Ceny transferowe 2026 – kiedy powstaje obowiązek dokumentacyjny i kto składa TPR?
Ceny transferowe kojarzą się często z dużymi międzynarodowymi grupami kapitałowymi. W praktyce obowiązki dokumentacyjne pojawiają się również w znacznie mniejszych polskich grupach, w spółkach rodzinnych, przy pożyczkach pomiędzy spółkami, usługach zarządczych, najmie, sprzedaży towarów, poręczeniach oraz innych rozliczeniach pomiędzy podmiotami powiązanymi.
Dla podatnika CIT najważniejsze jest prawidłowe przejście przez kilka kolejnych etapów. Najpierw trzeba ustalić, czy strony są podmiotami powiązanymi i czy dane działanie stanowi transakcję kontrolowaną. Następnie należy określić charakter transakcji, jej wartość i sposób agregacji, porównać ją z właściwym progiem dokumentacyjnym oraz sprawdzić ewentualne zwolnienia. Dopiero na końcu można prawidłowo odpowiedzieć, czy trzeba sporządzić local file i czy należy złożyć informację TPR.
W praktyce mojej Kancelarii właśnie etap ustalania wartości i jednorodności transakcji jest źródłem wielu problemów. Podatnicy często patrzą na pojedynczą fakturę albo pojedynczego kontrahenta, podczas gdy ustawa nakazuje w określonych przypadkach sumować transakcje o charakterze jednorodnym. Z drugiej strony przekroczenie progu nie zawsze prowadzi do obowiązku sporządzenia lokalnej dokumentacji, ponieważ ustawa przewiduje kilka zwolnień.
Ceny transferowe w CIT – od czego zacząć analizę?
Punktem wyjścia jest zasada ceny rynkowej. Obowiązuje ona niezależnie od tego, czy dana transakcja przekracza próg dokumentacyjny. Dokumentacja służy wykazaniu rynkowości w przypadkach objętych obowiązkiem, natomiast sam obowiązek ustalania warunków rynkowych wynika wcześniej z art. 11c ustawy o CIT.
„1. Podmioty powiązane są obowiązane ustalać ceny transferowe na warunkach, które ustaliłyby między sobą podmioty niepowiązane.
2. Jeżeli w wyniku istniejących powiązań zostaną ustalone lub narzucone warunki różniące się od warunków, które ustaliłyby między sobą podmioty niepowiązane, i w wyniku tego podatnik wykazuje dochód niższy (stratę wyższą) od tego, jakiego należałoby oczekiwać, gdyby wymienione powiązania nie istniały, organ podatkowy określa dochód (stratę) podatnika bez uwzględnienia warunków wynikających z tych powiązań.
3. Określając wysokość dochodu (straty) podatnika w sytuacji, o której mowa w ust. 2, organ podatkowy bierze pod uwagę faktyczny przebieg i okoliczności zawarcia i realizacji transakcji kontrolowanej oraz zachowanie stron tej transakcji.
4. W przypadku gdy organ podatkowy uzna, że w porównywalnych okolicznościach podmioty niepowiązane kierujące się racjonalnością ekonomiczną nie zawarłyby danej transakcji kontrolowanej lub zawarłyby inną transakcję, lub dokonałyby innej czynności, zwanych dalej „transakcją właściwą”, uwzględniając:
- warunki, które ustaliły między sobą podmioty powiązane,
- fakt, że warunki ustalone między podmiotami powiązanymi uniemożliwiają określenie ceny transferowej na takim poziomie, na jaki zgodziłyby się podmioty niepowiązane kierujące się racjonalnością ekonomiczną uwzględniając opcje realistycznie dostępne w momencie zawarcia transakcji
– organ ten określa dochód (stratę) podatnika bez uwzględnienia transakcji kontrolowanej, a w przypadku gdy jest to uzasadnione, określa dochód (stratę) podatnika z transakcji właściwej względem transakcji kontrolowanej.
5. Podstawą zastosowania ust. 4 nie może być wyłącznie:
- trudność w weryfikacji ceny transferowej przez organ podatkowy albo
- brak porównywalnych transakcji występujących pomiędzy podmiotami niepowiązanymi w porównywalnych okolicznościach”..
W praktyce oznacza to, że samo pozostawanie poniżej progu 2 mln zł albo 10 mln zł nie daje swobody w dowolnym ustalaniu wynagrodzenia pomiędzy podmiotami powiązanymi. Cena, oprocentowanie, marża, czynsz albo inne warunki rozliczeń powinny odpowiadać warunkom rynkowym.
Kiedy podmioty są powiązane?
Najbardziej oczywistym przypadkiem jest powiązanie kapitałowe. Ustawa obejmuje jednak również prawa głosu, udział w zysku lub majątku, faktyczną zdolność osoby fizycznej do wpływania na kluczowe decyzje gospodarcze, a także określone relacje rodzinne. Dlatego analiza powiązań powinna obejmować rzeczywistą strukturę właścicielską i decyzyjną.
„1. Ilekroć w niniejszym rozdziale jest mowa o:
4) podmiotach powiązanych – oznacza to:
a) podmioty, z których jeden podmiot wywiera znaczący wpływ na co najmniej jeden inny podmiot, lub
b) podmioty, na które wywiera znaczący wpływ:
– ten sam inny podmiot lub
– małżonek, krewny lub powinowaty do drugiego stopnia osoby fizycznej wywierającej znaczący wpływ na co najmniej jeden podmiot, lub
c) spółkę niebędącą osobą prawną i jej wspólnika, lub
ca) spółkę, o której mowa w art. 1 ust. 3 pkt 1, i jej komplementariusza, lub
cb) spółkę, o której mowa w art. 1 ust. 3 pkt 1a, i jej wspólnika, lub
d) podatnika i jego zagraniczny zakład, a w przypadku podatkowej grupy kapitałowej – spółkę kapitałową wchodzącą w jej skład i jej zagraniczny zakład;
6) transakcji kontrolowanej – oznacza to identyfikowane na podstawie rzeczywistych zachowań stron działania o charakterze gospodarczym, w tym przypisywanie dochodów do zagranicznego zakładu, których warunki zostały ustalone lub narzucone w wyniku powiązań.
2. Przez wywieranie znaczącego wpływu, o którym mowa w ust. 1 pkt 4 lit. a i b, rozumie się:
- posiadanie bezpośrednio lub pośrednio co najmniej 25%:
- udziałów w kapitale lub
- praw głosu w organach kontrolnych, stanowiących lub zarządzających, lub
- udziałów lub praw do udziału w zyskach, stratach, lub majątku, lub ich ekspektatywy, w tym jednostek uczestnictwa i certyfikatów inwestycyjnych, lub
- faktyczną zdolność osoby fizycznej do wpływania na podejmowanie kluczowych decyzji gospodarczych przez osobę prawną lub jednostkę organizacyjną nieposiadającą osobowości prawnej, lub
- pozostawanie w związku małżeńskim albo występowanie pokrewieństwa lub powinowactwa do drugiego stopnia”..
Mówiąc prościej, próg 25% jest bardzo ważny przy typowych powiązaniach kapitałowych, ale stanowi tylko część definicji. W sprawach analizowanych przeze mnie szczególnej uwagi wymagają sytuacje, w których jedna osoba kontroluje kilka podmiotów, wspólnik prowadzi równolegle działalność gospodarczą albo istotny wpływ na decyzje wynika z relacji faktycznych, a nie wyłącznie z wpisu w KRS.
Kiedy powstaje obowiązek sporządzenia lokalnej dokumentacji cen transferowych?
Podstawowe progi dokumentacyjne są stosunkowo proste liczbowo. Trudność polega na prawidłowym ustaleniu tego, co trzeba z nimi porównać. Ustawa odnosi próg do transakcji kontrolowanej o charakterze jednorodnym, a następnie nakazuje ustalać go odrębnie dla strony kosztowej i przychodowej.
„1. Podmioty powiązane są obowiązane do sporządzania w postaci elektronicznej lokalnej dokumentacji cen transferowych za rok podatkowy, w terminie do końca dziesiątego miesiąca po zakończeniu roku podatkowego, w celu wykazania, że ceny transferowe zostały ustalone na warunkach, które ustaliłyby między sobą podmioty niepowiązane.
2. Lokalna dokumentacja cen transferowych jest sporządzana dla transakcji kontrolowanej o charakterze jednorodnym, której wartość przekracza w roku podatkowym następujące progi dokumentacyjne:
- 10 000 000 zł – w przypadku transakcji towarowej;
- 10 000 000 zł – w przypadku transakcji finansowej;
- 2 000 000 zł – w przypadku transakcji usługowej;
- 2 000 000 zł – w przypadku innej transakcji niż określona w pkt 1-3.
2a. W przypadku transakcji kontrolowanych z podmiotem mającym miejsce zamieszkania, siedzibę lub zarząd na terytorium lub w kraju stosującym szkodliwą konkurencję podatkową lub zagranicznym zakładem położonym na terytorium lub w kraju stosującym szkodliwą konkurencję podatkową, próg dokumentacyjny wynosi:
- 2 500 000 zł – w przypadku transakcji finansowej;
- 500 000 zł – w przypadku transakcji innej niż transakcja finansowa.
3. Progi dokumentacyjne są ustalane odrębnie dla:
- każdej transakcji kontrolowanej o charakterze jednorodnym niezależnie od przyporządkowania transakcji kontrolowanej do transakcji towarowych, finansowych, usługowych albo innych transakcji;
- strony kosztowej i przychodowej.
4. Wartość transakcji kontrolowanej o charakterze jednorodnym, o której mowa w ust. 2-3, jest ustalana bez względu na liczbę dokumentów księgowych, dokonanych lub otrzymanych płatności oraz podmiotów powiązanych, z którymi zawierana jest transakcja kontrolowana.
5. Przy ocenie, czy transakcja kontrolowana ma charakter jednorodny, uwzględnia się:
- jednolitość transakcji kontrolowanej w ujęciu ekonomicznym oraz
- kryteria porównywalności określone w przepisach wydanych na podstawie art. 11j ust. 1 pkt 1, oraz
- metody weryfikacji cen transferowych, o których mowa w art. 11d ust. 1-3, oraz
- inne istotne okoliczności transakcji kontrolowanej”..
| Rodzaj transakcji | Standardowy próg dokumentacyjny | Próg przy transakcji kontrolowanej z podmiotem rajowym |
|---|---|---|
| Towarowa | 10 000 000 zł | 500 000 zł |
| Finansowa | 10 000 000 zł | 2 500 000 zł |
| Usługowa | 2 000 000 zł | 500 000 zł |
| Inna | 2 000 000 zł | 500 000 zł |
W praktyce próg 2 mln zł pojawia się bardzo często przy usługach świadczonych pomiędzy spółkami z tej samej grupy, usługach zarządczych, księgowych, IT, marketingowych, najmie i szeregu innych rozliczeń. Dla towarów i transakcji finansowych zasadniczy próg wynosi 10 mln zł.
Jednorodność transakcji – kilka faktur i kilku kontrahentów może tworzyć jeden próg
To jeden z najważniejszych elementów całej analizy. Art. 11k ust. 4 nakazuje ustalać wartość transakcji jednorodnej bez względu na liczbę dokumentów księgowych, płatności i podmiotów powiązanych. W konsekwencji kilka umów albo wiele faktur może zostać objętych jednym progiem dokumentacyjnym, jeżeli ekonomicznie tworzą jednorodną transakcję kontrolowaną.
Bardzo wyraźnie potwierdza to interpretacja Dyrektora KIS z 13 lipca 2026 r., nr 0111-KDIB1-1.4010.225.2026.1.MF, w której organ wskazał:
„Jak wynika z powyższego progi ustalone są odrębnie dla każdego zbioru pojedynczych transakcji kontrolowanych o charakterze jednorodnym – co oznacza, że wartości pojedynczych transakcji kontrolowanych o jednorodnym charakterze na potrzeby określenia obowiązku sporządzania dokumentacji cen transferowych sumuje się i następnie określa się, do której z kategorii transakcji wskazanych w art. 11k ust. 2 ustawy o CIT można zakwalifikować transakcje jednorodne. Po wybraniu kategorii transakcji zsumowaną wartość pojedynczych transakcji kontrolowanych o jednorodnym charakterze odnosi się do progu przewidzianego dla danej kategorii transakcji”.
Dla podatnika oznacza to, że analiza prowadzona wyłącznie po numerach faktur albo po pojedynczych kontrahentach może dać błędny wynik. W praktyce zaczynam od identyfikacji ekonomicznego charakteru świadczeń. Dopiero później przyporządkowuję do nich umowy, faktury i kontrahentów oraz ustalam stronę przychodową i kosztową.
Jak ustala się wartość transakcji kontrolowanej?
Kolejny częsty błąd polega na utożsamianiu wartości transakcji z przychodem podatkowym albo z kwotą zapłaconą w danym roku. Ustawa wprowadza własne reguły. Dla pożyczki znaczenie ma kapitał, dla gwarancji suma gwarancyjna, a przy pozostałych transakcjach wartość właściwa dla danego świadczenia. Kolejność dokumentów służących do ustalenia wartości również wynika wprost z ustawy.
„1. Wartość transakcji kontrolowanej, o której mowa w art. 11k ust. 2 i 2a, odpowiada:
- wartości kapitału – w przypadku pożyczki, kredytu lub depozytu;
- wartości nominalnej – w przypadku emisji obligacji;
- sumie gwarancyjnej – w przypadku poręczenia lub gwarancji;
- wartości przypisanych przychodów lub kosztów – w przypadku przypisania dochodu (straty) do zakładu zagranicznego;
- łącznej wartości wkładów wniesionych do spółki niemającej osobowości prawnej – w przypadku umowy takiej spółki;
- wartości właściwej dla danej transakcji kontrolowanej – w przypadku pozostałych transakcji.
2. Wartość transakcji kontrolowanej, o której mowa w art. 11k ust. 2 i 2a, określa się na podstawie:
- otrzymanych lub wystawionych faktur dotyczących danego roku podatkowego albo
- umów lub innych dokumentów – w przypadku gdy faktura nie została wystawiona lub w przypadku transakcji finansowych, albo
- otrzymanych lub przekazanych płatności – w przypadku gdy nie jest możliwe określenie tej wartości na podstawie pkt 1 i 2.
2a. Wartość transakcji kontrolowanej, o której mowa w art. 11k ust. 2 i 2a, pomniejsza się o podatek od towarów i usług, z wyjątkiem podatku od towarów i usług, który zgodnie z przepisami o podatku od towarów i usług nie stanowi podatku naliczonego, oraz naliczonego podatku od towarów i usług, w tej części, w której zgodnie z przepisami o podatku od towarów i usług podatnikowi nie przysługuje obniżenie kwoty lub zwrot różnicy podatku od towarów i usług.
3. Określając wartość transakcji kontrolowanych o charakterze jednorodnym, o których mowa w ust. 1, nie uwzględnia się wartości transakcji kontrolowanych, o których mowa w art. 11n.
4. Wartość transakcji kontrolowanej wyrażoną w walucie obcej przelicza się na złote według kursu średniego ogłaszanego przez Narodowy Bank Polski obowiązującego w ostatnim dniu roboczym poprzedzającym dzień realizacji operacji gospodarczej lub zawarcia umowy”..
Przykładowo, przy pożyczce analizuję wartość kapitału, a nie samą kwotę odsetek. Przy gwarancji punktem odniesienia jest suma gwarancyjna. Przy wieloletniej umowie usługowej znaczenie może mieć treść umowy, jeżeli faktura nie została jeszcze wystawiona. Właśnie dlatego kontrolę progów warto wykonywać na podstawie dokumentów źródłowych, a nie wyłącznie zestawienia przychodów z księgowości.
Transakcje krajowe – zwolnienie z local file po spełnieniu warunków
Dla polskich grup szczególne znaczenie ma zwolnienie dotyczące transakcji krajowych. Pozwala ono wyłączyć obowiązek sporządzenia lokalnej dokumentacji, nawet jeżeli transakcja przekracza właściwy próg. Warunki trzeba ocenić po obu stronach transakcji.
„Obowiązek sporządzenia lokalnej dokumentacji cen transferowych, o którym mowa w art. 11k ust. 1, nie ma zastosowania do transakcji kontrolowanych:
1) zawieranych wyłącznie przez podmioty powiązane mające miejsce zamieszkania, siedzibę lub zarząd na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej w roku podatkowym, w którym każdy z tych podmiotów powiązanych spełnia łącznie następujące warunki:
a) nie korzysta ze zwolnienia, o którym mowa w art. 6,
b) nie korzysta ze zwolnienia, o którym mowa w art. 17 ust. 1 pkt 34 i 34a,
c) nie poniósł straty podatkowej”..
W interpretacji Dyrektora KIS z 13 lipca 2026 r., nr 0111-KDIB1-2.4010.240.2026.1.AW organ podkreślił sposób rozumienia warunku dotyczącego straty:
„warunek dotyczący zwolnienia z przygotowania dokumentacji cen transferowych, o którym mowa w art. 11n pkt 1 lit. c ustawy o CIT, uznaje się za spełniony, gdy żaden z podmiotów powiązanych będący stroną transakcji kontrolowanej nie poniósł straty ze źródła przychodów, do którego zalicza się tę transakcję”.
W praktyce oznacza to, że przy krajowej transakcji przekraczającej próg dokumentacyjny trzeba najpierw ustalić wstępny obowiązek, a następnie sprawdzić możliwość zastosowania zwolnienia. Szczególną uwagę warto poświęcić źródłu przychodów, do którego zaliczana jest transakcja, oraz zwolnieniom podatkowym po każdej stronie.
Zwolnienie z local file może nadal oznaczać obowiązek TPR
To jedna z najważniejszych praktycznych zasad. Ustawa wprost obejmuje obowiązkiem TPR nie tylko podmioty zobowiązane do sporządzenia local file, lecz także podmioty realizujące określone transakcje zwolnione z dokumentacji. Dotyczy to między innymi krajowego zwolnienia z art. 11n pkt 1.
„1. Podmioty powiązane:
- obowiązane do sporządzania lokalnej dokumentacji cen transferowych – w zakresie transakcji objętych tym obowiązkiem lub
- realizujące transakcje kontrolowane określone w art. 11n pkt 1-2 lub 10-12
– składają naczelnikowi urzędu skarbowego właściwemu dla podatnika, w terminie do końca jedenastego miesiąca po zakończeniu roku podatkowego, informację o cenach transferowych za rok podatkowy, sporządzoną według wzoru dokumentu elektronicznego zamieszczonego w Biuletynie Informacji Publicznej na stronie podmiotowej urzędu obsługującego ministra właściwego do spraw finansów publicznych.
1a. W przypadku spółki niebędącej osobą prawną informacja o cenach transferowych jest składana naczelnikowi urzędu skarbowego właściwemu według:
- miejsca prowadzenia działalności;
- miejsca siedziby – w przypadku prowadzenia działalności w więcej niż jednym miejscu;
- miejsca zamieszkania lub siedziby jednego ze wspólników – w przypadku gdy nie jest możliwe ustalenie właściwości na podstawie pkt 1 i 2.
1b. Informacja o cenach transferowych jest składana za pomocą środków komunikacji elektronicznej zgodnie z przepisami Ordynacji podatkowej.
2. Informacja o cenach transferowych zawiera:
- wskazanie organu, do którego jest składana, cel złożenia informacji i okres, za jaki jest składana;
- dane identyfikacyjne podmiotu;
- ogólne informacje finansowe podmiotu;
- informacje dotyczące podmiotów powiązanych i transakcji kontrolowanych;
- informacje dotyczące stosowanych cen transferowych oraz metod ich weryfikacji;
- dodatkowe informacje lub wyjaśnienia dotyczące danych lub informacji, o których mowa w pkt 2-5;
- oświadczenie podmiotu o tym, że lokalna dokumentacja cen transferowych została sporządzona zgodnie ze stanem rzeczywistym, a ceny transferowe objęte tą dokumentacją są ustalane na warunkach, które ustaliłyby między sobą podmioty niepowiązane.
2a. Informacja o cenach transferowych jest sporządzana na podstawie:
- lokalnej dokumentacji cen transferowych – w przypadku gdy podmiot powiązany był obowiązany do sporządzenia tej dokumentacji;
- sprawozdania finansowego lub innych dokumentów – w przypadku gdy podmiot powiązany nie był obowiązany do sporządzenia tej dokumentacji.
2b. Na potrzeby oświadczenia, o którym mowa w ust. 2 pkt 7, w przypadku otrzymania nieodpłatnie lub częściowo odpłatnie rzeczy lub praw, lub innych świadczeń w naturze stanowiących przychód, ceny transferowe uważa się za ustalone na warunkach, które ustaliłyby między sobą podmioty niepowiązane, jeżeli przychód ten został dla celów podatkowych wykazany zgodnie z zasadą ceny rynkowej.
3. Obowiązek, o którym mowa w ust. 1, ma zastosowanie również do podatników i spółek niebędących osobami prawnymi, o których mowa w art. 11o ust. 1, w zakresie transakcji wskazanych w tym przepisie. Przepis ust. 2 stosuje się odpowiednio.
4. W przypadku transakcji kontrolowanych, o których mowa w art. 11n pkt 1-2 i 10-12, w informacji o cenach transferowych nie uwzględnia się informacji oraz oświadczenia, o których mowa w ust. 2 pkt 3 i 5-7.
5. Informacja o cenach transferowych jest podpisywana przez:
- osobę fizyczną – w przypadku podmiotu powiązanego będącego osobą fizyczną,
- osobę upoważnioną przez przedsiębiorcę zagranicznego do reprezentowania go w oddziale – w przypadku podmiotu powiązanego będącego przedsiębiorcą zagranicznym posiadającym oddział działający na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej,
- kierownika jednostki w rozumieniu art. 3 ust. 1 pkt 6 ustawy o rachunkowości, a w przypadku gdy jednostką kieruje organ wieloosobowy – przez wyznaczoną osobę wchodzącą w skład tego organu
– przy czym nie jest dopuszczalne podpisanie tej informacji przez pełnomocnika, z wyjątkiem pełnomocnika będącego adwokatem, radcą prawnym, doradcą podatkowym lub biegłym rewidentem.
5a. Wyznaczenie osoby wchodzącej w skład organu wieloosobowego do podpisywania informacji o cenach transferowych nie zwalnia pozostałych osób wchodzących w skład tego organu z odpowiedzialności za niezłożenie tej informacji.
6. Informacja o cenach transferowych jest wykorzystywana w celu analizy ryzyka zaniżenia dochodu do opodatkowania w zakresie cen transferowych oraz do innych analiz ekonomicznych lub statystycznych.
7. (uchylony).
8. Minister właściwy do spraw finansów publicznych określi, w drodze rozporządzenia, szczegółowy zakres danych i informacji oraz treść oświadczenia zawartych w informacji o cenach transferowych, wraz z objaśnieniami co do sposobu jej sporządzenia, uwzględniając konieczność zapewnienia dokonywania prawidłowej analizy ryzyka zaniżenia dochodu do opodatkowania w obszarze cen transferowych oraz innych analiz ekonomicznych lub statystycznych”..
W praktyce krajowa spółka może więc przekroczyć próg usługowy 2 mln zł, spełnić warunki zwolnienia z art. 11n pkt 1 i dzięki temu nie przygotowywać local file, a jednocześnie nadal mieć obowiązek wykazania transakcji w TPR. To rozróżnienie powinno być sprawdzane osobno dla każdego rodzaju transakcji.
Kto składa i kto podpisuje TPR?
Informację składa podmiot objęty obowiązkiem raportowym do właściwego dla niego naczelnika urzędu skarbowego. Dla typowej spółki z o.o. podpis składa kierownik jednostki w rozumieniu ustawy o rachunkowości. Jeżeli jednostką kieruje organ wieloosobowy, informację może podpisać wyznaczona osoba wchodząca w skład tego organu.
Ustawa dopuszcza również podpis przez profesjonalnego pełnomocnika, jeżeli jest nim adwokat, radca prawny, doradca podatkowy albo biegły rewident. Z punktu widzenia zarządu szczególnie istotny jest art. 11t ust. 5a: wyznaczenie jednego członka organu do podpisu pozostawia odpowiedzialność pozostałych członków za niezłożenie informacji.
Aktualne objaśnienia techniczne, formularze i odpowiedzi dotyczące TPR publikuje Ministerstwo Finansów w sekcji poświęconej cenom transferowym.
Terminy w 2026 r. – local file i TPR za 2025 r.
Przy podatniku, którego rok podatkowy pokrywa się z rokiem kalendarzowym, obowiązki wykonywane w 2026 r. dotyczą zasadniczo transakcji za 2025 r. Ustawa daje dziesięć miesięcy na sporządzenie local file i jedenaście miesięcy na złożenie TPR.
„Jeżeli ostatni dzień terminu do wykonania czynności przypada na sobotę lub dzień ustawowo wolny od pracy, za ostatni dzień terminu uważa się następny dzień po dniu lub dniach wolnych od pracy, chyba że ustawy podatkowe stanowią inaczej”..
| Obowiązek | Rok, którego dotyczy | Termin ustawowy | Praktyczna data dla roku kalendarzowego |
|---|---|---|---|
| Sporządzenie local file | 2025 | do końca 10. miesiąca po roku | 2 listopada 2026 r. – 31 października przypada w sobotę |
| Złożenie TPR | 2025 | do końca 11. miesiąca po roku | 30 listopada 2026 r. |
| Sporządzenie local file | 2026 | do końca 10. miesiąca po roku | 2 listopada 2027 r. – 31 października przypada w niedzielę, a 1 listopada jest dniem ustawowo wolnym od pracy |
| Złożenie TPR | 2026 | do końca 11. miesiąca po roku | 30 listopada 2027 r. |
Dla podmiotów z innym rokiem podatkowym daty należy ustalić indywidualnie. W praktyce rekomenduję rozpoczęcie identyfikacji transakcji znacznie wcześniej niż w październiku, ponieważ samo przygotowanie analizy cen transferowych, zebranie danych finansowych i uzgodnienie informacji z drugą stroną transakcji może wymagać czasu.
TPR-C(6) i TPR-P(6) – formularze stosowane w 2026 r.
W styczniu 2026 r. opublikowano aktualne formularze TPR-C(6) i TPR-P(6). Ministerstwo Finansów wskazuje, że formularze te służą do składania informacji za rok podatkowy rozpoczynający się po 31 grudnia 2024 r.
W praktyce oznacza to, że podatnik CIT składający w 2026 r. TPR za rok kalendarzowy 2025 korzysta z formularza TPR-C(6). Sama wysyłka odbywa się elektronicznie. Dane w TPR powinny być spójne z lokalną dokumentacją, a przy transakcjach zwolnionych z local file – ze sprawozdaniem finansowym i innymi dokumentami stanowiącymi podstawę raportowania.
Co zawiera lokalna dokumentacja cen transferowych?
Local file ma wykazywać, że warunki transakcji odpowiadają warunkom rynkowym. Dlatego nie ogranicza się do zestawienia faktur. Ustawa wymaga opisu podmiotu, transakcji, funkcji, ryzyk i aktywów, analizy cen transferowych oraz informacji finansowych.
„1. Lokalna dokumentacja cen transferowych zawiera następujące elementy:
- opis podmiotu powiązanego;
- opis transakcji, w tym analizę funkcji, ryzyk i aktywów;
- analizę cen transferowych, w tym:
- analizę danych podmiotów niepowiązanych lub transakcji zawieranych z podmiotami niepowiązanymi lub pomiędzy podmiotami niepowiązanymi uznanych za porównywalne do warunków ustalonych w transakcjach kontrolowanych, zwaną dalej „analizą porównawczą”, albo
- analizę wykazującą zgodność warunków, na jakich została zawarta transakcja kontrolowana, z warunkami, jakie ustaliłyby podmioty niepowiązane, zwaną dalej „analizą zgodności” – w przypadku gdy sporządzenie analizy porównawczej nie jest właściwe w świetle danej metody weryfikacji cen transferowych lub nie jest możliwe przy zachowaniu należytej staranności;
- informacje finansowe.
3a. W przypadku:
- transakcji kontrolowanych zawieranych przez podmioty powiązane będące mikroprzedsiębiorcą lub małym przedsiębiorcą w rozumieniu odpowiednio art. 7 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 6 marca 2018 r. – Prawo przedsiębiorców,
- transakcji innych niż transakcje kontrolowane, o których mowa w art. 11o ust. 1
– lokalna dokumentacja cen transferowych może nie zawierać analizy porównawczej lub analizy zgodności.
3b. Przepis ust. 3a pkt 1 ma zastosowanie w przypadku przedsiębiorcy, który w ostatnim roku podatkowym spełnił warunki określone w art. 7 ust. 1 pkt 1 albo 2 ustawy z dnia 6 marca 2018 r. – Prawo przedsiębiorców”..
Z praktycznego punktu widzenia dokumentacja powinna opowiadać tę samą historię, którą pokazują umowy, faktury, księgi i TPR. Najwięcej uwagi warto poświęcić analizie funkcjonalnej i sposobowi uzasadnienia ceny. To właśnie w tych miejscach widać, kto faktycznie wykonuje istotne funkcje, ponosi ryzyka i angażuje aktywa.
Czy trzeba sporządzić master file?
Większe grupy kapitałowe mogą mieć dodatkowo obowiązek grupowej dokumentacji cen transferowych. Warunek dotyczy podmiotów, których sprawozdania są konsolidowane metodą pełną lub proporcjonalną, które mają obowiązek local file i należą do grupy przekraczającej ustawowy próg skonsolidowanych przychodów.
„1. Podmioty powiązane, których sprawozdania finansowe są konsolidowane metodą pełną lub proporcjonalną, obowiązane do sporządzenia lokalnej dokumentacji cen transferowych, dołączają do tej dokumentacji grupową dokumentację cen transferowych, sporządzoną za rok obrotowy, w terminie do końca dwunastego miesiąca po zakończeniu roku podatkowego, jeżeli należą do grupy podmiotów powiązanych:
- dla której jest sporządzane skonsolidowane sprawozdanie finansowe;
- której skonsolidowane przychody przekroczyły w poprzednim roku obrotowym kwotę 200 000 000 zł lub jej równowartość.
2. Kwoty przychodów, o których mowa w ust. 1 pkt 2, wyrażone w walucie obcej przelicza się na złote według kursu średniego ogłaszanego przez Narodowy Bank Polski obowiązującego w ostatnim dniu roboczym sprawozdawczego roku obrotowego poprzedzającego rok obrotowy, którego dotyczy grupowa dokumentacja cen transferowych.
3. Grupowa dokumentacja cen transferowych może być sporządzona przez podmiot powiązany obowiązany do dołączania grupowej dokumentacji cen transferowych lub inny podmiot należący do grupy podmiotów powiązanych. Sporządzenie grupowej dokumentacji cen transferowych przez inny podmiot z grupy podmiotów powiązanych nie zwalnia z odpowiedzialności za zgodność tej dokumentacji z art. 11q ust. 2.
4. W przypadku gdy grupowa dokumentacja cen transferowych została sporządzona w języku angielskim, organ podatkowy może wystąpić z żądaniem przedłożenia, w terminie 30 dni od dnia doręczenia tego żądania, grupowej dokumentacji cen transferowych w języku polskim”..
W mniejszych krajowych strukturach master file często nie występuje. W większych grupach warto od początku ustalić, kto przygotowuje dokumentację grupową i czy polski podmiot otrzyma ją w terminie pozwalającym spełnić własny obowiązek.
Odpowiedzialność za brak dokumentacji i TPR
Ceny transferowe mają również wymiar karny skarbowy. Odpowiedzialność może dotyczyć zarówno braku local file albo sporządzenia go po terminie, jak i niezłożenia TPR, złożenia po terminie albo podania danych niezgodnych z dokumentacją lub stanem rzeczywistym.
„§ 1. Kto wbrew obowiązkowi nie sporządza lokalnej dokumentacji cen transferowych, o której mowa w art. 23w ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych oraz w art. 11k ust. 1 ustawy z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych, albo nie dołącza do lokalnej dokumentacji cen transferowych grupowej dokumentacji cen transferowych, o której mowa w art. 23zb ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych oraz w art. 11p ust. 1 ustawy z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych, podlega karze grzywny do 720 stawek dziennych.
§ 2. Tej samej karze podlega, kto sporządza dokumentację, o której mowa w § 1, niezgodnie ze stanem rzeczywistym.
§ 3. Kto wbrew obowiązkowi dokumentację, o której mowa w § 1, sporządza po terminie, podlega karze grzywny do 240 stawek dziennych.
§ 4. W wypadku mniejszej wagi, sprawca czynu zabronionego określonego w § 1-3 podlega karze grzywny za wykroczenie skarbowe”..
„§ 1. Kto wbrew obowiązkowi nie składa właściwemu organowi podatkowemu informacji o cenach transferowych, o której mowa w art. 23zf ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych oraz w art. 11t ust. 1 ustawy z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych, albo składając ją podaje w niej dane niezgodne z lokalną dokumentacją cen transferowych lub ze stanem rzeczywistym, podlega karze grzywny do 720 stawek dziennych.
§ 2. Kto wbrew obowiązkowi informację, o której mowa w § 1, składa po terminie, podlega karze grzywny do 240 stawek dziennych.
§ 3. W wypadku mniejszej wagi, sprawca czynu zabronionego określonego w § 1 lub 2 podlega karze grzywny za wykroczenie skarbowe”..
Z perspektywy zarządu praktyczne znaczenie ma więc nie tylko termin wysyłki formularza, lecz przede wszystkim jakość danych, które trafiają do TPR. Formularz zawiera oświadczenie odnoszące się do zgodności dokumentacji ze stanem rzeczywistym i rynkowego charakteru cen. Przy większych kwotach rozsądnym podejściem jest przeprowadzenie kontroli spójności dokumentacji, umów, kalkulacji cen oraz danych raportowanych w TPR przed podpisaniem formularza.
Przykład 1 – usługi pomiędzy dwiema polskimi spółkami za 2,4 mln zł
Spółka A świadczy na rzecz powiązanej spółki B jednorodne usługi o łącznej wartości 2,4 mln zł netto w roku. Próg 2 mln zł dla transakcji usługowej został przekroczony. Powstaje więc wstępny obowiązek dokumentacyjny.
Następnie trzeba sprawdzić art. 11n pkt 1. Jeżeli obie spółki mają siedzibę w Polsce, spełniają warunki dotyczące zwolnień i żadna z nich nie poniosła straty podatkowej ze źródła, do którego zaliczana jest transakcja, local file może być objęty zwolnieniem. Jednocześnie art. 11t ust. 1 pkt 2 nadal obejmuje taką transakcję obowiązkiem TPR.
W praktyce wynik brzmi więc: brak local file po zastosowaniu zwolnienia, ale obowiązek raportowania TPR pozostaje.
Przykład 2 – kilka spółek płaci za podobne usługi
Spółka świadczy podobne usługi na rzecz trzech podmiotów powiązanych. Wartości wynoszą odpowiednio 900 tys. zł, 800 tys. zł i 700 tys. zł. Każdy kontrahent osobno pozostaje poniżej 2 mln zł, ale łączna wartość wynosi 2,4 mln zł.
Jeżeli świadczenia tworzą transakcję kontrolowaną o charakterze jednorodnym, art. 11k ust. 4 każe ustalić wartość bez względu na liczbę podmiotów powiązanych. W takim wariancie próg usługowy może zostać przekroczony. Właśnie w takich sprawach mechaniczne analizowanie obrotu osobno dla każdego kontrahenta prowadzi do największego ryzyka.
Przykład 3 – pożyczka 12 mln zł pomiędzy podmiotami powiązanymi
Przy pożyczce właściwy próg standardowy wynosi 10 mln zł. Zgodnie z art. 11l ust. 1 pkt 1 wartością transakcji jest wartość kapitału. Jeżeli kapitał wynosi 12 mln zł, transakcja przekracza próg, nawet gdy roczne odsetki są znacznie niższe.
Dalsza analiza powinna objąć możliwość zastosowania zwolnień lub uproszczeń, rynkowy poziom oprocentowania, zabezpieczenia, okres finansowania i pozostałe warunki. Transakcje finansowe zasługują na osobną analizę, ponieważ sposób ustalania wartości i weryfikacji rynkowości różni się od zwykłych usług.
Jak w praktyce ustalam obowiązki w cenach transferowych?
W tego rodzaju sprawach zwykle zaczynam analizę od mapy podmiotów powiązanych. Następnie tworzę zestawienie rzeczywistych przepływów gospodarczych pomiędzy nimi i przyporządkowuję je do kategorii towarowych, finansowych, usługowych albo innych. Kolejny etap to ocena jednorodności oraz ustalenie wartości według art. 11l.
Po ustaleniu, które transakcje przekraczają progi, sprawdzam każde dostępne zwolnienie. Oddzielnie ustalam obowiązek TPR, ponieważ zwolnienie z local file może pozostawić obowiązek raportowy. W większych grupach dochodzi analiza master file. Na końcu porównuję dokumentację z umowami, księgami, kalkulacją cen i danymi, które mają znaleźć się w TPR.
Z mojego doświadczenia zawodowego wynika, że szczególnie dużo problemów pojawia się przy transakcjach wieloletnich, usługach rozliczanych kilkoma modelami, finansowaniu wewnątrzgrupowym, restrukturyzacjach oraz sytuacjach, w których księgowość prezentuje dane według kontrahenta, a przepisy wymagają spojrzenia na transakcję jednorodną. W takich przypadkach warto przeprowadzić analizę przed końcem roku, aby obowiązki dokumentacyjne były konsekwencją uporządkowanych danych, a nie próbą ich odtworzenia tuż przed terminem TPR.
Najczęściej zadawane pytania
Czy każda transakcja z podmiotem powiązanym wymaga local file?
Obowiązek local file powstaje po spełnieniu przesłanek ustawowych, przede wszystkim po przekroczeniu właściwego progu dla transakcji kontrolowanej o charakterze jednorodnym, z uwzględnieniem szczególnych progów i zwolnień. Zasada ceny rynkowej obowiązuje także przy transakcjach pozostających poza dokumentacją.
Czy próg 2 mln zł liczy się osobno dla każdej faktury?
Ustawa odnosi próg do transakcji jednorodnej. Liczba faktur, płatności i podmiotów powiązanych sama w sobie nie rozdziela transakcji. Przy jednorodnych świadczeniach wartości mogą podlegać agregacji.
Czy zwolnienie dla transakcji krajowych zwalnia również z TPR?
Art. 11t ust. 1 pkt 2 wprost obejmuje TPR transakcje określone między innymi w art. 11n pkt 1. Dlatego krajowe zwolnienie z local file może nadal wiązać się z obowiązkiem TPR.
Kto podpisuje TPR w spółce z o.o.?
Zasadniczo kierownik jednostki w rozumieniu ustawy o rachunkowości, a przy organie wieloosobowym wyznaczona osoba wchodząca w skład tego organu. Ustawa dopuszcza podpis przez profesjonalnego pełnomocnika należącego do wskazanych zawodów.
Jaki formularz TPR składa spółka w 2026 r. za 2025 r.?
Dla podatnika CIT właściwy jest TPR-C(6), stosowany do informacji za rok podatkowy rozpoczynający się po 31 grudnia 2024 r.
Potrzebujesz indywidualnej analizy podatkowej?
Opisz krótko swoją sytuację i zakres zagadnień, które chcesz przeanalizować.
Artur Chamot – licencjonowany doradca podatkowy (nr wpisu 13805) i radca prawny (nr wpisu GD/GD/2830). Z ponad 13-letnim doświadczeniem, specjalizuje się we wspieraniu przedsiębiorców i osób fizycznych w kluczowych obszarach podatków (CIT, PIT, VAT) i prawa gospodarczego. Praktyczne doświadczenie zdobywał, prowadząc złożone projekty, w tym badania due diligence w procesach M&A oraz prowadząc bieżące doradztwo podatkowe dla osób fizycznych i prawnych.
