Ceny transferowe 2026 – kiedy powstaje obowiązek dokumentacyjny i kto składa TPR?

Ceny transferowe kojarzą się często z dużymi międzynarodowymi grupami kapitałowymi. W praktyce obowiązki dokumentacyjne pojawiają się również w znacznie mniejszych polskich grupach, w spółkach rodzinnych, przy pożyczkach pomiędzy spółkami, usługach zarządczych, najmie, sprzedaży towarów, poręczeniach oraz innych rozliczeniach pomiędzy podmiotami powiązanymi.

Dla podatnika CIT najważniejsze jest prawidłowe przejście przez kilka kolejnych etapów. Najpierw trzeba ustalić, czy strony są podmiotami powiązanymi i czy dane działanie stanowi transakcję kontrolowaną. Następnie należy określić charakter transakcji, jej wartość i sposób agregacji, porównać ją z właściwym progiem dokumentacyjnym oraz sprawdzić ewentualne zwolnienia. Dopiero na końcu można prawidłowo odpowiedzieć, czy trzeba sporządzić local file i czy należy złożyć informację TPR.

W praktyce mojej Kancelarii właśnie etap ustalania wartości i jednorodności transakcji jest źródłem wielu problemów. Podatnicy często patrzą na pojedynczą fakturę albo pojedynczego kontrahenta, podczas gdy ustawa nakazuje w określonych przypadkach sumować transakcje o charakterze jednorodnym. Z drugiej strony przekroczenie progu nie zawsze prowadzi do obowiązku sporządzenia lokalnej dokumentacji, ponieważ ustawa przewiduje kilka zwolnień.

Ceny transferowe w CIT – od czego zacząć analizę?

Punktem wyjścia jest zasada ceny rynkowej. Obowiązuje ona niezależnie od tego, czy dana transakcja przekracza próg dokumentacyjny. Dokumentacja służy wykazaniu rynkowości w przypadkach objętych obowiązkiem, natomiast sam obowiązek ustalania warunków rynkowych wynika wcześniej z art. 11c ustawy o CIT.

W praktyce oznacza to, że samo pozostawanie poniżej progu 2 mln zł albo 10 mln zł nie daje swobody w dowolnym ustalaniu wynagrodzenia pomiędzy podmiotami powiązanymi. Cena, oprocentowanie, marża, czynsz albo inne warunki rozliczeń powinny odpowiadać warunkom rynkowym.

Kiedy podmioty są powiązane?

Najbardziej oczywistym przypadkiem jest powiązanie kapitałowe. Ustawa obejmuje jednak również prawa głosu, udział w zysku lub majątku, faktyczną zdolność osoby fizycznej do wpływania na kluczowe decyzje gospodarcze, a także określone relacje rodzinne. Dlatego analiza powiązań powinna obejmować rzeczywistą strukturę właścicielską i decyzyjną.

Mówiąc prościej, próg 25% jest bardzo ważny przy typowych powiązaniach kapitałowych, ale stanowi tylko część definicji. W sprawach analizowanych przeze mnie szczególnej uwagi wymagają sytuacje, w których jedna osoba kontroluje kilka podmiotów, wspólnik prowadzi równolegle działalność gospodarczą albo istotny wpływ na decyzje wynika z relacji faktycznych, a nie wyłącznie z wpisu w KRS.

Kiedy powstaje obowiązek sporządzenia lokalnej dokumentacji cen transferowych?

Podstawowe progi dokumentacyjne są stosunkowo proste liczbowo. Trudność polega na prawidłowym ustaleniu tego, co trzeba z nimi porównać. Ustawa odnosi próg do transakcji kontrolowanej o charakterze jednorodnym, a następnie nakazuje ustalać go odrębnie dla strony kosztowej i przychodowej.

Rodzaj transakcjiStandardowy próg dokumentacyjnyPróg przy transakcji kontrolowanej z podmiotem rajowym
Towarowa10 000 000 zł500 000 zł
Finansowa10 000 000 zł2 500 000 zł
Usługowa2 000 000 zł500 000 zł
Inna2 000 000 zł500 000 zł

W praktyce próg 2 mln zł pojawia się bardzo często przy usługach świadczonych pomiędzy spółkami z tej samej grupy, usługach zarządczych, księgowych, IT, marketingowych, najmie i szeregu innych rozliczeń. Dla towarów i transakcji finansowych zasadniczy próg wynosi 10 mln zł.

Jednorodność transakcji – kilka faktur i kilku kontrahentów może tworzyć jeden próg

To jeden z najważniejszych elementów całej analizy. Art. 11k ust. 4 nakazuje ustalać wartość transakcji jednorodnej bez względu na liczbę dokumentów księgowych, płatności i podmiotów powiązanych. W konsekwencji kilka umów albo wiele faktur może zostać objętych jednym progiem dokumentacyjnym, jeżeli ekonomicznie tworzą jednorodną transakcję kontrolowaną.

Bardzo wyraźnie potwierdza to interpretacja Dyrektora KIS z 13 lipca 2026 r., nr 0111-KDIB1-1.4010.225.2026.1.MF, w której organ wskazał:

„Jak wynika z powyższego progi ustalone są odrębnie dla każdego zbioru pojedynczych transakcji kontrolowanych o charakterze jednorodnym – co oznacza, że wartości pojedynczych transakcji kontrolowanych o jednorodnym charakterze na potrzeby określenia obowiązku sporządzania dokumentacji cen transferowych sumuje się i następnie określa się, do której z kategorii transakcji wskazanych w art. 11k ust. 2 ustawy o CIT można zakwalifikować transakcje jednorodne. Po wybraniu kategorii transakcji zsumowaną wartość pojedynczych transakcji kontrolowanych o jednorodnym charakterze odnosi się do progu przewidzianego dla danej kategorii transakcji”.

Dla podatnika oznacza to, że analiza prowadzona wyłącznie po numerach faktur albo po pojedynczych kontrahentach może dać błędny wynik. W praktyce zaczynam od identyfikacji ekonomicznego charakteru świadczeń. Dopiero później przyporządkowuję do nich umowy, faktury i kontrahentów oraz ustalam stronę przychodową i kosztową.

Jak ustala się wartość transakcji kontrolowanej?

Kolejny częsty błąd polega na utożsamianiu wartości transakcji z przychodem podatkowym albo z kwotą zapłaconą w danym roku. Ustawa wprowadza własne reguły. Dla pożyczki znaczenie ma kapitał, dla gwarancji suma gwarancyjna, a przy pozostałych transakcjach wartość właściwa dla danego świadczenia. Kolejność dokumentów służących do ustalenia wartości również wynika wprost z ustawy.

Przykładowo, przy pożyczce analizuję wartość kapitału, a nie samą kwotę odsetek. Przy gwarancji punktem odniesienia jest suma gwarancyjna. Przy wieloletniej umowie usługowej znaczenie może mieć treść umowy, jeżeli faktura nie została jeszcze wystawiona. Właśnie dlatego kontrolę progów warto wykonywać na podstawie dokumentów źródłowych, a nie wyłącznie zestawienia przychodów z księgowości.

Transakcje krajowe – zwolnienie z local file po spełnieniu warunków

Dla polskich grup szczególne znaczenie ma zwolnienie dotyczące transakcji krajowych. Pozwala ono wyłączyć obowiązek sporządzenia lokalnej dokumentacji, nawet jeżeli transakcja przekracza właściwy próg. Warunki trzeba ocenić po obu stronach transakcji.

interpretacji Dyrektora KIS z 13 lipca 2026 r., nr 0111-KDIB1-2.4010.240.2026.1.AW organ podkreślił sposób rozumienia warunku dotyczącego straty:

Interpretacja Dyrektora KIS

„warunek dotyczący zwolnienia z przygotowania dokumentacji cen transferowych, o którym mowa w art. 11n pkt 1 lit. c ustawy o CIT, uznaje się za spełniony, gdy żaden z podmiotów powiązanych będący stroną transakcji kontrolowanej nie poniósł straty ze źródła przychodów, do którego zalicza się tę transakcję”.

W praktyce oznacza to, że przy krajowej transakcji przekraczającej próg dokumentacyjny trzeba najpierw ustalić wstępny obowiązek, a następnie sprawdzić możliwość zastosowania zwolnienia. Szczególną uwagę warto poświęcić źródłu przychodów, do którego zaliczana jest transakcja, oraz zwolnieniom podatkowym po każdej stronie.

Zwolnienie z local file może nadal oznaczać obowiązek TPR

To jedna z najważniejszych praktycznych zasad. Ustawa wprost obejmuje obowiązkiem TPR nie tylko podmioty zobowiązane do sporządzenia local file, lecz także podmioty realizujące określone transakcje zwolnione z dokumentacji. Dotyczy to między innymi krajowego zwolnienia z art. 11n pkt 1.

W praktyce krajowa spółka może więc przekroczyć próg usługowy 2 mln zł, spełnić warunki zwolnienia z art. 11n pkt 1 i dzięki temu nie przygotowywać local file, a jednocześnie nadal mieć obowiązek wykazania transakcji w TPR. To rozróżnienie powinno być sprawdzane osobno dla każdego rodzaju transakcji.

Kto składa i kto podpisuje TPR?

Informację składa podmiot objęty obowiązkiem raportowym do właściwego dla niego naczelnika urzędu skarbowego. Dla typowej spółki z o.o. podpis składa kierownik jednostki w rozumieniu ustawy o rachunkowości. Jeżeli jednostką kieruje organ wieloosobowy, informację może podpisać wyznaczona osoba wchodząca w skład tego organu.

Ustawa dopuszcza również podpis przez profesjonalnego pełnomocnika, jeżeli jest nim adwokat, radca prawny, doradca podatkowy albo biegły rewident. Z punktu widzenia zarządu szczególnie istotny jest art. 11t ust. 5a: wyznaczenie jednego członka organu do podpisu pozostawia odpowiedzialność pozostałych członków za niezłożenie informacji.

Aktualne objaśnienia techniczne, formularze i odpowiedzi dotyczące TPR publikuje Ministerstwo Finansów w sekcji poświęconej cenom transferowym.

Terminy w 2026 r. – local file i TPR za 2025 r.

Przy podatniku, którego rok podatkowy pokrywa się z rokiem kalendarzowym, obowiązki wykonywane w 2026 r. dotyczą zasadniczo transakcji za 2025 r. Ustawa daje dziesięć miesięcy na sporządzenie local file i jedenaście miesięcy na złożenie TPR.

ObowiązekRok, którego dotyczyTermin ustawowyPraktyczna data dla roku kalendarzowego
Sporządzenie local file2025do końca 10. miesiąca po roku2 listopada 2026 r. – 31 października przypada w sobotę
Złożenie TPR2025do końca 11. miesiąca po roku30 listopada 2026 r.
Sporządzenie local file2026do końca 10. miesiąca po roku2 listopada 2027 r. – 31 października przypada w niedzielę, a 1 listopada jest dniem ustawowo wolnym od pracy
Złożenie TPR2026do końca 11. miesiąca po roku30 listopada 2027 r.

Dla podmiotów z innym rokiem podatkowym daty należy ustalić indywidualnie. W praktyce rekomenduję rozpoczęcie identyfikacji transakcji znacznie wcześniej niż w październiku, ponieważ samo przygotowanie analizy cen transferowych, zebranie danych finansowych i uzgodnienie informacji z drugą stroną transakcji może wymagać czasu.

TPR-C(6) i TPR-P(6) – formularze stosowane w 2026 r.

W styczniu 2026 r. opublikowano aktualne formularze TPR-C(6) i TPR-P(6). Ministerstwo Finansów wskazuje, że formularze te służą do składania informacji za rok podatkowy rozpoczynający się po 31 grudnia 2024 r.

W praktyce oznacza to, że podatnik CIT składający w 2026 r. TPR za rok kalendarzowy 2025 korzysta z formularza TPR-C(6). Sama wysyłka odbywa się elektronicznie. Dane w TPR powinny być spójne z lokalną dokumentacją, a przy transakcjach zwolnionych z local file – ze sprawozdaniem finansowym i innymi dokumentami stanowiącymi podstawę raportowania.

Co zawiera lokalna dokumentacja cen transferowych?

Local file ma wykazywać, że warunki transakcji odpowiadają warunkom rynkowym. Dlatego nie ogranicza się do zestawienia faktur. Ustawa wymaga opisu podmiotu, transakcji, funkcji, ryzyk i aktywów, analizy cen transferowych oraz informacji finansowych.

Z praktycznego punktu widzenia dokumentacja powinna opowiadać tę samą historię, którą pokazują umowy, faktury, księgi i TPR. Najwięcej uwagi warto poświęcić analizie funkcjonalnej i sposobowi uzasadnienia ceny. To właśnie w tych miejscach widać, kto faktycznie wykonuje istotne funkcje, ponosi ryzyka i angażuje aktywa.

Czy trzeba sporządzić master file?

Większe grupy kapitałowe mogą mieć dodatkowo obowiązek grupowej dokumentacji cen transferowych. Warunek dotyczy podmiotów, których sprawozdania są konsolidowane metodą pełną lub proporcjonalną, które mają obowiązek local file i należą do grupy przekraczającej ustawowy próg skonsolidowanych przychodów.

W mniejszych krajowych strukturach master file często nie występuje. W większych grupach warto od początku ustalić, kto przygotowuje dokumentację grupową i czy polski podmiot otrzyma ją w terminie pozwalającym spełnić własny obowiązek.

Odpowiedzialność za brak dokumentacji i TPR

Ceny transferowe mają również wymiar karny skarbowy. Odpowiedzialność może dotyczyć zarówno braku local file albo sporządzenia go po terminie, jak i niezłożenia TPR, złożenia po terminie albo podania danych niezgodnych z dokumentacją lub stanem rzeczywistym.

Z perspektywy zarządu praktyczne znaczenie ma więc nie tylko termin wysyłki formularza, lecz przede wszystkim jakość danych, które trafiają do TPR. Formularz zawiera oświadczenie odnoszące się do zgodności dokumentacji ze stanem rzeczywistym i rynkowego charakteru cen. Przy większych kwotach rozsądnym podejściem jest przeprowadzenie kontroli spójności dokumentacji, umów, kalkulacji cen oraz danych raportowanych w TPR przed podpisaniem formularza.

Przykład 1 – usługi pomiędzy dwiema polskimi spółkami za 2,4 mln zł

Przykład 1

Spółka A świadczy na rzecz powiązanej spółki B jednorodne usługi o łącznej wartości 2,4 mln zł netto w roku. Próg 2 mln zł dla transakcji usługowej został przekroczony. Powstaje więc wstępny obowiązek dokumentacyjny.

Następnie trzeba sprawdzić art. 11n pkt 1. Jeżeli obie spółki mają siedzibę w Polsce, spełniają warunki dotyczące zwolnień i żadna z nich nie poniosła straty podatkowej ze źródła, do którego zaliczana jest transakcja, local file może być objęty zwolnieniem. Jednocześnie art. 11t ust. 1 pkt 2 nadal obejmuje taką transakcję obowiązkiem TPR.

W praktyce wynik brzmi więc: brak local file po zastosowaniu zwolnienia, ale obowiązek raportowania TPR pozostaje.

Przykład 2 – kilka spółek płaci za podobne usługi

Przykład 2

Spółka świadczy podobne usługi na rzecz trzech podmiotów powiązanych. Wartości wynoszą odpowiednio 900 tys. zł, 800 tys. zł i 700 tys. zł. Każdy kontrahent osobno pozostaje poniżej 2 mln zł, ale łączna wartość wynosi 2,4 mln zł.

Jeżeli świadczenia tworzą transakcję kontrolowaną o charakterze jednorodnym, art. 11k ust. 4 każe ustalić wartość bez względu na liczbę podmiotów powiązanych. W takim wariancie próg usługowy może zostać przekroczony. Właśnie w takich sprawach mechaniczne analizowanie obrotu osobno dla każdego kontrahenta prowadzi do największego ryzyka.

Przykład 3 – pożyczka 12 mln zł pomiędzy podmiotami powiązanymi

Przykład 3

Przy pożyczce właściwy próg standardowy wynosi 10 mln zł. Zgodnie z art. 11l ust. 1 pkt 1 wartością transakcji jest wartość kapitału. Jeżeli kapitał wynosi 12 mln zł, transakcja przekracza próg, nawet gdy roczne odsetki są znacznie niższe.

Dalsza analiza powinna objąć możliwość zastosowania zwolnień lub uproszczeń, rynkowy poziom oprocentowania, zabezpieczenia, okres finansowania i pozostałe warunki. Transakcje finansowe zasługują na osobną analizę, ponieważ sposób ustalania wartości i weryfikacji rynkowości różni się od zwykłych usług.

Jak w praktyce ustalam obowiązki w cenach transferowych?

W tego rodzaju sprawach zwykle zaczynam analizę od mapy podmiotów powiązanych. Następnie tworzę zestawienie rzeczywistych przepływów gospodarczych pomiędzy nimi i przyporządkowuję je do kategorii towarowych, finansowych, usługowych albo innych. Kolejny etap to ocena jednorodności oraz ustalenie wartości według art. 11l.

Po ustaleniu, które transakcje przekraczają progi, sprawdzam każde dostępne zwolnienie. Oddzielnie ustalam obowiązek TPR, ponieważ zwolnienie z local file może pozostawić obowiązek raportowy. W większych grupach dochodzi analiza master file. Na końcu porównuję dokumentację z umowami, księgami, kalkulacją cen i danymi, które mają znaleźć się w TPR.

Z mojego doświadczenia zawodowego wynika, że szczególnie dużo problemów pojawia się przy transakcjach wieloletnich, usługach rozliczanych kilkoma modelami, finansowaniu wewnątrzgrupowym, restrukturyzacjach oraz sytuacjach, w których księgowość prezentuje dane według kontrahenta, a przepisy wymagają spojrzenia na transakcję jednorodną. W takich przypadkach warto przeprowadzić analizę przed końcem roku, aby obowiązki dokumentacyjne były konsekwencją uporządkowanych danych, a nie próbą ich odtworzenia tuż przed terminem TPR.

Najczęściej zadawane pytania

Czy każda transakcja z podmiotem powiązanym wymaga local file?

Obowiązek local file powstaje po spełnieniu przesłanek ustawowych, przede wszystkim po przekroczeniu właściwego progu dla transakcji kontrolowanej o charakterze jednorodnym, z uwzględnieniem szczególnych progów i zwolnień. Zasada ceny rynkowej obowiązuje także przy transakcjach pozostających poza dokumentacją.

Czy próg 2 mln zł liczy się osobno dla każdej faktury?

Ustawa odnosi próg do transakcji jednorodnej. Liczba faktur, płatności i podmiotów powiązanych sama w sobie nie rozdziela transakcji. Przy jednorodnych świadczeniach wartości mogą podlegać agregacji.

Czy zwolnienie dla transakcji krajowych zwalnia również z TPR?

Art. 11t ust. 1 pkt 2 wprost obejmuje TPR transakcje określone między innymi w art. 11n pkt 1. Dlatego krajowe zwolnienie z local file może nadal wiązać się z obowiązkiem TPR.

Kto podpisuje TPR w spółce z o.o.?

Zasadniczo kierownik jednostki w rozumieniu ustawy o rachunkowości, a przy organie wieloosobowym wyznaczona osoba wchodząca w skład tego organu. Ustawa dopuszcza podpis przez profesjonalnego pełnomocnika należącego do wskazanych zawodów.

Jaki formularz TPR składa spółka w 2026 r. za 2025 r.?

Dla podatnika CIT właściwy jest TPR-C(6), stosowany do informacji za rok podatkowy rozpoczynający się po 31 grudnia 2024 r.

Potrzebujesz indywidualnej analizy podatkowej?

Opisz krótko swoją sytuację i zakres zagadnień, które chcesz przeanalizować.

    Wysyłając wiadomość, zgadzasz się na przetwarzanie Twoich danych osobowych w celu obsługi zapytania. Administratorem danych jest AC Legal. Szczegóły znajdziesz w naszej Polityce prywatności.