dotyczących wynagrodzenia za pracę odpowiadają na dwa odrębne pytania.
Zagraniczny pracodawca i praca wykonywana z Polski
Jednym z problemów, które pojawiają się regularnie przy rozliczeniach międzynarodowych, jest praca zdalna z Polski dla zagranicznego przedsiębiorstwa.
Dla ustalenia miejsca opodatkowania wynagrodzenia znaczenie ma rzeczywiste miejsce wykonywania pracy. Sam rachunek bankowy za granicą albo siedziba pracodawcy w Niemczech, Wielkiej Brytanii czy Stanach Zjednoczonych stanowią jedynie część stanu faktycznego.
Jeżeli polski rezydent pracuje przez cały czas ze swojego mieszkania w Polsce dla zagranicznego pracodawcy, wynagrodzenie może podlegać bieżącemu rozliczeniu PIT w Polsce.
Znaczenie ma tutaj art. 44 ust. 1a ustawy o PIT:
„Podatnicy osiągający dochody bez pośrednictwa płatników:
- ze stosunku pracy z zagranicy,
- z emerytur i rent z zagranicy,
- z tytułów określonych w art. 13 pkt 2, 4 i 6-9, z zastrzeżeniem ust. 1 pkt 1
– są obowiązani bez wezwania wpłacać w ciągu roku podatkowego zaliczki na podatek dochodowy, według zasad określonych w ust. 3a”.
Art. 44 ust. 3a ustawy o PIT stanowi:
„Podatnicy uzyskujący dochody, o których mowa w ust. 1a, są obowiązani w terminie do 20 dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym dochód był uzyskany, a za grudzień – przed upływem terminu określonego na złożenie zeznania, wpłacać zaliczki miesięczne, stosując do uzyskanego dochodu najniższą stawkę podatkową określoną w skali, o której mowa w art. 27 ust. 1. Za dochód, o którym mowa w zdaniu pierwszym, uważa się uzyskane w ciągu miesiąca przychody po odliczeniu miesięcznych kosztów uzyskania w wysokości określonej w art. 22 ust. 2 lub 9 oraz zapłaconych w danym miesiącu składek, o których mowa w art. 26 ust. 1 pkt 2 lub 2a. Przy obliczaniu zaliczki podatnik może stosować wyższą stawkę podatkową określoną w skali, o której mowa w art. 27 ust. 1”.
Bardzo dobrze pokazuje to interpretacja Dyrektora KIS z 23 lipca 2026 r., nr 0114-KDIP3-2.4011.594.2026.2.JK2. Sprawa dotyczyła polskiego rezydenta zatrudnionego przez niemiecką spółkę i wykonującego pracę zdalnie ze swojego miejsca zamieszkania w Polsce. Spółka nie miała w Polsce siedziby, oddziału, przedstawicielstwa ani miejsca prowadzenia działalności. Dyrektor KIS wskazał:
„Pracownik (…) będzie miał obowiązek (…) wpłacać we własnym zakresie zaliczki na podatek dochodowy od osób fizycznych od wynagrodzenia ze stosunku pracy”.
W praktyce dla pracownika oznacza to dodatkowy obowiązek organizacyjny. Przy polskim pracodawcy zaliczki zasadniczo pobiera płatnik. Przy określonych modelach zatrudnienia przez podmiot zagraniczny obowiązek ich obliczenia i wpłacenia przechodzi bezpośrednio na pracownika.
Praca wykonywana fizycznie za granicą
Inaczej wygląda analiza osoby, która pozostaje polskim rezydentem podatkowym, ale rzeczywiście wykonuje pracę w drugim państwie.
W takim przypadku trzeba zastosować artykuł właściwej umowy o unikaniu podwójnego opodatkowania dotyczący pracy najemnej. W większości polskich umów konstrukcja opiera się na zasadzie, zgodnie z którą wynagrodzenie rezydenta jednego państwa może zostać opodatkowane również w drugim państwie, jeżeli właśnie tam wykonywana jest praca.
Następnie bada się szczególną regułę dotyczącą krótkotrwałego pobytu, najczęściej powiązaną z limitem 183 dni oraz statusem pracodawcy i zakładu.
Jeżeli zgodnie z właściwą umową drugie państwo otrzymuje prawo do opodatkowania wynagrodzenia, pojawia się kolejne pytanie: w jaki sposób Polska jako państwo rezydencji ma wyeliminować podwójne opodatkowanie?
Tutaj znaczenie ma jedna z dwóch metod: wyłączenie z progresją albo odliczenie proporcjonalne.
Metoda wyłączenia z progresją
Pierwszą metodę określa art. 27 ust. 8 ustawy o PIT:
„Jeżeli podatnik, o którym mowa w art. 3 ust. 1, oprócz dochodów podlegających opodatkowaniu, zgodnie z ust. 1, osiągał również dochody z tytułu działalności wykonywanej poza terytorium Rzeczypospolitej Polskiej lub ze źródeł przychodów znajdujących się poza terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, zwolnione od podatku na podstawie umów o unikaniu podwójnego opodatkowania lub innych umów międzynarodowych – podatek określa się w następujący sposób:
- do dochodów podlegających opodatkowaniu podatkiem dochodowym dodaje się dochody zwolnione od tego podatku i od sumy tych dochodów oblicza się podatek według skali określonej w ust. 1;
- ustala się stopę procentową tego podatku do tak obliczonej sumy dochodów;
- ustaloną zgodnie z pkt 2 stopę procentową stosuje się do dochodu podlegającego opodatkowaniu podatkiem dochodowym”.
W tej metodzie dochód zagraniczny objęty zwolnieniem nie zwiększa bezpośrednio polskiej podstawy opodatkowania. Może natomiast zwiększyć stopę procentową podatku stosowaną do innych dochodów opodatkowanych w Polsce według skali.
Przykładowo, Ministerstwo Finansów w wyjaśnieniach dotyczących dochodów z pracy wykonywanej za granicą wskazuje Niemcy jako państwo, w odniesieniu do którego przy typowym wynagrodzeniu za pracę może znajdować zastosowanie metoda wyłączenia z progresją.
Bardzo praktyczna konsekwencja tej metody dotyczy osoby, która uzyskała wyłącznie zagraniczne dochody zwolnione w Polsce i nie osiągała innych dochodów opodatkowanych według skali.
W interpretacji Dyrektora KIS z 7 sierpnia 2026 r., nr 0113-KDIPT2-3.4011.357.2026.3.JŚ analizowano wynagrodzenie polskiej rezydentki z pracy wykonywanej na Islandii. Organ stwierdził:
„nie jest Pani zobowiązana do wykazania w Polsce dochodów z umowy o pracę wykonywanej w Islandii w zeznaniu rocznym PIT-36 ani w załączniku PIT/ZG”.
W tej sprawie podatniczka nie posiadała innych dochodów opodatkowanych według skali, na które zagraniczny dochód miałby oddziaływać poprzez progresję.
Jeżeli natomiast podatnik posiada jednocześnie polskie dochody podlegające skali, zagraniczny dochód zwolniony może wpłynąć na efektywną stawkę podatku od dochodów polskich.
Metoda proporcjonalnego odliczenia
Druga metoda prowadzi do innego rezultatu.
Zgodnie z art. 27 ust. 9 ustawy o PIT:
„Jeżeli podatnik, o którym mowa w art. 3 ust. 1, osiąga również dochody z tytułu działalności wykonywanej poza terytorium Rzeczypospolitej Polskiej lub ze źródeł przychodów znajdujących się poza terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, a umowa o unikaniu podwójnego opodatkowania nie stanowi o zastosowaniu metody określonej w ust. 8, lub z państwem, w którym dochody są osiągane, Rzeczpospolita Polska nie zawarła umowy o unikaniu podwójnego opodatkowania, dochody te łączy się z dochodami ze źródeł przychodów położonych na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. W tym przypadku od podatku obliczonego od łącznej sumy dochodów odlicza się kwotę równą podatkowi dochodowemu zapłaconemu w obcym państwie. Odliczenie to nie może jednak przekroczyć tej części podatku obliczonego przed dokonaniem odliczenia, która proporcjonalnie przypada na dochód uzyskany w państwie obcym”.
Art. 27 ust. 9a ustawy o PIT uzupełnia tę zasadę:
„W przypadku podatnika, o którym mowa w art. 3 ust. 1, uzyskującego wyłącznie dochody z tytułu działalności wykonywanej poza terytorium Rzeczypospolitej Polskiej lub ze źródeł przychodów znajdujących się poza terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, które nie są zwolnione od podatku na podstawie umów o unikaniu podwójnego opodatkowania lub z państwem, w którym dochody są osiągane, Rzeczpospolita Polska nie zawarła umowy o unikaniu podwójnego opodatkowania, zasady określone w ust. 9 stosuje się odpowiednio”.
W praktyce zagraniczne wynagrodzenie trafia więc do polskiego rozliczenia. Od podatku obliczonego w Polsce podatnik odlicza podatek zapłacony za granicą, przy czym wysokość odliczenia jest ograniczona do części polskiego podatku proporcjonalnie przypadającej na zagraniczny dochód.
Sam fakt zapłacenia wysokiego podatku za granicą nie daje zatem prawa do odliczenia dowolnej kwoty. Jeżeli zagraniczny podatek przekracza limit wynikający z art. 27 ust. 9 ustawy o PIT, nadwyżka nie obniży polskiego PIT w ramach tego mechanizmu.
Ministerstwo Finansów wskazuje obecnie Holandię i Stany Zjednoczone jako przykłady państw, w odniesieniu do których przy dochodach z pracy stosowana jest metoda proporcjonalnego odliczenia.
Znaczenie tej metody bardzo jasno wyjaśnił również NSA w wyroku z 23 lipca 2025 r., II FSK 53/23:
„Przy zastosowaniu metody odliczenia proporcjonalnego obowiązek wykazywania w zeznaniu rocznym dochodu uzyskanego za granicą istnieje zawsze”.
Sąd wyjaśnił również, że zagraniczny podatek podlega odliczeniu jedynie do wysokości podatku przypadającego proporcjonalnie na dochód osiągnięty w obcym państwie.
Konwencja MLI może zmienić metodę wynikającą z pierwotnego tekstu umowy
Przy dochodach zagranicznych warto zwrócić szczególną uwagę na Konwencję MLI.
W odniesieniu do wielu umów o unikaniu podwójnego opodatkowania MLI zmieniła sposób eliminowania podwójnego opodatkowania. Dlatego w praktyce sprawdzam zarówno właściwą umowę z konkretnym państwem, jak i późniejsze modyfikacje wynikające z MLI.
Ma to znaczenie również wtedy, gdy podatnik od wielu lat pracuje w tym samym kraju i pamięta sposób rozliczenia stosowany kilka lat wcześniej. Aktualną metodę należy ustalić dla konkretnego państwa i konkretnego roku podatkowego.
Ministerstwo Finansów również wskazuje na konieczność uwzględniania zmian wprowadzonych przez MLI.
Jak przeliczyć zagraniczne wynagrodzenie na złote?
Kolejnym praktycznym problemem jest przeliczenie wynagrodzenia wypłacanego w euro, dolarach, funtach albo innej walucie.
Regułę określa art. 11a ustawy o PIT:
- Przychody w walutach obcych przelicza się na złote według kursu średniego walut obcych ogłaszanego przez Narodowy Bank Polski z ostatniego dnia roboczego poprzedzającego dzień uzyskania przychodu.
- Koszty poniesione w walutach obcych przelicza się na złote według kursu średniego ogłaszanego przez Narodowy Bank Polski z ostatniego dnia roboczego poprzedzającego dzień poniesienia kosztu.
- Kwoty uprawniające do odliczenia od dochodu, podstawy obliczenia podatku lub obniżenia podatku, wydatki oraz podatek, wyrażone w walutach obcych przelicza się na złote według kursu średniego walut obcych ogłaszanego przez Narodowy Bank Polski z ostatniego dnia roboczego poprzedzającego dzień poniesienia wydatku lub zapłaty podatku”.
W praktyce oznacza to konieczność osobnego ustalenia daty uzyskania poszczególnych wypłat. Przy comiesięcznym wynagrodzeniu podatnik może więc stosować różne kursy dla kolejnych miesięcy.
Osobno przelicza się podatek zapłacony za granicą. Tutaj znaczenie ma dzień zapłaty podatku, a nie dzień otrzymania wynagrodzenia.
To jeden z elementów, który często powoduje różnice pomiędzy prostym przepisaniem wartości z zagranicznego rocznego dokumentu podatkowego a prawidłowym polskim rozliczeniem.
Pracownik przebywający czasowo za granicą może pomniejszyć przychód o część diety
Przy pracy wykonywanej za granicą warto również pamiętać o zwolnieniu przewidzianym w art. 21 ust. 1 pkt 20 ustawy o PIT.
Zgodnie z tym przepisem wolna od podatku jest:
„część przychodów osób, o których mowa w art. 3 ust. 1, przebywających czasowo za granicą i uzyskujących w związku z tym pobytem przychody ze stosunku służbowego, stosunku pracy, pracy nakładczej oraz spółdzielczego stosunku pracy, za każdy dzień pobytu za granicą, w którym podatnik pozostawał w stosunku służbowym, stosunku pracy, pracy nakładczej oraz spółdzielczym stosunku pracy, w kwocie odpowiadającej 30% diety określonej w przepisach w sprawie wysokości oraz warunków ustalania należności przysługujących pracownikowi zatrudnionemu w państwowej lub samorządowej jednostce sfery budżetowej z tytułu podróży służbowej poza granicami kraju, z zastrzeżeniem ust. 15 i 15c”.
Dla podatnika oznacza to, że przed obliczeniem polskiego dochodu z zagranicznego stosunku pracy trzeba ustalić liczbę dni pobytu za granicą spełniających warunki przepisu oraz właściwą wysokość diety dla danego państwa.
Przy dłuższym okresie zatrudnienia różnica może być podatkowo istotna.
Zaliczki na PIT przy pracy za granicą
Sposób wpłacania zaliczek zależy również od tego, gdzie podatnik przebywa w czasie uzyskiwania dochodu.
Przy pracy wykonywanej z Polski dla zagranicznego pracodawcy zastosowanie może znaleźć opisany wcześniej art. 44 ust. 1a i ust. 3a ustawy o PIT, a więc miesięczne samodzielne wpłacanie zaliczek.
Odrębna reguła została przewidziana dla polskiego rezydenta czasowo przebywającego za granicą.
Art. 44 ust. 7 ustawy o PIT stanowi:
„Podatnicy, o których mowa w art. 3 ust. 1, czasowo przebywający za granicą, którzy osiągają dochody ze źródeł przychodów położonych poza terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, są obowiązani w terminie do 20 dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym wrócili do kraju, wpłacić zaliczkę na podatek dochodowy. Jeżeli termin płatności przypada po zakończeniu roku podatkowego, należny podatek jest płatny przed upływem terminu określonego na złożenie zeznania. Do obliczenia należnej zaliczki stosuje się odpowiednio ust. 3a oraz 3c”.
Reguły dotyczące zaliczek również stosuje się z uwzględnieniem właściwej umowy o unikaniu podwójnego opodatkowania. Dlatego przed dokonaniem wpłaty trzeba najpierw ustalić, czy dany dochód rzeczywiście podlega bieżącemu opodatkowaniu w Polsce.
PIT-36 i PIT/ZG – jak wykazać dochody z zagranicy?
Podstawowy termin złożenia rocznego zeznania wynika z art. 45 ust. 1 ustawy o PIT:
„Podatnicy są obowiązani składać urzędom skarbowym zeznanie, według ustalonego wzoru, o wysokości osiągniętego dochodu (poniesionej straty) w roku podatkowym, w terminie od dnia 15 lutego do dnia 30 kwietnia roku następującego po roku podatkowym. Zeznania złożone przed początkiem terminu uznaje się za złożone w dniu 15 lutego roku następującego po roku podatkowym”.
Przy zagranicznym wynagrodzeniu najczęściej właściwym formularzem będzie PIT-36 wraz z PIT/ZG.
Przy metodzie proporcjonalnego odliczenia zagraniczny dochód trzeba wykazać również wtedy, gdy był jedynym dochodem podatnika. Wynika to zarówno z art. 27 ust. 9a ustawy o PIT, jak i z przytoczonego wcześniej stanowiska NSA.
Przy metodzie wyłączenia z progresją sytuacja jest inna. Jeżeli podatnik osiąga również polskie dochody opodatkowane według skali albo chce zastosować określone preferencyjne rozliczenie, zagraniczny dochód służy do ustalenia stopy procentowej i jest wykazywany w odpowiednim rozliczeniu. Przy wyłącznie zagranicznych dochodach zwolnionych metodą wyłączenia z progresją obowiązek złożenia PIT-36 może w ogóle nie powstać, co dobrze pokazuje przytoczona wcześniej interpretacja dotycząca pracy w Islandii.
Załącznik PIT/ZG sporządza się odrębnie dla każdego państwa. Jeżeli podatnik pracował przykładowo przez część roku w Holandii, a następnie w Niemczech, oba państwa trzeba przeanalizować oddzielnie.
Ulga abolicyjna przy metodzie proporcjonalnego odliczenia
Przy metodzie proporcjonalnego odliczenia trzeba dodatkowo sprawdzić możliwość zastosowania ulgi abolicyjnej.
Art. 27g ustawy o PIT stanowi:
- Podatnik podlegający obowiązkowi podatkowemu określonemu w art. 3 ust. 1, rozliczający na zasadach określonych w art. 27 ust. 9 albo 9a uzyskane w roku podatkowym poza terytorium Rzeczypospolitej Polskiej dochody:
- ze źródeł, o których mowa w art. 12 ust. 1, art. 13, art. 14, lub
- z praw majątkowych w zakresie praw autorskich i praw pokrewnych w rozumieniu odrębnych przepisów, z wykonywanej poza terytorium Rzeczypospolitej Polskiej działalności artystycznej, literackiej, naukowej, oświatowej i publicystycznej, z wyjątkiem dochodów (przychodów) uzyskanych z tytułu korzystania z tych praw lub rozporządzania nimi
- Odliczeniu podlega kwota stanowiąca różnicę między podatkiem obliczonym zgodnie z art. 27 ust. 9 albo 9a a kwotą podatku obliczonego od dochodów ze źródeł, o których mowa w ust. 1, przy zastosowaniu do tych dochodów zasad określonych w art. 27 ust. 8. Odliczenie to nie może jednak przekroczyć kwoty 1360 zł.
- Odliczenia nie stosuje się, gdy dochody ze źródeł, o których mowa w ust. 1, uzyskane zostały w krajach i na terytoriach wymienionych w rozporządzeniu wydanym na podstawie art. 23v ust. 2.
- Przepisy ust. 1-3 stosuje się odpowiednio do podatku obliczanego zgodnie z art. 30c.
- Przepisu ust. 2 zdanie drugie nie stosuje się do dochodów osiąganych w roku podatkowym poza terytorium Rzeczypospolitej Polskiej ze źródeł, o których mowa w art. 12 ust. 1 oraz art. 13 pkt 8 lit. a i pkt 9, jeżeli dochody te są osiągane z tytułu pracy lub usług wykonywanych poza terytorium lądowym państw”.
Dla większości osób pracujących na lądzie zasadnicze znaczenie ma obecnie limit 1360 zł. W efekcie ulga abolicyjna w znacznie mniejszym stopniu niż kiedyś zrównuje ekonomiczny rezultat metody proporcjonalnego odliczenia z metodą wyłączenia z progresją.
Wyjątek przewidziany w ust. 5 ma duże znaczenie przede wszystkim przy określonych rodzajach pracy wykonywanej poza terytorium lądowym państw.
Zagraniczna działalność gospodarcza wymaga odrębnej analizy
Podobne zasady dotyczące rezydencji podatkowej i umów międzynarodowych mają znaczenie również wtedy, gdy podatnik otrzymuje pieniądze w ramach działalności gospodarczej.
Tutaj pojawiają się jednak dodatkowe zagadnienia. Trzeba ustalić przede wszystkim, gdzie działalność jest faktycznie wykonywana, czy w drugim państwie powstaje zakład podatkowy, z którym państwem związany jest dany dochód oraz jaką metodę unikania podwójnego opodatkowania przewiduje właściwa umowa.
Sama rejestracja działalności albo spółki za granicą stanowi jeden z elementów analizy. Przy pracy wykonywanej rzeczywiście z Polski istotne stają się polska rezydencja przedsiębiorcy, miejsce wykonywania czynności i regulacje dotyczące zakładu.
W mojej ocenie temu zagadnieniu warto poświęcić osobny artykuł, ponieważ problemy przedsiębiorcy pracującego z Polski dla zagranicznych klientów są istotnie szersze niż rozliczenie zagranicznej umowy o pracę.
Wynagrodzenie, dywidenda, najem i emerytura mogą być rozliczane według różnych zasad
Przy zagranicznych dochodach kluczowa jest również prawidłowa kwalifikacja źródła przychodu.
Umowy o unikaniu podwójnego opodatkowania zawierają odrębne regulacje między innymi dla pracy najemnej, działalności gospodarczej, wynagrodzeń członków zarządu, dywidend, odsetek, należności licencyjnych, emerytur i rent oraz dochodów z nieruchomości.
Dlatego zagranicznego przelewu nie powinno się kwalifikować wyłącznie na podstawie jego opisu bankowego. Analiza powinna obejmować podstawę prawną wypłaty, umowę, rzeczywisty charakter wykonywanych czynności i odpowiedni artykuł właściwej umowy międzynarodowej.
Z perspektywy praktyki doradczej ma to szczególne znaczenie przy osobach uzyskujących w jednym roku kilka rodzajów zagranicznych dochodów, na przykład wynagrodzenie za pracę, dywidendę z zagranicznej spółki i przychód z najmu zagranicznej nieruchomości. Każda z tych kategorii może wymagać odrębnego sposobu rozliczenia.
Jakie dokumenty warto przygotować do rozliczenia dochodów zagranicznych?
Przed rozpoczęciem rozliczenia warto zgromadzić przede wszystkim umowę z pracodawcą albo kontrahentem, miesięczne zestawienia wynagrodzeń, roczne zagraniczne dokumenty podatkowe, potwierdzenia faktycznej zapłaty podatku za granicą, informacje o okresach fizycznego pobytu w poszczególnych państwach oraz dokumenty dotyczące miejsca zamieszkania i rezydencji podatkowej.
Przy metodzie proporcjonalnego odliczenia szczególne znaczenie ma dokumentacja podatku rzeczywiście zapłaconego za granicą. Przy przeliczaniu kwot na złote przydatne są również dokładne daty otrzymania poszczególnych wynagrodzeń i zapłaty zagranicznego podatku.
Jeżeli sprawa obejmuje zmianę miejsca zamieszkania w trakcie roku, pracę w kilku państwach albo równoczesną aktywność zawodową w Polsce i za granicą, warto przygotować także chronologię pobytów. W podobnych sprawach właśnie ustalenie kolejnych okresów i przyporządkowanie do nich konkretnych dochodów często porządkuje całą późniejszą analizę podatkową.
Kiedy przy dochodach z zagranicy warto rozważyć interpretację indywidualną?
Interpretacja indywidualna może być szczególnie użyteczna wtedy, gdy wątpliwość dotyczy sposobu zastosowania polskich przepisów do konkretnego modelu zatrudnienia lub działalności.
W praktyce dotyczy to między innymi pracy zdalnej z Polski dla zagranicznego przedsiębiorstwa, obowiązku samodzielnego wpłacania zaliczek, nietypowego źródła wynagrodzenia albo sytuacji, w której określone świadczenie trudno jednoznacznie zakwalifikować.
Przy samej rezydencji podatkowej trzeba pamiętać, że rezultat bardzo silnie zależy od pełnego opisu okoliczności faktycznych. W sprawach transgranicznych precyzyjne przedstawienie miejsca zamieszkania, powiązań osobistych i gospodarczych, okresów pobytu, źródeł dochodów i planów podatnika ma bezpośredni wpływ na wartość uzyskanej interpretacji.
Najczęściej zadawane pytania
Czy zagraniczny pracodawca oznacza rozliczenie podatku za granicą?
Miejsce opodatkowania wynagrodzenia ustala się na podstawie rezydencji podatkowej pracownika, faktycznego miejsca wykonywania pracy oraz właściwej umowy o unikaniu podwójnego opodatkowania. Pracownik mieszkający i pracujący zdalnie w Polsce dla zagranicznego przedsiębiorstwa może rozliczać wynagrodzenie w Polsce i samodzielnie wpłacać zaliczki.
Czy podatek zapłacony za granicą zawsze można w całości odliczyć w Polsce?
Przy metodzie proporcjonalnego odliczenia art. 27 ust. 9 ustawy o PIT ogranicza odliczenie do części polskiego podatku proporcjonalnie przypadającej na zagraniczny dochód. Wysokość rzeczywiście zapłaconego podatku zagranicznego oraz polski limit trzeba więc ustalić oddzielnie.
Czy trzeba składać PIT w Polsce, gdy cały dochód pochodzi z zagranicy?
Odpowiedź zależy przede wszystkim od właściwej metody unikania podwójnego opodatkowania. Przy metodzie proporcjonalnego odliczenia zagraniczny dochód trzeba wykazać w polskim zeznaniu również wtedy, gdy był jedynym dochodem podatnika. Przy dochodzie objętym metodą wyłączenia z progresją i braku innych dochodów opodatkowanych według skali obowiązek złożenia PIT-36 może nie powstać.
Czy do każdego kraju składa się osobny PIT/ZG?
Tak. Jeżeli podatnik ma obowiązek wykazania zagranicznych dochodów, załącznik PIT/ZG sporządza się oddzielnie dla każdego państwa, z którego uzyskał dochód.
Czy 183 dni przesądza o sposobie opodatkowania zagranicznego wynagrodzenia?
Test 183 dni należy odnieść do konkretnego zagadnienia. W ustawie o PIT jest on jedną z przesłanek polskiej rezydencji podatkowej. W umowach o unikaniu podwójnego opodatkowania podobny limit może stanowić jeden z kilku warunków określających państwo uprawnione do opodatkowania wynagrodzenia za pracę. Pełna analiza obejmuje również pozostałe warunki właściwej umowy oraz sytuację rezydencyjną podatnika.
Potrzebujesz indywidualnej analizy podatkowej?
Opisz krótko swoją sytuację i zakres zagadnień, które chcesz przeanalizować.
Artur Chamot – licencjonowany doradca podatkowy (nr wpisu 13805) i radca prawny (nr wpisu GD/GD/2830). Z ponad 13-letnim doświadczeniem, specjalizuje się we wspieraniu przedsiębiorców i osób fizycznych w kluczowych obszarach podatków (CIT, PIT, VAT) i prawa gospodarczego. Praktyczne doświadczenie zdobywał, prowadząc złożone projekty, w tym badania due diligence w procesach M&A oraz prowadząc bieżące doradztwo podatkowe dla osób fizycznych i prawnych.